fbpx Surinaamse snotneus in Apeldoorn, maar nu president in Paramaribo | Suriname Nieuws Centrale

booked.net

   

booked.net

Het laatste nieuws uit Suriname

Surinaamse snotneus in Apeldoorn, maar nu president in Paramaribo

Publicatie datum: 28 jun 2020 | Bron: AD.nl | Door: Andre Valkeman en Mark Broersma 

Chan Santokhi (61) heeft de Surinaamse verkiezingen gewonnen, hij kan straks Desi Bouterse opvolgen als Surinaams president. Bijna een leven lang streed hij tegen corruptie, vaak tegen die van diezelfde Bouterse. Een gevaarlijke missie, die in Apeldoorn startte.

Suriname, 1990. Chan Santokhi pakt zijn pistool. Moet hij straks doen wat hij op de Apeldoornse politieacademie leerde bij noodweer? Trekker overhalen en boem: schieten. Voor dit gevecht met militairen kon geen Nederlander hem twaalf jaar geleden tips geven. Zal hij deze nacht overleven en kraait de haan morgenvroeg ook voor hem? 

Apeldoorn, 1978

Chan Santokhi is een winter niet in Suriname, voor het eerst. Daar is het 25 graden, in Apeldoorn glimmen beken als glas. Het is één van de koudste winters ooit, -10 overdag.

Huisgenoten vertrekken, het is weekend. In zijn kamer – 2 bij 3, met kast, bureau en bed – blijft hij over, snotverkouden. Santokhi’s biograaf Ashwin Ramcharan: ,,Een tropische knul, alleen op het ijskoude politie-internaat. Spierpijn van het rennen door iets onbestaanbaars: sneeuw.” Zal hij ooit de crimefighter worden die hij wil zijn? ,,Tough times Apeldoorn’’, zegt Santokhi er later eens over. Hij verlangt naar moeder in Lelydorp.

'Tough times Apeldoorn'

'Tough times Apeldoorn' © Eigen foto

Lelydorp, Suriname, 1975

Santokhi is die familie van kwetterende kippen en eenden, moeder verkoopt ze als bijverdienste. Voor knuffels moet Chan, de jongste, bij haar zijn. Vader is havenwerker, als-ie al thuis is, drinkt hij vaak met collega’s. Ramcharan: ,,Hij moet druk gevoeld hebben: negen kindermonden voeden. De uitvlucht werd soms drank.”

Chan droomt van een buitenlandse economiestudie. Zijn verzoek econometrist te worden, wordt echter afgewezen. ,,Die heeft Suriname niet nodig”, herhaalt de ambtenaar. Santokhi wacht, zittend op de stenen omheining van school, op zijn kameraad. ,,Jongoe a dey foe mi porie (slechte dag)”, schreeuwt deze. Hij is evengoed afgewezen, te klein bevonden als agent. Santokhi is lang, misschien laten ze mij wel toe, denkt hij. Misschien lonkt er alsnog die buitenlandse studie, op een politieacademie.

De samenle­ving was verdeeld. Het boterde niet tussen creolen en Hindoesta­nen, in buurland Brits-Guyana was zelfs oorlog tussen die groepen Ashwin Ramcharan, biograaf Santokhi

Hij voltooit alle testen. Wekenlang loopt hij elke dag richting Onderwijsministerie. Zijn biograaf: ,,De samenleving was verdeeld. Het boterde niet tussen creolen en Hindoestanen, in buurland Brits-Guyana was zelfs oorlog tussen die groepen. Santokhi is Hindoestaan en creolen waren dominant aanwezig bij overheden.”

Zijn aanvraag? In behandeling, hoort hij telkens. Hij is het zat: ,,Kan ik de minister niet spreken”, zegt hij brutaal. Zijn biograaf: ,,Ambtenaar Ramkhelawan was erbij. ‘Geen Hindoestaan gaat hier naar de politieacademie’, zouden ambtenaren over Chan gezegd hebben.” Maar de minister ziet de lieve slungel en eist dat de ambtenaren het regelen. ,,Blijdschap, hij mocht naar de Politieacademie Apeldoorn. Ook een schok, hij ontdekte door zijn aanvraag dat er Surinaamse corruptie was.”

Chan Santokhi in Apeldoorn.

Chan Santokhi in Apeldoorn. © Biografie Chan

Zwemmen of verzuipen

Henk van Zwam wordt academiegenoot: ,,Zwemmen? Dat kon Channie nog niet.” De start is daardoor loodzwaar, zwemmen is de hoofdmoot de eerste weken. Klasgenoot Alje Kuiper: ,,Je moest 25 meter onder water kunnen.” Van Zwam: ,,Zwemdocent Visser was ex-judoka, meedogenloos dus.” Altijd is het wachten op Channie. Kwam-ie wel weer bovendrijven?

Academiegenoot Roy Kogeldans, uit Lelystad. ,,Wij Surinamers wilden Surinaams eten. In Apeldoorn? Geen kans. Wel in Arnhem, het Spijkerkwartier. Dat we daar heen gingen, hielden we geheim, haha. Het Spijkerkwartier was een prostitutiebuurt. Straks dacht men dat we voor ander voedsel gingen.”

In de politiebieb leert Chan alle wetten. En hij haalt steeds meer sporttesten. Van Zwam: ,,Hij wilde terug naar Suriname, zei hij. We kregen ongekend respect voor hem.” Desi Bouterse heeft er net zijn sergeantencoup gepleegd. Vliegtuigen vol Surinamers vliegen juist naar Nederland. Ze veroordelen de coup en kennen angst vroeg of laat opgepakt of gedood te worden.

Chan Santokhi in zijn tijd om de politieacademie in Apeldoorn.

 

Chan Santokhi in zijn tijd om de politieacademie in Apeldoorn. © Biografie Chan

Santokhi moet kiezen. Optie één: een Nederlandse baan verzilveren, maar zich later wellicht een lafaard voelen. Wél bij ministers om een studiebeurs bedelen, zonder Suriname iets terug te geven. Optie twee: teruggaan, strijden voor veiligheid en je leven riskeren. Militairen beschieten politiebureaus soms.

Biograaf Ramcharan: ,,De studiebeursbehandeling raakte zijn ziel, dé brandstof om tegen corruptie te strijden.” Santokhi wil daarom snel terug en stagelopen in Suriname. Politiedocenten verkopen nee. Suriname is sinds 1975 geen Nederlands grondgebied meer. Na smeekbedes gaan ze toch overstag.

Terug in Suriname

Politiestagiairs krijgen doorgaans een schouderster van de korpschef. Santokhi niet. Ramcharan: ,,Waarschijnlijk om te benadrukken dat zijn Nederlandse opleiding ze koud liet.” De corruptie is toegenomen, ziet Santokhi.

In december 1982 worden zestien Surinamers, die de legerregering kritisch benaderen, van hun bed gelicht, gemarteld en doodgeschoten. Santokhi, in zijn biografie: ,,Mijn vader zei: ga weg uit dit land. Anders schieten ze jou ook dood. Militairen pleegden berovingen. Machteloos was je.”

Santokhi kan politiecommissaris Bureau Geyersvlijt worden. Niemand durft daar criminele militairen aan te houden. Zijn biograaf: ,,Santokhi deed het ineens wel.” Na jaren strijd, voelen de straten veiliger, ziet hij in 1990. Het angstigste uur in zijn leven breekt echter aan. Santokhi’s bureau heeft weer een militair opgesloten. Agent Herman Gooding wordt doodgeschoten, al wordt nooit bewezen dat de militairen erachter zitten. Maar: ,,Ze willen u ook doden’’, zegt een agent tegen Santokhi.

 

Een jeep stoof zijn inrit op. Santokhi moest vertrekken uit Suriname, anders zouden ze hem doden. Het verhaal is dat Bouterse deze man stuurde Ashwin Ramcharan, biograaf Santokhi

Santokhi pakt thuis zijn pistool, karabijn, jachtgeweer. Zijn vrouw gaat met de kinderen slapen in een tussenkamer. Veiliger, mochten kogels suizen. Biograaf Ramcharan: ,,Een jeep stoof zijn inrit op. Santokhi moest vertrekken uit Suriname, anders zouden ze hem doden. Het verhaal is dat Bouterse deze man stuurde.” Santokhi belooft, met getrokken wapen, te vertrekken. Misleiding, hij blijft. In zijn biografie: ,,Wat een opluchting als de haan dan kraait.” Santokhi overleeft het etmaal van militaire charges.

Hij spreekt, na alles, met zijn vrouw. Misschien toch naar Nederland verhuizen? Zoals familie en kennissen doen. Nee, de patriot kan zijn land niet zo achterlaten. Hij wordt bovendien gevraagd als Surinaams recherchehoofd.

Opsporing Surinaamse drugsdealers

Hij zet de Apeldoornse kennis in. Inlichtingendiensten, gespecialiseerde opsporingsdiensten, forensische diensten. Hij richt ze allemaal op. Haalt de banden met Nederlandse justitie en politie aan, voor drugsopsporing. Surinaamse dealers lopen soms in het buitenland tegen de lamp. Ze kunnen ineens straf verwachten.

Er komt een bekende naam voorbij in 1994. Dino Bouterse, zoon van Desi. Santokhi in zijn bio: ,,Hij had op twee Brazilianen geschoten. Sindsdien is de spanning ontstaan tussen ons (Santokhi en Desi Bouterse, red.). Omdat ik zijn zoon opsloot.” Santokhi krijgt die jaren meer kogelbrieven dan kerstkaarten. Zijn biograaf: ,,Hij bad voor goede afloop, het hindoeïsme gaf kracht en vertrouwen.”

 

Chan Santokhi

Chan Santokhi © Etienne Premdani

In 2005 vertrekt zijn gezin naar Nederland, Santokhi’s kinderen gaan er studeren. Vader Santokhi wil iedereen achterna reizen, als hij hoort dat-ie misschien minister van Justitie wordt. In zijn biografie: ,,‘Blijf je? Wanneer ga je voor je eigen gezin kiezen’, zei mijn vrouw.” Nog nooit kon hij zo veel tegen corruptie doen. Zijn biograaf: ,,De jarenlange strijd tegen corruptie kostte hem vermoedelijk dit huwelijk.”

,,Eenmaal minister keerde hij eens terug naar de Politieacademie in Apeldoorn, werkbezoek”, herinnert Hendrik Gankema, jarenlang academie-bibliothecaris. ,,Hij kwam als eerste naar mij, ondanks alle bobo’s. Typerend.”

Partijcongressen in Olst

Kennis Etienne Premdani uit Olst: ,,Hij werd daarna presidentskandidaat. Ik heb een zaal in Olst en daar hielden ze, de partij VHP, partijcongressen voor Surinaamse Nederlanders.”

Santokhi’s tegenstrever wordt niemand minder dan… Desi Bouterse. Die laatste wint. Premdani: ,,Chan was later weer in Olst en oogde verslagen. Als ontspanning gingen we naar een Hindoestaanse tempel hier. Hij ging het toch nóg een keer opnemen tegen Bouterse, bij nieuwe verkiezingen.”

Santokhi zal het nooit hardop zeggen, vertellen bekenden. Maar zijn hart huilt als Suriname democratisch kiest voor Bouterse. Bedenker van de Decembermoorden, veroordeeld voor Nederlandse drugshandel.

Santokhi’s nadeel: hij afficheer­de zich in eerdere verkiezin­gen met zijn bijnaam, de sheriff. Ik raadde dat af. Sheriff geeft een politie­staat­ge­voel
Ashwin Ramcharan, biograaf Santokhi

Santokhi’s biograaf: ,,Hoe het kon? Veel jonge Surinamers maakten de Decembermoorden niet mee. Bouterse sprak alle groepen aan, had bekendheid. Santokhi’s nadeel: hij afficheerde zich in eerdere verkiezingen met zijn bijnaam, de sheriff. Ik raadde dat af. Sheriff geeft een politiestaatgevoel. Het stond diametraal op wat hij wilde: een veilige samenleving.” Premdani. ,,VHP positioneerde zich daarbij nog té veel als enkel voor Hindoestanen. Het is nu een volkspartij.”

Het volk strijdt mee tegen corruptie

Santokhi lijkt bij de presidentsverkiezingen 2020 te winnen, al komen officiële tellingen maar niet binnen. Oppositiepartijen stellen dat Bouterse probeert te frauderen. Bij stembureaus zou geprobeerd zijn stembiljetten te stelen. In Paramaribo komen alle stembussen in een sporthal samen. Honderden burgers houden vrijwillig 24 uur toezicht. Zodat winnaar Santokhi president kan worden. De symboliek kan niet groter zijn: Santokhi strijdt vandaag niet alleen, het volk strijdt mee tegen corruptie. En hij wint, van Bouterse.

Zijn biograaf: ,,Santokhi is de man van hoop. Hij staat voor rechtvaardigheid, na zijn corruptiestrijd. Suriname snakt ernaar.” Premdani: ,,En met Santokhi aan het roer zou ik wel weer in Suriname willen sterven.”

Oppositieleider Chan Santokhi van de VHP viert de zetelwinst in het partijcentrum.

Oppositieleider Chan Santokhi van de VHP viert de zetelwinst in het partijcentrum. © ANP

Bron: https://www.ad.nl/apeldoorn/surinaamse-snotneus-in-apeldoorn-maar-nu-president-in-paramaribo~abbe40bc/

Publicatie datum: 28 jun 2020 - 15:19:51 | Bron: AD.nl | Door: Andre Valkeman en Mark Broersma 

Ga terug

Aanbevolen

CFG Nieuws - za, 07/11/2020 - 21:33

Marie Levens en Silvano Tjong-Ahin kandidaat-ministers NPS

CFG Nieuws - za, 07/11/2020 - 21:33

GFC NIEUWS- De Nationale Partij Suriname (NPS) heeft Marie Levens en Silvano Tjong-Ahin voorgedragen als hun kandidaat-...

Waterkant - za, 07/11/2020 - 20:30

Meer Nederlandse medici aangekomen in Suriname om vrijwillig te helpen tegen corona

Waterkant - za, 07/11/2020 - 20:30

Vrijdagmiddag is nog een team van vier Nederlandse medici aangekomen in Suriname, om vrijwillig hun kennis en kunde...

Suriname Herald - za, 07/11/2020 - 06:00

Maaltie Sardjoe neemt leiding COVID-19-managementteam over

Suriname Herald - za, 07/11/2020 - 06:00

Het huidige COVID-19-managementteam onder leiding van Daniëlle Veira, directeur van Directoraat Nationale Veiligheid (...

Starnieuws - za, 07/11/2020 - 06:00

Inauguratie president en vicepresident op 16 juli

Starnieuws - za, 07/11/2020 - 06:00

De inauguratie van de nieuwe president (Chan Santokhi) en vice president (Ronnie Brunswijk) vindt donderdag 16 juli plaats. De voorbereidin...

Dagblad Suriname - za, 07/11/2020 - 01:46

Amar Ramadhin getipt als minister van Volksgezondheid

Dagblad Suriname - za, 07/11/2020 - 01:46

‘Ik kan niet bevestigen, noch ontkennen’ Dokter Amar Ramadin wordt, naar wat Dagblad Suriname verneemt van sterke...

Dagblad de West - za, 07/11/2020 - 01:46

SLM betaalt salarissen juni dankzij noodfonds

Dagblad de West - za, 07/11/2020 - 01:46

De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM) kon het personeel vanwege de teruggelopen inkomsten door de sluiting van...

Starnieuws - za, 07/11/2020 - 01:46

Burgerlijke uitzonderingstoestand met een maand verlengd

Starnieuws - za, 07/11/2020 - 01:46

Maandag is hij kandidaat voor het vicepresidentschap. (Beeld: DNA) ...

De Ware Tijd - za, 07/11/2020 - 06:00

Centrale Markt maandag weer open

De Ware Tijd - za, 07/11/2020 - 06:00

Centrale Markt maandag weer open 11/07/2020 00:00 - Arjen...

De Ware Tijd - za, 07/11/2020 - 03:55

Kort geding tegen NPS-bestuur om kandidaatstelling

De Ware Tijd - za, 07/11/2020 - 03:55

Kort geding tegen NPS-bestuur om kandidaatstelling 10/07/2020 21:45...

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 19:34

Haarden van vernietiging slopen

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 19:34

Een rommeltje maken, frustreren, de zaak in de wielen rijden, een ruzie veroorzaken, meki a sani bos: dat is waarmee...

Suriname Herald - do, 07/09/2020 - 18:45

Valt het doek voor het Constitutioneel Hof? Wet Constitutioneel Hof niet in werking getreden

Suriname Herald - do, 07/09/2020 - 18:45

De Wet Constitutioneel Hof is niet in werking getreden. Het Constitutioneel Hof zou zijn werkzaamheden moeten staken....

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 18:31

Fawaka 100720

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 18:31

Dit delen:TweetMeer Print WhatsApp Vind ik leuk:Like Laden...

CFG Nieuws - vr, 07/10/2020 - 22:36

58 jaar Torarica Resort

CFG Nieuws - vr, 07/10/2020 - 22:36

GFC NIEUWS- Het begon allemaal op dinsdag 10 juli 1962; de dag waarop Torarica Resort haar deuren officieel opende voor...

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 18:31

GECOM-voorzitter vertelt Lowenfield om het hertellingsrapport om 14.00 uur in te dienen

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 18:31

De door de oppositie genomineerde leden van de Guyana Elections Commission (GECOM) zijn voorzichtig hoopvol gestemd dat...

Waterkant - vr, 07/10/2020 - 16:28

Winkelier en illegale vrouw aangehouden bij smokkel naar Guyana

Waterkant - vr, 07/10/2020 - 16:28

Een 59-jarige winkelier is op woensdag 1 juli in het district Nickerie aangehouden en in verzekering gesteld ter...

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 15:28

Potentiële olierijkdom voor de kust van Guyana

Dagblad Suriname - vr, 07/10/2020 - 15:28

Guyana, een van de armste landen van Zuid-Amerika, zou een van de rijkste landen ter wereld kunnen worden sinds...

Waterkant - vr, 07/10/2020 - 16:28

Politieagenten voeren opnieuw actie bij ministerie van Justitie

Waterkant - vr, 07/10/2020 - 16:28

Opnieuw zijn agenten van het Korps Politie Suriname naar het Surinaamse ministerie van Justitie getrokken om daar...

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 13:21

Caricom: Uitspraak Caribisch Gerechtshof over Guyana respecteren

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 13:21

Vincent...

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 13:20

Telesur ziet toename gebruik internetverkeer; goksites in top 10

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 13:20

Telesur heeft vanaf de partiële- en total lockdown een toename van 30 procent gezien in het internetverkeer, zegt...

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 10:16

Suriname voor een jaar voorzitter van Cariforum

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 10:16

Suriname vervult vanaf 1 juli voor een jaar de functie van voorzitter van het Caraïbisch Forum (Cariforum) bestaande...

Dagblad de West - vr, 07/10/2020 - 02:56

Bousaid: ‘We gaan IMF steun moeten zoeken’

Dagblad de West - vr, 07/10/2020 - 02:56

Ratingbureau Moody’s heeft in navolging van Fitch Ratings, de kredietwaardigheid van Suriname verlaagd van CCC naar C....

CFG Nieuws - do, 07/09/2020 - 23:48

Covid-19: 21 genezen, 29 positief getest

CFG Nieuws - do, 07/09/2020 - 23:48

GFC NIEUWS- Vandaag mochten 21 personen die besmet waren met het coronavirus naar huis. Het aantal nieuwe gevallen is...

Starnieuws - do, 07/09/2020 - 19:46

VS en Canada over Guyana: 'Geen vertragingen meer'

Starnieuws - do, 07/09/2020 - 19:46

Kozak (l)van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en Michael Grant, vertegenwoordiger van Canada. Na de uitspraak van het Cari...

Waterkant - do, 07/09/2020 - 19:46

Suriname sluit akkoord met schuldeisers over uitstel betaling rente en aflossing lening

Waterkant - do, 07/09/2020 - 19:46

De nieuwe regering van Suriname die binnenkort aantreedt, neemt een land met grote economische problemen over...

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 07:06

Bouterse: Ideaal Anton de Kom was mijn speurtocht

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 07:06

(Foto's: NII) President Desi Bouterse heeft donderdag op verzoek van de studenten een bezoek gebracht aan het studentenverblijf, dat een va...

Suriname Herald - do, 07/09/2020 - 19:46

Vijay Kirpalani mogelijk medeschuldig

Suriname Herald - do, 07/09/2020 - 19:46

Wij weten dat het Wetboek van Strafrecht niet voor iedereen hetzelfde werkt, ook al wordt ons dat van kinds af aan wel...

Waterkant - do, 07/09/2020 - 15:42

Meer dan 1 miljoen euro nu opgehaald door benefietshow Nederland voor Suriname

Waterkant - do, 07/09/2020 - 15:42

De benefietshow Nederland voor Suriname heeft nu al een bedrag van  €1.158.000 opgeleverd. Meteen na de show...

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 07:04

Boldewijn noemt gedrag Brunswijk politiek onvolwassen

Suriname Herald - vr, 07/10/2020 - 07:04

Bestuurskundige August Boldewijn noemt het gedrag van ABOP-leider Ronnie Brunswijk, die nu de functie van...

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 07:06

Debipersad: ABS bevestigt sterke toename prijzen in mei

Starnieuws - vr, 07/10/2020 - 07:06

In vergelijking met een jaar (mei) geleden zijn de prijzen met 31.6% gestegen. ...

Dagblad de West - vr, 07/10/2020 - 06:02

Luchthavenbeheer wil Chotkan niet als directeur

Dagblad de West - vr, 07/10/2020 - 06:02

Het contract van Timothy Mendonca, de huidige waarnemend directeur van Luchthavenbeheer, is niet verlengd....

booked.net

    

booked.net