Vreedzaam schakelt Anti-Corruptie Commissie in voor onderzoek naar LVV-gronddeals

/>In haar brief van donderdag 29 oktober vraagt Vreedzaam om een procedurele toetsing van de overeenkomst met Braganza Marketing Group, ondertekend op 13 januari 2026, en die met Suriname Green Energy Agriculture N.V., gedateerd 25 september 2024. Volgens het DNA-lid roepen de beschikbare documenten ernstige vragen op over de wijze waarop de overeenkomsten tot stand zijn gekomen. Zij stelt dat mogelijk is afgeweken van wettelijke voorschriften, voorwaarden en procedures. Ook wil zij onderzocht zien of functionarissen hebben gehandeld in strijd met resoluties, beschikkingen of andere bestuursbesluiten. Vreedzaam benadrukt dat de beschikbare documentatie voor haar onvoldoende is om vast te stellen of de procedures volledig en correct zijn gevolgd.

Ruim 9.300 hectare voor twintig jaar
Uit de overeenkomst tussen LVV en Braganza Marketing Group blijkt dat het ministerie 9.366,72 hectare staatsgrond in Para voorwaardelijk ter beschikking stelt voor grootschalige machinale landbouw en aanverwante agrarische activiteiten. De overeenkomst is op 13 januari 2026 ondertekend door waarnemend LVV-directeur R. Toekoen en Lionel Blokland namens Braganza Marketing Group.

De looptijd bedraagt twintig jaar. Het bedrijf moet volgens de overeenkomst jaarlijks ten minste 10 procent van het beschikbaar gestelde areaal in cultuur brengen. Bij niet-naleving vervalt de overeenkomst volgens de opgenomen bepalingen van rechtswege. De grond blijft eigendom van de Staat. Het gebruiksrecht mag niet zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het ministerie aan derden worden overgedragen. Opvallend is ook dat de overeenkomst voorziet in de oprichting van een fonds van US$ 100.000 in het kader van gemeenschapsontwikkeling. De beschikbare overeenkomst geeft geen nadere uitwerking van het beheer en de besteding van dit fonds.

Ook eerdere overeenkomst onder de loep
Het tweede dossier betreft een overeenkomst van 25 september 2024 tussen LVV en Suriname Green Energy Agriculture N.V., vertegenwoordigd door directeur Roy Kong Yong Foek. Deze overeenkomst heeft betrekking op landbouwontwikkeling in een gebied waarvoor eerder grond beschikbaar is gesteld. Vreedzaam had het Openbaar Ministerie in november 2025 al gevraagd onderzoek te doen naar mogelijke strafbare feiten bij gronduitgifte in het Wayambogebied.

In dat verzoek wees zij onder meer op de rechten van inheemse gemeenschappen en mogelijke tekortkomingen bij de besluitvorming over gronden waarop deze gemeenschappen aanspraak maken. Volgens Vreedzaam is het OM inmiddels begonnen met onderzoek. Zij vindt echter dat daarnaast een afzonderlijke toetsing door de ACC nodig is om de rechtmatigheid en doelmatigheid van de overeenkomsten vast te stellen.

Vragen over bevoegdheden en procedures
Vreedzaam wil onder meer duidelijkheid over de bevoegdheden van de functionarissen die bij de overeenkomsten betrokken waren. Ook vraagt zij de ACC vast te stellen of de vereiste wettelijke procedures zijn gevolgd en of de bepalingen in de overeenkomsten daarmee in overeenstemming zijn. Zij schrijft dat het betreurenswaardig is wanneer regels voor de totstandkoming van overeenkomsten en de uitgifte van landbouwgronden niet worden nageleefd. Volgens haar raken dergelijke tekortkomingen aan behoorlijk bestuur, transparantie en rechtsbescherming, waaronder de rechten van inheemse en tribale gemeenschappen.

Het DNA-lid vraagt de ACC op korte termijn te reageren en biedt aan haar vermoedens nader toe te lichten. Zij heeft aangekondigd de overeenkomsten en haar eerdere schrijven aan de procureur-generaal eveneens aan de commissie te doen toekomen.