Handen af van de governor: wie aan de Centrale Bank komt, betaalt met de koers
| surinamevandaag | Door: Redactie
Er wordt in Paramaribo weer gefluisterd. Niet hard, niet openlijk, en vooral niet met naam en toenaam — maar wie de afgelopen weken goed heeft geluisterd, hoort hetzelfde verhaal uit verschillende hoeken komen: governor Maurice Roemer zou er zelf klaar mee zijn. Hij zou moe zijn. Hij zou overwegen te bedanken.
Opvallend, want de governor zelf heeft dat nergens gezegd en de geruchten komen vaker uit de kringen van een politieke partij aan de Johan Adolf Pengelstraat.
En dat is precies het patroon waar Suriname inmiddels ervaring mee heeft. Een functionaris wordt niet ontslagen — er wordt een klimaat gecreëerd waarin zijn vertrek als zijn eigen keuze kan worden gepresenteerd. Geen confrontatie, geen wet die overtreden hoeft te worden, geen verantwoording achteraf. Alleen een verhaal dat lang genoeg rondgaat tot iedereen het gelooft.
Waarom dit geen
Het verschil is te meten. In één cijfer.
De inflatie is gedaald van ongeveer 60 procent in 2021 naar ongeveer 10 procent nu. DNB-president Olaf Sleijpen noemde die daling vorige week in Torarica een positieve ontwikkeling, en wees ook op de Centrale Bankwet 2022 als een goede zaak. Zijn kernpunt was echter een waarschuwing: de onafhankelijkheid van een centrale bank moet steeds opnieuw worden verdiend en verdedigd.
Dat is geen diplomatieke beleefdheid. Dat is economie. Een centrale bank drukt de inflatie niet omlaag met instrumenten alleen, maar met geloofwaardigheid. Zodra markten, banken en importeurs denken dat het monetaire beleid politiek stuurbaar is geworden, verandert
En dán stijgt de koers. Niet omdat de reserves opeens weg zijn, maar omdat het vertrouwen weg is. De koers is in Suriname nooit alleen een economisch cijfer geweest — het is de dagelijkse stemming van het land, afleesbaar bij elk wisselkantoor.
Wie vandaag aan de onafhankelijkheid van de Centrale Bank morrelt, stuurt dus een rekening naar de markt. Die rekening wordt niet betaald door de politiek die haar veroorzaakt, maar door de gepensioneerde die zijn spaargeld ziet verdampen en de moeder die volgende maand meer betaalt voor rijst.
De route via de vakbondWie een leiding niet direct kan wegsturen, kan haar van binnenuit onder druk zetten. Ook dat is geen nieuwe techniek in Suriname.
Bij de Centrale
De vraag die daarbij hoort is simpel en oncomfortabel: wie voedt de onrust, en wie profiteert ervan als de leiding vervolgens onhoudbaar wordt?
Het patroon is groter dan de BankEn hier wordt het echt zorgwekkend. Want wat er rond de Centrale Bank gebeurt, staat niet op zichzelf.
In mei van dit jaar ontsloeg de regering de voltallige, zevenkoppige Raad van Commissarissen van de Centrale Bank. Zonder concrete reden.
In augustus schreven álle rechters gezamenlijk aan De Nationale Assemblée. Het Hof van Justitie waarschuwt dat de voorgestelde wijzigingen rond de rechterlijke macht juist kunnen leiden
En bij het Openbaar Ministerie: een nieuw bestuur rond de procureur-generaal en de advocaten-generaal, waarbij het Hof van Justitie geen rol meer krijgt bij voordracht, benoeming en ontslag. De procureur-generaal nog maar voor maximaal zeven jaar. De rechters kondigden aan zo nodig maatregelen te nemen om hun onafhankelijkheid te beschermen — een uitzonderlijk zwaar signaal van een instituut dat zelden zijn stem verheft.
Zet die zaken naast elkaar en er tekent zich een lijn af. Toezichthouders vervangen. Benoemingstermijnen inkorten. Onafhankelijke voordrachtsprocedures uitschakelen. Vaste aanstellingen losmaken.
Elk voorstel afzonderlijk is te verdedigen met het woord “hervorming”. Bij elkaar opgeteld hebben ze één gemeenschappelijk effect: instituten
Wat er nu nodig isPresident Simons zei eerder dat er geen plannen zijn Roemer te vervangen. Prima. Laat het daar dan ook bij blijven — niet alleen in woorden, maar in gedrag.
Concreet betekent dat: geen anonieme verhalen over een governor die “zelf wil vertrekken”. Geen onderhandelingen over een afkoopsom achter gesloten deuren. Geen coalitieafspraak die een toppositie bij de monetaire autoriteit behandelt als een te verdelen ministerspost.
Suriname staat aan de vooravond van olie-inkomsten. Dat is precies het moment waarop een land een centrale bank nodig heeft die de rem kan intrappen wanneer de politiek gas wil geven. Sleijpen verwees niet voor niets naar de Nederlandse aardgasjaren en de Dutch disease die daaruit voortkwam.
Een land dat zijn olie-inkomsten wil overleven,
De governor heeft niets gezegd over vertrekken. Laten we dat zo houden — en laten we vooral opletten welke (groene) coalitiepartij er wél praat.
| surinamevandaag | Door: Redactie
