Manohar: kinderbescherming schiet tekort ondanks uitgebreid wettelijk kader

Ondanks de aanwezigheid van diverse wetten en regelingen ter bescherming van kinderen, blijft de uitvoering van het kinderbeschermingsbeleid in Suriname achter. Dat stelde onderzoeker Maya Manohar tijdens de themadag ‘Geweld tegen kinderen in Suriname’, die is georganiseerd door Stichting Projekta.

Volgens haar kampen de instanties die verantwoordelijk zijn voor kinderbescherming nog altijd met structurele tekortkomingen op het gebied van coördinatie, monitoring, capaciteit en begeleiding. Manohar presenteerde de resultaten van het deelonderzoek National Response, dat zij in 2017 via het Institute for Graduate Studies and Research (IGSR) van de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) uitvoerde in opdracht van De Nationale Assemblee (DNA).

Voor het onderzoek werden in alle tien districten gesprekken gevoerd met dienstverleners die betrokken zijn bij kinderbescherming. Volgens de onderzoeker zijn de aanbevelingen uit dat onderzoek negen jaar later nog steeds actueel. Een aanzienlijk deel van de voorgestelde maatregelen is volgens haar nooit volledig geïmplementeerd,

waardoor verschillende knelpunten binnen het kinderbeschermingssysteem zijn blijven bestaan.

Wetten aanwezig, uitvoering blijft achter Manohar wees erop dat Suriname de afgelopen jaren belangrijke stappen heeft gezet op wetgevend gebied. Zo zijn in het Burgerlijk Wetboek diverse kinderbeschermingsmaatregelen opgenomen.

De minimumleeftijd voor het huwelijk is verhoogd naar 18 jaar en er zijn bepalingen opgenomen ter bescherming van het ouderlijk gezag en voor de erkenning van kinderen buiten het huwelijk. Daarnaast beschikt het land over wetgeving tegen huiselijk geweld en kinderarbeid, terwijl zedendelicten tegen minderjarigen ambtshalve vervolgbaar zijn.

Toch blijft de praktijk volgens haar achter bij de wettelijke mogelijkheden. “De wet beschermt op papier, maar implementatie schiet structureel tekort door capaciteitsgebrek, onbekendheid en gebrekkige coördinatie”, stelde Manohar.

Gebrek aan toezicht en begeleiding Volgens de onderzoeker zijn veel hulpverleningsdiensten nog steeds geconcentreerd in Paramaribo, terwijl bewoners van de districten vaak afhankelijk zijn van beperkte voorzieningen of lange reistijden. Ook ontbreekt volgens haar

een goed monitoringssysteem en structureel case management om kinderen langdurig te begeleiden en op te volgen.

Daarnaast kampen instellingen met personeelstekorten, beperkte budgetten en een gebrek aan gespecialiseerde trainingen voor professionals die met kinderen werken. Uit het onderzoek bleek dat ongeveer 40 procent van de dienstverleners ontevreden was over de kwaliteit van de beschikbare hulpverlening.

Kinderen blijven kwetsbaar Om de tekortkomingen te illustreren verwees Manohar naar concrete voorbeelden uit haar onderzoek. In één geval werden drie kinderen die wegens mishandeling en verwaarlozing uit huis waren geplaatst, opnieuw teruggebracht naar dezelfde onveilige thuissituatie nadat een kindertehuis wegens financiële problemen moest sluiten. Er bestond geen systeem om hun situatie daarna verder te monitoren.

In een andere zaak werd een veertienjarig meisje dat slachtoffer was van seksueel geweld drie dagen vastgehouden in een voorarrestfaciliteit, terwijl zij bescherming had moeten krijgen. Acht maanden later was er volgens het onderzoek nog geen strafrechtelijk onderzoek gestart.

Volgens Manohar tonen dergelijke gevallen aan dat het ontbreken van monitoring, gezinscoaching en structurele begeleiding ertoe kan leiden dat kinderen opnieuw in kwetsbare situaties terechtkomen. Daarbij verwees zij ook naar recente tragedies waarbij kinderen om het leven kwamen terwijl zij al bekend waren binnen het kinderbeschermingssysteem.

Aanbevelingen nog steeds relevant De onderzoeker pleitte opnieuw voor een aantal hervormingen om de bescherming van kinderen te versterken. Daarbij noemde zij onder meer de invoering van een wettelijk meldrecht voor beroepsgroepen die met kinderen werken, de verdere implementatie van het Kinderombudsbureau, uitbreiding van Politie Jeugdzaken naar de districten en de ontwikkeling van een nationaal monitoringssysteem.

Ook moet volgens haar opnieuw worden geïnvesteerd in gezinscoaching, ouderbegeleiding, kinderopvang en bewustwordingscampagnes over kinderrechten en geweldloos opvoeden. Daarnaast zijn structurele investeringen in personeel en hulpverleningsdiensten noodzakelijk.

Manohar benadrukte dat de wettelijke basis grotendeels aanwezig is, maar dat politieke wil en gerichte investeringen nodig zijn om ervoor te

zorgen dat kinderen daadwerkelijk beschermd worden tegen geweld. “Veel van de aanbevelingen die wij in 2017 hebben gedaan, zijn vandaag nog steeds relevant. Dat betekent dat er wel vooruitgang is geboekt op wetgevend gebied, maar dat belangrijke onderdelen van de uitvoering nog altijd aandacht vragen”, aldus de onderzoeker.