Misleiding: NDP-plaatje over leningen zet bevolking op verkeerde been; vergelijking rammelt aan alle kanten

Het A.I. plaatje dat afgelopen dagen flink door NDP-kringen wordt verspreid over de leningen van Suriname oogt op het eerste gezicht strak en overtuigend, maar wie de cijfers en de context naast elkaar legt, ziet vooral een politieke poging om de werkelijkheid handig te draaien. De boodschap lijkt simpel: de regering-Santokhi/Brunswijk leende USD 2,2 miljard en de regering-Simons/Rusland USD 1,8 miljard. Maar juist die vergelijking -die door Sergio Akiemboto met de caption ‘facts’ werd gepost- is misleidend.

Het grootste probleem zit meteen in de basis. De vorige regering zat vijf jaar aan de macht, terwijl de huidige regering pas ongeveer één jaar regeert. Door die twee periodes plat naast elkaar te zetten, alsof het om gelijke termijnen gaat, wordt de bevolking op het verkeerde been gezet. Sterker nog: als het klopt dat de huidige regering in zo korte tijd al richting USD 1,8 miljard aan leningen is gegaan, werkt die vergelijking juist zwaar in haar nadeel.

Wat de infographic ook opvallend genoeg weglaat, is de oorsprong van de schuldenberg waarmee Suriname vandaag nog steeds worstelt. De zwaarste financiële schade is niet uit de lucht komen vallen. Onder de regeringen-Bouterse, tussen 2010 en 2020, is de staatsschuld explosief gestegen. Uit eerder gepubliceerde cijfers, waarover onder meer Suriname Vandaag schreef, blijkt dat Suriname in die periode een van de grootste schuldenstijgingen uit zijn geschiedenis meemaakte.

En daar wringt het. De huidige president Jennifer Simons komt uit dezelfde politieke partij als Desi Bouterse, onder wiens regeringen Suriname financieel diep in de problemen raakte. Toch probeert de verspreide afbeelding de indruk te wekken alsof de schuldenproblematiek vooral bij de regering-Santokhi/Brunswijk is ontstaan. Dat is een politieke verdraaiing van formaat.

Een groot deel van wat nu als nieuwe lening wordt gepresenteerd, heeft namelijk te maken met het aflossen, herfinancieren of herschikken van bestaande schulden. Met andere woorden: Suriname leent niet alleen om nieuwe uitgaven te doen, maar ook om oude financiële branden te blussen. En veel van die branden zijn juist ontstaan in de periode waarin de NDP zelf regeerde.

Volgens Akiemboto zijn het ‘facts’

Ook de passage over Blok 58 is problematisch. In de afbeelding wordt gesteld dat Blok 58 als onderpand zou zijn weggegeven aan buitenlandse schuldeisers. Dat is te kort door de bocht en zet de zaak onjuist neer. Er is sprake geweest van afspraken rond toekomstige olie-inkomsten en zogenoemde value recovery instruments, waarbij schuldeisers onder voorwaarden kunnen meedelen in een deel van toekomstige royalty’s. Dat is ernstig genoeg om kritisch over te zijn, maar het is niet hetzelfde als zeggen dat het olieblok zelf is weggegeven.

Door dat verschil niet duidelijk te maken, wordt opnieuw een politieke voorstelling van zaken gecreëerd. Blok 58 is niet simpelweg overgedragen aan buitenlandse schuldeisers. Het gaat om een financiële constructie binnen een schuldherschikking, waarbij toekomstige inkomsten deels zijn gekoppeld aan afspraken met schuldeisers. Wie dat bewust versimpelt tot “weggegeven”, kiest niet voor uitleg, maar voor propaganda.

De infographic zwijgt bovendien over de vraag waarom Suriname überhaupt in zo’n zwakke onderhandelingspositie terechtkwam. Een land dat financieel gezond is, hoeft zijn schulden niet onder zware druk te herstructureren. Een land dat jarenlang onverantwoord heeft geleend, begrotingstekorten heeft opgestapeld en toekomstige inkomsten al nodig heeft om oude gaten te dichten, komt wél in die positie terecht.

Precies daar ligt de kern van het verhaal. De NDP probeert met een kleurrijk plaatje de schuldvraag te verschuiven, maar de geschiedenis laat zich niet wegpoetsen met percentages, grafieken en halve waarheden. Wie eerlijk naar de schuldencrisis kijkt, moet ook terug naar de jaren 2010-2020. Dat is de periode waarin de financiële fundamenten van Suriname zwaar zijn beschadigd.

Dat betekent niet dat de regering-Santokhi/Brunswijk of de huidige regering-Simons/Rusland boven kritiek staan. Integendeel: elke regering die miljarden leent, moet tot op de cent uitleggen waar dat geld naartoe gaat. Maar een vergelijking zonder tijdsduur, zonder historische oorzaak en zonder volledige context is geen voorlichting. Het is misleiding in een mooi jasje.

De Surinaamse bevolking verdient geen politieke, leugenachtige plaatjes die meer verhullen dan uitleggen. Suriname heeft recht op eerlijke cijfers, volledige context en duidelijke verantwoording. Want zolang partijen hun eigen rol in de schuldencrisis blijven wegpoetsen, blijft de gewone burger uiteindelijk de rekening betalen.