Advocaat-generaal adviseert om beslag op 19,5 miljoen euro te handhaven

Een belangrijke juridisch adviseur in Nederland vindt dat 19,5 miljoen euro uit Suriname niet moet worden vrijgegeven. Het gaat om advocaat-generaal Martijn van Wees. Hij adviseert de Hoge Raad, de hoogste rechter van Nederland, om het verzoek van vier Surinaamse banken af te wijzen.

In april 2018 werd op Schiphol een groot geldbedrag ontdekt in een transport uit Suriname. Het geld was onderweg naar Hongkong. Op de papieren stond dat de zending van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) kwam, maar later bleek dat het geld toebehoorde aan de Hakrinbank en de Finabank, twee commerciële banken. Het plan was om het contante geld bij een Chinese bank (ICBC) om te zetten in saldo op de rekening en daarna weer terug te storten bij deze banken.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

De Nederlandse opsporingsdienst FIOD kreeg de zaak in handen. Op 17 april

2018 legde het Openbaar Ministerie beslag op het geld, omdat er een vermoeden was van witwassen. Sindsdien staat het bedrag op een rekening van de Belastingdienst. De Surinaamse banken proberen al jaren dit beslag weg te krijgen.

De banken voerden onder andere aan dat Nederland geen beslag had mogen leggen, omdat de Centrale Bank van Suriname als “staat” bescherming (immuniteit) zou hebben. Daarover is meerdere keren geprocedeerd. Eerst leken rechtbank en hof de banken gelijk te geven, maar de Hoge Raad draaide die uitspraken later terug. Na een nieuwe ronde oordeelde het gerechtshof in Den Haag in augustus 2024 dat het beslag mocht blijven. Daarop stapten de banken opnieuw naar de Hoge Raad.

Nu ligt de zaak dus weer bij de hoogste rechter. De kernvraag: kan de Centrale Bank van Suriname in dit geval echt een beroep doen op immuniteit? Volgens advocaat-generaal Van Wees niet. Uit eerdere zaken volgt volgens hem dat

die bescherming alleen geldt voor geld en bezittingen die echt van de centrale bank zelf zijn en bedoeld zijn voor haar monetaire taken. In dit geval was het geld van commerciële banken en had de CBvS vooral een begeleidende rol bij het transport. Daarom vindt hij de beslissing van het hof juridisch juist.

De banken zeggen ook dat de verdenking van witwassen beter onderzocht had moeten worden. Maar de advocaat-generaal legt uit dat de rechter in deze fase alleen hoeft te kijken of het niet hoogst onwaarschijnlijk is dat het geld later wordt afgepakt. Hij vindt dat het hof die beperkte toets goed heeft toegepast.

Verder klaagden de banken dat het beslag te ver gaat en boden ze aan een soort borg te storten. Volgens de advocaat-generaal kan dat alleen bij een andere soort beslag (conservatoir beslag) en niet bij het strafrechtelijke beslag dat hier is gelegd. Ook op dat punt sluit hij zich

aan bij het hof.

De Hoge Raad is niet verplicht het advies van de advocaat-generaal te volgen, maar in de praktijk gebeurt dat vaak wel. Als de Hoge Raad het advies overneemt, blijft het beslag op de 19,5 miljoen euro in stand.