• zaterdag 31 October 2026
  • Het laatste nieuws uit Suriname
Bemiddeling moet nieuwe oorlog voorkomen; spanningen rond Straat van Hormuz lopen verder op

Bemiddeling moet nieuwe oorlog voorkomen; spanningen rond Straat van Hormuz lopen verder op

| starnieuws | Door: Redactie

Een vrouw loopt voorbij een spandoek met daarop de portretten van de overleden Iraanse leider ayatollah Ruhollah Khomeini (l), de Iraanse leider Mojtaba Khamenei (m) en de omgebrachte leider ayatollah Ali Khamenei (r), in Teheran Iran heeft gewaarschuwd dat het bij een nieuwe aanval onmiddellijk en op grote schaal zal terugslaan. De Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei heeft de strijdkrachten opgedragen zich voor te bereiden op een snelle en krachtige reactie, zonder geografische beperkingen. Tegelijkertijd proberen diplomaten een nieuwe militaire confrontatie met
de Verenigde Staten en Israël te voorkomen.


De waarschuwing werd zaterdag bekendgemaakt door het kantoor van Khamenei, die volgens de Iraanse autoriteiten overleg heeft gevoerd met hoge militaire commandanten. Hij heeft daarbij opdracht gegeven de militaire paraatheid te handhaven en de afschrikking te versterken.

Khamenei waarschuwde dat Iran zelf zal bepalen wanneer en onder welke voorwaarden een eventueel nieuw conflict wordt beëindigd, als het opnieuw wordt aangevallen. Volgens de Iraanse staatsmedia moeten de strijdkrachten in staat zijn onmiddellijk te reageren op iedere vorm van vijandelijke dreiging.

De uitspraken komen op een moment waarop de vrees voor een hervatting van de oorlog groeit. Sinds de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran op 28 februari is de situatie in het Midden-Oosten gespannen gebleven. Hoewel in juni een memorandum van overeenstemming werd gesloten, zijn belangrijke geschilpunten nog niet opgelost.

Terwijl Teheran de militaire toon aanscherpt, wordt diplomatiek geprobeerd verdere escalatie te
voorkomen. Hoge diplomaten uit Qatar hebben vrijdag gesprekken gevoerd in Teheran. Voor zaterdag werden verdere contacten verwacht.

Ook de Verenigde Staten hebben een boodschap aan Iran gestuurd. Volgens berichten heeft de Amerikaanse vicepresident JD Vance een brief gericht aan Mohsen Rezaei, een invloedrijke figuur binnen de Iraanse veiligheidsstructuur. De precieze inhoud van de brief is niet openbaar gemaakt.

Volgens berichten gaat het onder meer om mogelijke afspraken over het Iraanse nucleaire programma. Washington wil dat internationale inspecteurs toezicht kunnen houden op dat programma en dat duidelijkheid komt over de voorraad hoogverrijkt uranium van Iran. Teheran heeft eerder aangegeven dat het die voorraad niet naar het buitenland wil overbrengen.

De Amerikaanse president Donald Trump heeft berichten over een nieuwe ronde vredesbesprekingen tegengesproken. Hij stelde dat de brief van Vance betrekking had op de toelating van medische goederen tot Iran. Het is niet duidelijk of Teheran al officieel op
de brief heeft gereageerd.

De Iraanse krant Jomhouri-e Eslami, die banden heeft met het Iraanse establishment, schreef zaterdag dat Iran de diplomatieke mogelijkheden moet blijven benutten. Hoewel de kans op een akkoord met Washington volgens de krant klein is, mag oorlog niet als onvermijdelijk worden beschouwd.

Straat van Hormuz blijft brandhaard
Een belangrijk twistpunt is de Straat van Hormuz, een smalle zeestraat tussen Iran en Oman die de Perzische Golf verbindt met de Golf van Oman. Deze route is van groot belang voor de internationale handel in olie en vloeibaar aardgas.

Iran en de Verenigde Staten proberen hun invloed op de scheepvaart door het gebied te behouden. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft gewaarschuwd voor de gevaren van bepaalde vaarroutes. Tegelijkertijd ondersteunt het Amerikaanse leger schepen die olie uit de regio vervoeren.

De Iraanse autoriteiten meldden zaterdag dat twee vissersboten ten zuiden van het eiland Qeshm door
een Amerikaanse drone zouden zijn aangevallen. Daarbij zouden meerdere vissers gewond zijn geraakt. Deze melding kon op basis van de beschikbare informatie niet onafhankelijk worden bevestigd.

Ook zijn er meldingen van incidenten met olietankers. De Iraanse Revolutionaire Garde meldde dat vier tankers in brand waren geraakt na incidenten in de Straat van Hormuz. Volgens de Iraanse lezing hadden de schepen vaarroutes gebruikt die niet waren toegestaan.

Het Britse United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), dat veiligheidsincidenten op zee registreert, meldde afzonderlijk dat een olietanker door een onbekend projectiel was geraakt tijdens de uitgaande vaart door de zeestraat. Bij een ander incident, ten zuiden van het Iraanse eiland Lavan, werd een schip getroffen en ontstond brand. De bemanning bleef volgens de eerste berichten ongedeerd.

Het is niet duidelijk of de door Iran gemelde tankers dezelfde schepen zijn als die waarover de Britse maritieme dienst rapporteerde. De afzonderlijke meldingen
konden niet allemaal onafhankelijk worden bevestigd.

Scheepvaart sterk afgenomen

De aanhoudende onveiligheid heeft gevolgen voor de internationale scheepvaart. Volgens UKMTO passeerden in de week tot en met 28 oktober 155 schepen in noordelijke richting en 122 schepen in zuidelijke richting de Straat van Hormuz. Het totale aantal passages lag daarmee ongeveer 70 procent lager dan vóór de oorlog.

De beperkingen en aanvallen zorgen voor onzekerheid bij rederijen, verzekeraars en oliehandelaren. Wanneer schepen de route mijden of niet veilig kunnen passeren, kan dat leiden tot hogere transportkosten en verstoringen in de levering van energie.

De Amerikaanse militaire leiding heeft aangegeven dat Amerikaanse vliegtuigen en onbemande vaartuigen de scheepvaart ondersteunen. Iran blijft echter waarschuwen dat de veiligheid van de route niet kan worden losgekoppeld van de bredere politieke en militaire confrontatie.

Iran waarschuwt voor uitbreiding van de oorlog

Ook andere Iraanse functionarissen hebben gewaarschuwd dat een nieuwe aanval
gevolgen kan hebben die verder reiken dan Iran zelf. Legerwoordvoerder Mohammad Akraminia stelde zaterdag dat een nieuwe Amerikaanse militaire actie, in samenwerking met Israël, het conflict naar een groter gebied kan uitbreiden.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi reageerde eveneens scherp op Europese uitspraken over de economische gevolgen van de oorlog. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz had gewaarschuwd dat de kosten van het conflict voor Europa inmiddels meer dan 100 miljard euro bedragen.

Araghchi stelde dat de schade die Iran bij een nieuwe aanval zou kunnen toebrengen veel groter zou zijn. Zijn uitspraken onderstrepen dat Teheran niet van plan is de dreigementen van Washington en Israël zonder reactie te accepteren.

In de Verenigde Staten bestaat ondertussen ook bezorgdheid over een mogelijke hervatting van de strijd. De Democratische senator Chris Murphy waarschuwde dat een nieuwe militaire campagne kan leiden tot een ernstige escalatie en de internationale
rechtsorde verder onder druk kan zetten.

Deskundigen betwijfelen bovendien of grootschalige luchtaanvallen Iran daadwerkelijk tot de gewenste nucleaire concessies zouden dwingen. Zij waarschuwen dat Teheran bij een nieuwe aanval ook Amerikaanse belangen en bondgenoten in de regio zou kunnen treffen.

Voorlopig geen doorbraak
De diplomatieke inspanningen bieden vooralsnog geen zekerheid dat een nieuwe oorlog kan worden voorkomen. Iran eist onder meer dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens wordt opgeheven, dat er verlichting komt van de oliesancties en dat ook conflicten elders in de regio worden aangepakt.

Washington wil daarentegen duidelijke garanties over het Iraanse nucleaire programma. Zolang beide partijen vasthouden aan hun eisen, blijft een akkoord moeilijk.

| starnieuws | Door: Redactie