Creools, Hindoestaans, Javaans, Chinees én Europees: kok Judith Cyrus wilde niet in familierecepten blijven hangen, dus geeft ze in haar kookboek Paramaribo de vijf grote keukens van Suriname evenveel aandacht.
“Ruik deze ongeraffineerde kokosolie uit Suriname, die zorgt echt voor een andere smaak in gerechten. Hoewel je inmiddels veel Surinaamse ingrediënten in Nederland
kunt krijgen – en hier zelfs tayerblad, pepers en sopropo worden verbouwd – zijn er dingen die je alleen daar vindt. Het is feest als familieleden hier komen met kokosolie, zuurzak, gestoofde kersen en zuuroranjes.”
Judith Cyrus (52) staat in haar kookstudio in Amsterdam-Noord, vol bakken gedroogde pepers en kruiden
en potten met ingemaakte groenten en fruit. “Mijn grote liefde. Inmaken is tijdloos, je kunt er ingrediënten heel lang door bewaren en ze worden er extra lekker van, vooral op de Surinaamse manier. Ik ben dol op zoute lemmetjes (limoenen, red.) en birambi (groengele vruchten, red.) in zuur.”
De liefde
voor koken en eten kreeg Cyrus van huis uit mee. Ze kwam op vierjarige leeftijd naar Nederland en groeide op in Koog aan de Zaan. “Suriname voelt als thuiskomen, vanaf het moment dat ik het vliegtuig uit stap - door de geur, de warmte, de mensen en het eten. Maar
ik ben ook een echte Zaankanter. Mijn moeder was onderwijzeres en heeft ons opgevoed met pom en moksâleysi én oesters en wijn.”
Slavernijverleden
Cyrus ging naar de koksopleiding, werkte bij cateringbedrijven en liep stage bij onder meer restaurant Nopi van Yotam Ottolenghi en barbecuemeester Jeroen Hazebroek. Ze geeft kookworkshops, maakt
sambal voor Kesbeke en kookt regelmatig in de Scheltemakeuken; buurtbewoners maken gretig gebruik van haar kookkunsten.
Afgelopen vrijdag verscheen haar eerste kookboek, Paramaribo, een culinaire smeltkroes. “Aanleiding was de aankondiging van een slavernijtentoonstelling in het Rijksmuseum. Ik vind het geweldig dat ze het aandurven om echt aandacht te besteden aan
het slavernijverleden. Daar past een boek over de Surinaamse keuken heel goed bij, want die is niet los te zien van die geschiedenis.”
Afrikanen die voor de slavernij naar Suriname werden gebracht namen hun ingrediënten en kookgebruiken mee, die zich vermengden met inheemse en Europese smaken en technieken. Daar kwamen
later de keukens bij van Hindoestanen, Javanen en Chinezen, die als goedkope arbeidskrachten naar het land werden gelokt.
“In Paramaribo komt alles en iedereen samen,” zegt Cyrus. “Het is een enorme smeltkroes van culturen en keukens, en men leeft er vreedzaam naast elkaar. Dat betekent dat men elkaars feestdagen viert,
maar ook dat iedereen naar Blauwgrond gaat om Javaanse saté en bakabana (gefrituurde banaan in een deegjasje, red.) te eten, roti en bara haalt bij de Hindoestaan en voor maïspap en moksâleysi naar de Creool rijdt. Ze leven samen, maar de verschillende groepen blijven wel hun eigen identiteit behouden.”
Foute
pom
Volgens Cyrus is dat duidelijk terug te zien in het nationale gerecht pom, een ovenschotel van Joods-Creoolse oorsprong met tayerknol. “Iedereen vindt de versie van zijn of haar moeder het best en alle andere varianten ‘fout’. Ik besloot echter zeven recepten voor pom in mijn boek te zetten. De
Creoolse versie van mijn moeder met cognac en zoutvlees, maar ook de Javaanse met ketjap, Chinese en Hindoestaanse varianten, een vegetarische pom en één met aardappel – dat was waarschijnlijk de ‘oerversie’.”
“Toen Joden naar Suriname kwamen zochten ze iets dat aardappels kon vervangen, dat werd tayer. Zo zie je dat pom nooit hetzelfde
is geweest: men paste het gerecht aan met ingrediënten die voorhanden waren. Je kunt je ontzettend opwinden over het wel of niet gebruiken van ketjap, piccalilly of vis, maar ik vind dat je gerechten mag vernieuwen. Daar wordt een keuken volwassen van.”
Dat is ook het grootste verschil tussen Paramaribo
en andere Surinaamse kookboeken, aldus de auteur. “Dat zijn meestal verzamelingen van familierecepten, opdat ze niet vergeten worden. Daarmee blijf je automatisch in één keuken hangen. Ik wilde de vijf grote keukens van het land – Creools, Hindoestaans, Javaans, Chinees en Europees – evenveel aandacht geven. En tevens een ode
brengen aan de stad waar ik zo van hou.”
Al zijn er ook familieklassiekers opgenomen in het boek. “Nu het boek er is, bellen je kinderen je een stuk minder om je om recepten te vragen,” merkt Cyrus’ partner Marieke Strobbe op. “O, dat is waar. Nu krijg ik alleen
foto’s van het resultaat,” zegt Cyrus.
Strobbe schreef de teksten van Paramaribo en maakte de foto’s in Suriname, waar ze vorig jaar voor het eerst kwam met Cyrus. “Dat was wel een omschakeling. Ergens binnenkomen in Suriname betekent: eten.” Cyrus: “Ja, je kunt niet weg zonder iets te hebben geproefd.
Hoe weinig iemand ook heeft, een Surinamer maakt eten klaar en deelt dat met anderen. En kookt altijd te veel! De recepten in mijn boek zijn voor vier personen, heel on-Surinaams.”
Geen essences
Volgens sommigen wellicht ook on-Surinaams: Judith Cyrus gebruikt liever geen maggiblokjes. “Die zijn onmisbaar geworden in de
Surinaamse keuken, maar dat is natuurlijk geen oud gebruik. Mijn overgrootmoeder had honderd jaar geleden nog geen maggi. Ik maak mijn eigen bouillon en bouillonpoeder; daar leent deze thuiszittijd zich heel goed voor. Al krijg ik soms van tantes te horen dat ze mijn eten een beetje flauw vinden. ‘Je
hebt niet genoeg blok gezet,’ zeggen ze dan. Ook essences – smaakstoffen voor in drankjes en schaafijs – vermijd ik, want het is onduidelijk wat daar allemaal in zit. Beter maak je het zelf: als je wat amandelen of abrikozenpitjes in wodka laat trekken, heb je amandelessence voor orgeade. Zo
deden onze oma’s het ook.”
De siroop orgeade werd waarschijnlijk eveneens door Spaans-Portugese Joden in Suriname geïntroduceerd. “Tijdens mijn kookworkshops denken cursisten soms dat de Surinaamse keuken heel exotisch en anders is. Ze zijn verbaasd als we dan zuurkool en erwtensoep maken. Wel op z’n Surinaams, met zoutvlees, madame-jeanettepeper en
knoflook, maar toch: de Europese en Nederlandse invloed is groot in Suriname, in de taal, architectuur en keuken. Zonder de Nederlanders waren alle verschillende culturen natuurlijk helemaal nooit naar Suriname gekomen. En driehonderd jaar onderdeel zijn van Nederland laat uiteraard z’n sporen na.”
De kennis van de Surinaamse keuken mag
onder Nederlanders nog wel wat verbeteren, stelt Cyrus in haar boek – ze schrijft over ‘beginners in de Surinaamse keuken’ die alleen van roti kip, bami en nasi hebben gehoord.
“Wat iedereen moet leren kennen is hêrhêri, voor mij na pom het tweede gerecht van Suriname. Op 1 juli vieren
Surinamers de afschaffing van de slavernij, Keti Koti. Vorig jaar heeft Kip Republic het initiatief genomen om in Amsterdam tijdens Keti Koti vierduizend hêrhêri-maaltijden uit te delen, dat gaan we dit jaar weer doen. Je kookt bakbananen, cassave en zoete aardappel en serveert dat met zoutevis en eieren. Het is
simpel, voedzaam en vooral ontzettend lekker.”
Surinaams in Amsterdam
Judith Cyrus’ tip voor Surinaams eten in Amsterdam: “Ga naar de zaterdagmarkt op Ganzenhoef in Zuidoost. Het is er superdivers, met de Volendamse visboer naast een Surinaamse verkoopster van wasi-spullen voor religieuze rituelen. Je haalt er bloedworst, maïspap en nog veel
meer lekkers.”
Hoe spel je dat?
Judith Cyrus: “Surinaamse ingrediënten en gerechten kun je op allerlei manieren spellen. Ik koos in mijn boek voor de schrijfwijze van Renata de Bies, de enige lexicoloog van de Surinaamse taal, en tevens mijn tante. Ze schreef ook een culinair woordenboek voor het Caribisch
gebied.”
FOTO: Judith Cyrus heeft haar liefde voor eten in haar nieuwe kookboek Paramaribo opgeschreven.BEELD ERIK SMITS
Paramaribo heeft op zondag 10 mei maar liefst 68, 6 millimeter neerslag geregistreerd. Volgens de Meteorologische Dienst Suriname valt dat in de categorie “zeer zware neerslag” en ligt het ruim boven de grens van 50 millimeter voor deze categorie. De metingen zijn verricht bij het weerstation Zorg en Hoop. Eén millimeter regen staat gelijk aan één liter water per vierkante meter.Ook op and
Ronald Assen, statisticus, is door de president gevraagd om voorzitter te worden in het bestuur van de stichting van het Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS). Het was echter niet de bedoeling dat dit gegeven nu al naar buiten zou worden gebracht. Het is immers nog niet zover dat Assen kan zeggen dat hij voorzitter is geworden van de Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS). Iemand v
Een vakantieganger uit Nederland is zondagavond aan de Bolletriestraat in Suriname overvallen en beroofd van zijn schoudertas. In de tas zaten onder meer zijn paspoort, vliegticket en een geldbedrag van 3.000 euro.De benadeelde, de 44-jarige S.C., liep over de Bolletriestraat toen een voor hem onbekende man hem tegemoetkwam. Zonder duidelijke aanleiding rukte de verdachte plotseling de schoudertas
Buurtbewoners van Clevia hebben zelf moeten ingrijpen om een sluisdeur in hun wijk open te maken, zodat zij niet verder versuipen. Dat gebeurde nadat de sluiswachter niet aanwezig was op het moment dat de waterstand in de rivier laag genoeg was om het gebied te ontwateren. Hierdoor gingen volgens bewoners kostbare uren verloren voordat het water kon wegstromen. De buurt was het wachten uiteindeli
De 34-jarige H.B. is zondagavond gewond geraakt bij een gewelddadige poging tot beroving aan de Eugene Albert Gesselstraat in Suriname. Twee gemaskerde en gewapende mannen probeerden daar een halsketting van een vrouw buit te maken, maar de roof mislukte.Volgens de verklaring van het slachtoffer zat hij samen met zijn moeder en een andere persoon voor een woning, toen de verdachten plotseling op e
Bron: oilnow.gy Het Guyana-Suriname-bekken verstevigt zijn positie als wereldwijde koploper in goedkope olieproductie. Tijdens de Offshore Technology Conference (OTC) in Houston onderstreepte Jim Geary, Area Exploration Manager bij, dat de geologische rijkdom en gunstige economische omstandigheden de regio tot een van de meest actieve petroleumbekkens ter wereld maken.Volgens Geary onderscheidt he
VHP-parlementariër Krishna Mathoera heeft in de afgelopen periode geen actie vanuit het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) gezien voor wat betreft de aanpak van het wateroverlastprobleem in Suriname, veroorzaakt door aanhoudende hevige regenval.“We zien geen actie vanuit OWRO… dat lozingen worden opgehaald, trenzen worden opgeschoond… maatregelen om te voorkomen d
Sanjay Raghoebarsingh is per 9 mei 2026 vrijwillig teruggetreden als president-commissaris van N.V. Telesur. Dat blijkt uit een per e-mail verzonden brief aan president Jennifer Geerlings-Simons, die namens de Staat Suriname optreedt als enig aandeelhouder van het telecombedrijf. Opvallend is vooral het moment van zijn vertrek. Raghoebarsingh schrijft dat op maandag 11 mei 2026 een Algemene Verga
Volgens BEP-parlementariër Ronny Asabina zijn de meeste goudconcessies in het binnenland van Suriname van medici, advocaten, notarissen en geestelijken. Het gaat om mensen die in de stad wonen, nooit in het bos zijn geweest, niet eens weten hoe hun concessies eruitzien en ondanks een wettelijk verbod deze toch onderverhuren aan derden.“In die concessievoorschriften staat duidelijk aangegeven da
