BRUNSWIJK EN PAWIROREDJO WAARSCHUWEN VOOR OVERHAASTE HERVORMINGEN VAN RECHTSSTAAT
| united news | Door: Redactie
Het debat in De Nationale Assemblée (DNA) over de voorgenomen ingrijpende hervorming van de rechterlijke macht en de voorgestelde wijziging van de Grondwet is de afgelopen dagen sterk geïntensiveerd. Coalitie en oppositie staan lijnrecht tegenover elkaar over de toekomst van de Surinaamse rechtsstaat, terwijl ook buiten het parlement de kritiek toeneemt. Vicevoorzitter van DNA Ronnie Brunswijk (ABOP) en NPS-fractieleider Jerrel Pawiroredjo spreken hun ernstige zorgen uit over zowel de gevolgde procedure als de inhoud van de initiatiefwetten.
De discussie kreeg maandag een scherpere toon toen Brunswijk de regering openlijk opriep haar verantwoordelijkheid te nemen. Hoewel assembleeleden grondwettelijk het recht hebben initiatiefwetten
“We waren hierover in coalitieverband in gesprek. Van de ene dag op de andere is het doorgeschoven naar het parlement. De regering moet zulke zwaarwichtige wetten zelf indienen en hier komen verdedigen,” aldus Brunswijk. Hij sprak van een “sluiproute” die de normale democratische verantwoording omzeilt.
Zijn uitlatingen leidden tot een felle woordenwisseling met NDP-fractielid Ebu Jones, een van de initiatiefnemers van de wetsvoorstellen. Brunswijk verweet Jones dat hij “regering speelt”. Jones verdedigde zich door te wijzen op het grondwettelijk recht
Een centraal twistpunt vormt de positie van de procureur-generaal (pg) en de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie (OM). Brunswijk benadrukte dat de levenslange benoeming van de pg juist bedoeld is om politieke beïnvloeding te voorkomen. De voorgestelde wijzigingen zouden deze waarborg aantasten.
“Het OM heeft het vervolgingsmonopolie onder leiding van de procureur-generaal. Daarom wordt de pg voor het leven benoemd – niet om macht te concentreren, maar om onafhankelijkheid te garanderen,” stelde Brunswijk. Volgens hem verzwakken de initiatiefvoorstellen de bestaande waarborgen tegen politieke inmenging.
Ook Pawiroredjo uitte stevige kritiek op de voorgestelde benoemingsprocedure. Het loslaten van een voordracht vanuit het OM zelf acht hij risicovol. In een kleine samenleving als de Surinaamse kunnen benoemingen dan gemakkelijker plaatsvinden op andere dan zuiver professionele gronden, waarschuwde hij.
Daarnaast zijn er vragen over organisatorische voorstellen, zoals de instelling van een ‘college van pg’s’. Brunswijk betwijfelde het nut hiervan in een land met één parket en één Hof. “Wie voert dan de leiding? Wie is eindverantwoordelijk? Het strafrecht verdraagt geen onduidelijkheid,” zei hij. Volgens hem leiden de voorstellen niet tot betere waarborging, maar tot een verschuiving van macht.
Ook het voornemen om de pensioengerechtigde leeftijd voor OM-leden te verlagen van 70 naar 65 jaar stuit op verzet. Brunswijk noemde dit staatsrechtelijk onjuist en organisatorisch onverstandig, omdat waardevolle ervaring verloren dreigt te gaan. Pawiroredjo benadrukte dat zo’n wijziging pas verantwoord is na een grondige analyse van de gevolgen voor de continuïteit van het justitieel apparaat.
Volgens Pawiroredjo missen de voorstellen hun doel doordat zij zich vooral richten op de top van de rechterlijke organisatie, terwijl de dagelijkse rechtsbedeling op basisniveau onder druk staat. Hij wees op lange aanrijdtijden van de politie, gebrekkige processen-verbaal en structurele tekorten aan rechters en griffiemedewerkers.
“Het benoemen van meerdere pg’s lost de fundamentele capaciteitsproblemen niet op,” stelde hij. Versterking van de eerste en tweede aanleg, betere beloning en gerichte opleidingen zouden prioriteit moeten krijgen.
Ook het plan voor een nationale Hoge Raad voor cassatierechtspraak roept vragen op. Hoewel Pawiroredjo het belang van rechtseenheid erkent, vreest hij dat een eigen Hoge Raad schaarse juridische capaciteit zal wegtrekken bij de lagere rechtbanken. Als alternatief pleitte hij voor aansluiting bij het Caribbean Court of Justice (CCJ).
De kern van de kritiek van zowel Brunswijk als Pawiroredjo is de oproep tot zorgvuldigheid. Niet alleen politieke partijen, maar ook de Surinaamse Orde van Advocaten, de notariële beroepsgroep en de Anton de Kom Universiteit hebben hun bedenkingen geuit.
Brunswijk waarschuwde tegen lichtzinnig omgaan met staatsrechtelijke hervormingen: “Als we zo redeneren, kunnen we straks ook twee presidenten of twee voorzitters van De Nationale Assemblée willen.”
Het parlement wacht nu op nadere toelichting van de initiatiefnemers en de regering. Brunswijk benadrukte dat hij pas na volledige beantwoording een definitief standpunt zal innemen. De gezamenlijke boodschap van Brunswijk en Pawiroredjo is duidelijk: hervorming is nodig, maar overhaaste en onvoldoende doordachte ingrepen kunnen de rechtsstaat meer schade berokkenen dan versterken.
UNITEDNEWS
| united news | Door: Redactie
