SPONG SLAAT ALARM OVER SURINAME DEAL: 6,25% ROYALTY ‘IN CASH’ IS CORRUPTIEGEVOELIG

ANALYSE | FOTO: Jurist Gerard Spong

De oliedeal tussen Suriname en TotalEnergies, gesloten onder de voormalige regering Santokhi, staat opnieuw onder zware kritiek wegens vermeende corruptiegevoeligheid. De focus ligt op de hoogte van de royalty van 6,25% en vooral op de door de vorige regering bedongen methode van contante betaling (‘cash’).

Jurist en analyticus Gerard Spong heeft zijn zorgen geuit, wat de druk op de zittende Regering Simons opvoert om transparantie te garanderen en de voorwaarden te herzien. Het meest kritische punt dat is opgeworpen, is de vermeende eis van de regering-Santokhi om de royalty’s in geld (cash) uitbetaald te krijgen in plaats van in fysieke olie (Payment in Kind). Hoewel betaling in cash administratief eenvoudiger kan zijn, wordt deze methode door anticorruptiewachten als extreem corruptiegevoelig beschouwd.

Contante stromen uit een omvangrijke olie-exploitatie maken het eenvoudiger om fondsen te verbergen of te manipuleren, en bemoeilijken de onafhankelijke controle van de

werkelijke inkomsten. Betaling in fysieke olie wordt daarentegen als transparanter ervaren, omdat het een tastbaar, verifieerbaar bezit creëert. De beslissing van de vorige regering om cash te eisen, heeft de deur geopend naar vragen over intentie en financieel beheer. De huidige regering staat voor de taak deze clausule te herzien of te rechtvaardigen. De officiële royalty in Suriname is vastgesteld op 6,25% van de bruto productie. Hoewel dit een vaste vergoeding is, roept de hoogte ervan vragen op in het licht van de historische olievondsten. Het is cruciaal om te beoordelen of deze royalty in de context van de grensregio, met name vergeleken met Guyana, toereikend is. De totale staatsinkomsten zijn in een Productie Delings Contract (PSC) weliswaar ook afhankelijk van de winstolie (Profit Oil) en de inkomstenbelasting, maar een lage royalty wordt door critici gezien als een gemiste kans op gegarandeerde, hoge inkomsten.

De Regering Simons moet aantonen dat

het totale staatsaandeel (Total Government Take – TGT) van Suriname daadwerkelijk het ‘grootste deel’ voor het land garandeert, zoals eerder werd beweerd. De corruptiegevoelige afspraken zijn een erfenis van de regering Santokhi.

De cruciale vraag die de zittende coalitie onder President Simons nu moet beantwoorden, is hoe zij dit potentieel financieel en bestuurlijk mijnenveld gaat opruimen. De druk is hoog om de corruptiegevoelige erfenis van de oliedossiers niet te laten uitmonden in een nationale ramp. De Regering Simons zal moeten kiezen tussen het handhaven van de gemaakte afspraken en het nemen van drastische maatregelen om de transparantie en traceerbaarheid van toekomstige miljardeninkomsten te garanderen. Dit vereist onder meer de overweging om de contractteksten openbaar te maken, de mogelijkheid van een Soeverein Welvaartsfonds te versnellen, en de betalingsclausule eventueel aan te passen naar een model met minder corruptierisico.

UNITEDNEWS