Waarom juist de koning excuses zou moeten maken voor de slavernij
Als iemand excuses moet maken voor de slavernij, is het de koning, vindt schrijver Philip Dröge. De Oranjes hebben een directere link met het verleden dan gekozen politici. En ze profiteren er nog altijd van.
Alleen Nederland blijft achter. Minister Rogier van Boxtel kwam in 2001 op een centimeter van echte verontschuldigingen tot stilstand, toen hij sprak van ‘diepe spijt, neigend naar berouw’ voor
Dus roepen organisaties al jaren om een echt excuus voor de internationale slavenhandel door Nederland en de Nederlanders. Voor een meerderheid van de bevolking hoeft het niet, bleek uit onderzoek van I&O Research in opdracht van Trouw, begin dit jaar. Een meerderheid
Philip Dröge is schrijver van historische non-fictie. Hij schreef boeken over ons voormalige buurlandje Moresnet en over de
Toch lijkt het kabinet wel de kant van excuses uit te bewegen, afgaand op uitspraken van minister Kajsa Ollongren bij de viering van Keti Koti op 1 juli: ze reageerde niet afwijzend op de stevige aanbevelingen van een door haarzelf
Misschien dat een volgende ministersploeg het hoofd eindelijk buigt.
Over tot de orde van de dag
Opmerkelijk afwezig in deze hele discussie over al dan niet excuses aanbieden is het huis Van Oranje-Nassau. Als er verontschuldigingen komen, dan biedt de
Terwijl de Oranjes veel meer reden hebben om excuses te maken dan politici. Je kunt beargumenteren dat de
Verschillende Oranjes hadden zelf
Prinses Marianne (1810-1883), dochter van koning Willem I, liet zich graag bedienen door haar Egyptische slaafje. Ze had het jongetje voor de gein gekocht op de markt in Cairo of Alexandrië. Het is anekdotisch, maar
Maar de rol van de Oranjes in de slavernij gaat veel verder dan hun persoonlijk bezit.
Diezelfde koning voerde het cultuurstelsel in, dat hongersnood bracht
Zelfs het afschaffen van de slavenhandel tussen Afrika en het Caribisch gebied en later de totale afschaffing van de slavernij maakte geen einde aan de rol van Oranje bij
Koning Willem I was de oprichter, grootaandeelhouder en financier van de Nederlandsche Handel-Maatschappij, NHM, een bank die is opgezet om de koloniale economie na de Napoleontische tijd een nieuwe impuls te geven. Deze bank
Welk vijfde? Dat bepaalden ambtenaren die betaald kregen op commissiebasis. Hierdoor wezen ze vaak het beste land aan, of ze namen meer dan een vijfde. Het was een nieuwe
Die vorm van lijfeigenschap liep door tot het einde van de negentiende eeuw, zelfs
Gebruikers waren geen slaven, ze waren wel verslaafd
Nederlanders hadden dat altijd gezien als een smerig goedje, waaraan vooral ‘minderwaardige’
Wie ze wil zien, kan terecht in het Rijksmuseum, waar
De koning zorgde voor een monopolie, niemand anders mocht het roesmiddel verkopen. De gebruikers mogen dan geen echte slaven meer zijn geweest, ze waren zeker niet vrij. Ze waren verslaafd, een woord waarin hun lot zit opgesloten. Opnieuw profiteerden de Oranjes van de
Je kunt betogen dat Willem-Alexander met dit alles niets te maken heeft. Net zomin als je premier Rutte verantwoordelijk kunt houden voor de daden van premiers uit een vorige eeuw. Het is een populaire mening, de meerderheid van Nederland hangt deze stelling aan.
De Oranjes hebben hun rijkdom rechtstreeks aan hun voorvaders te danken
Er zijn weinig families die al
Hetzelfde geldt voor slavenhouders. Veel particulier koloniaal bezit was in handen van ondernemers, inclusief de plantages waar slaven werden gehouden. Ook de daar verdiende vermogens
Behalve één familie. De Oranjes hebben hun rijkdom en positie rechtstreeks te danken aan hun voorvaders uit de
Dankzij hun belastingvrijheid is het koninklijk vermogen bovendien niet afgenomen, maar juist gegroeid. De basis vormde onder andere het aandeel NHM, een instelling die via allerlei fusies nu bekendstaat als ABN Amro. Het is een beursgenoteerde bank waar jonge prinsen en prinsessen nog
Als historicus kent Willem-Alexander de geschiedenis maar al te goed
We kunnen de Oranjes van nu niet persoonlijk verantwoordelijk houden voor iets dat anderhalve eeuw geleden gebeurde. Net zomin als ik verantwoordelijkheid draag voor mijn voorouders in Nederlands-Indië die slaven hadden; net zomin als dat ik iemand
Maar juist vanwege hun veel directere link met het verleden zou het mooi zijn als de koning het initiatief zou nemen tot excuses voor alle slechte daden van al die
Als historicus kent hij de geschiedenis maar al te goed. Zo goed, dat hij eerder kritische kanttekeningen plaatste bij het gebrek aan optreden door zijn voorganger Wilhelmina tijdens de Jodenvervolging. Een prachtige geste, die aantoont dat de koning zich bewust is van de lange lijnen
Juist die continuïteit, waar liefhebbers van het koningshuis altijd mee schermen als een groot goed, zou hem moeten doen beseffen dat excuses op hun plaats zijn.
Niet van een politicus die het doet omdat het een mode is, maar van een directe erfgenaam
