Golf van bommeldingen ontregelt Europees vliegverkeer
| starnieuws | Door: Redactie
Vier vluchten van en naar Schwechat, nabij de Oostenrijkse hoofdstad Wenen, werden donderdag het doelwit van bommeldingen die het vliegverkeer in heel Europa verstoorden. (Foto: AFP) Een aanhoudende golf van bommeldingen zorgt voor grote onrust in de Europese luchtvaart. Sinds dinsdag zijn tientallen passagiersvluchten in verschillende Europese landen doelwit geworden van dreigementen. Vliegtuigen moesten hun bestemming wijzigen, maakten voorzorgslandingen of werden door militaire gevechtsvliegtuigen begeleid. Ook luchthavens moesten veiligheidsmaatregelen treffen. Tot nu toe zijn bij de onderzochte vliegtuigen geen explosieven of verdachte
De meldingen hebben betrekking op onder meer vluchten van Ryanair, Wizz Air, Finnair, LOT Polish Airlines en Aer Lingus. De incidenten deden zich voor in verschillende delen van Europa, waaronder Italië, Frankrijk, Denemarken, Tsjechië, Bulgarije, Polen, Roemenië en Spanje.
De omvang van de incidenten neemt toe. Dinsdag werden ongeveer zes passagiersvluchten opgeschrikt door bommeldingen. Donderdag 5 november werden meer dan 25 vluchten getroffen. Vrijdag volgde een nieuwe reeks meldingen, waarmee het aantal getroffen vliegtuigen sinds het begin van de week verder opliep.
Gevechtsvliegtuigen begeleiden passagiersvliegtuigen
De meldingen hebben geleid tot ingrijpende veiligheidsoperaties. In verschillende gevallen werden militaire vliegtuigen ingezet om passagiersvliegtuigen te onderscheppen en naar hun bestemming of een alternatieve luchthaven te begeleiden.
Een vlucht van Aer Lingus van Dublin naar Rome werd donderdag omgeleid naar een Franse militaire basis in Évreux, nadat een bommelding was ontvangen. Franse gevechtsvliegtuigen werden ingezet om het toestel
Ook een Finnair-vlucht van Helsinki naar Rome werd door gevechtsvliegtuigen begeleid. Daarbij waren aanvankelijk Kroatische en vervolgens Italiaanse toestellen betrokken. Drie Ryanair-vluchten naar Bulgarije kregen eveneens militaire begeleiding. Een vlucht vanuit Londen moest uitwijken naar Plovdiv, terwijl de andere toestellen veilig in Sofia landden.
Andere vliegtuigen werden omgeleid naar onder meer Wenen, Boekarest en Venetië. In verschillende gevallen konden de vluchten na veiligheidscontroles hun reis voortzetten.
Nieuwe dreigingen op vrijdag
Ook vrijdag 6 november zijn nieuwe dreigementen gemeld. De Deense politie onderzoekt meldingen gericht op het vliegverkeer rond Kopenhagen. Volgens de politie was er geen aanwijzing voor onmiddellijk gevaar voor passagiers. De luchthaven bleef normaal functioneren.
In Tsjechië registreerde de politie bommeldingen voor negen vluchten die vanuit Praag vertrokken of daar aankwamen. Er werden geen vluchten geannuleerd. In Frankrijk werden vier nieuwe dreigementen gemeld tegen vliegtuigen boven
Een Wizz Air-vlucht van Praag naar Rome werd uit voorzorg omgeleid naar Venetië. Een Ryanair-vlucht van Rome naar Lissabon landde volgens de Portugese berichtgeving op de geplande bestemming.
Opvallend is dat de dreigementen zich inmiddels niet meer uitsluitend op de luchtvaart richten. Vrijdag werden ook mediabedrijven in Ierland en Bulgarije bedreigd. De Ierse publieke omroep RTÉ liet zijn medewerkers het gebouw in Dublin verlaten. Ook de Britse omroep Sky meldde een veiligheidsdreiging.
In de dreigberichten werd gewaarschuwd voor mogelijke aanvallen op vervoersmiddelen in Europa. De afzender gebruikte de naam Mikhail Andropov, maar de identiteit en herkomst van de berichten zijn niet vastgesteld.
Mogelijke hybride oorlogsvoering
De opeenvolgende incidenten hebben de aandacht gevestigd op de mogelijkheid van een gecoördineerde campagne om Europese landen te destabiliseren. Veiligheidsdeskundigen wijzen op kenmerken van zogenoemde hybride oorlogsvoering: acties waarbij cyberaanvallen, sabotage, desinformatie en
De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Albares, sprak van mogelijke hybride agressie en psychologische oorlogsvoering. Volgens hem kan het geen toeval zijn dat zich in verschillende Europese landen zoveel incidenten met vergelijkbare kenmerken voordoen.
De verdenkingen komen tegen de achtergrond van eerdere sabotageacties en cyberincidenten in Europa. Daarbij ging het onder meer om aanvallen op elektriciteitsvoorzieningen, defensiegerelateerde installaties en systemen van supermarkten. Verschillende Europese regeringen hebben Rusland eerder verantwoordelijk gehouden voor dergelijke verstoringen. Moskou ontkent betrokkenheid.
Vooralsnog is echter niet vastgesteld dat Rusland achter de bommeldingen zit. Ook is niet duidelijk of alle dreigementen afkomstig zijn van dezelfde personen of organisatie. Veiligheidsdiensten houden rekening met de mogelijkheid dat sommige meldingen door navolgers of individuen met persoonlijke motieven zijn verstuurd.
Ook NAVO betrokken bij veiligheidsoperaties
De ontwikkelingen hebben inmiddels ook een militaire dimensie gekregen.
Daarnaast zou de NAVO opdracht hebben gegeven tot een luchtpatrouille nabij de grens tussen Hongarije en Roemenië. Daarmee is voor het eerst melding gemaakt van directe betrokkenheid van het militaire bondgenootschap bij de veiligheidsreactie op de reeks incidenten.
De Europese Commissie heeft eerder een mechanisme voor informatie-uitwisseling over de luchtvaartveiligheid geactiveerd. Nationale autoriteiten werken samen om de meldingen te onderzoeken en mogelijke verbanden vast te stellen.
Angst, onzekerheid en economische schade
Hoewel tot nu toe geen explosieven zijn gevonden en alle betrokken vliegtuigen veilig zijn geland, zijn de gevolgen aanzienlijk. Passagiers worden geconfronteerd met onverwachte landingen, vertragingen, gemiste aansluitingen en onzekerheid over hun reis. Luchtvaartmaatschappijen en luchthavenexploitanten moeten personeel en materieel
Ook voor de luchtvaartsector kunnen de gevolgen groot zijn. Iedere bommelding moet serieus worden onderzocht, ongeacht of achteraf blijkt dat het om een valse melding gaat. Dat betekent dat vliegtuigen soms moeten uitwijken, passagiers moeten worden geëvacueerd en luchthavens tijdelijk delen van hun activiteiten moeten stilleggen.
De herhaalde dreigementen kunnen bovendien het vertrouwen van reizigers aantasten. Veiligheidsdeskundigen waarschuwen dat dergelijke acties niet alleen bedoeld kunnen zijn om directe schade te veroorzaken, maar ook om angst en onzekerheid te verspreiden en de reactie van veiligheidsdiensten te testen.
De Europese autoriteiten staan daarmee voor een dubbele opgave: de veiligheid van passagiers en personeel garanderen en tegelijkertijd voorkomen dat ongefundeerde dreigementen het internationale vliegverkeer langdurig ontregelen.
Wie achter de meldingen zit en of er sprake is van één samenhangende operatie, blijft vooralsnog onderwerp van onderzoek.
voorwerpen aangetroffen.
De meldingen hebben betrekking op onder meer vluchten van Ryanair, Wizz Air, Finnair, LOT Polish Airlines en Aer Lingus. De incidenten deden zich voor in verschillende delen van Europa, waaronder Italië, Frankrijk, Denemarken, Tsjechië, Bulgarije, Polen, Roemenië en Spanje.
De omvang van de incidenten neemt toe. Dinsdag werden ongeveer zes passagiersvluchten opgeschrikt door bommeldingen. Donderdag 5 november werden meer dan 25 vluchten getroffen. Vrijdag volgde een nieuwe reeks meldingen, waarmee het aantal getroffen vliegtuigen sinds het begin van de week verder opliep.
Gevechtsvliegtuigen begeleiden passagiersvliegtuigen
De meldingen hebben geleid tot ingrijpende veiligheidsoperaties. In verschillende gevallen werden militaire vliegtuigen ingezet om passagiersvliegtuigen te onderscheppen en naar hun bestemming of een alternatieve luchthaven te begeleiden.
Een vlucht van Aer Lingus van Dublin naar Rome werd donderdag omgeleid naar een Franse militaire basis in Évreux, nadat een bommelding was ontvangen. Franse gevechtsvliegtuigen werden ingezet om het toestel
te onderscheppen. Explosievenexperts onderzochten het vliegtuig na de landing.
Ook een Finnair-vlucht van Helsinki naar Rome werd door gevechtsvliegtuigen begeleid. Daarbij waren aanvankelijk Kroatische en vervolgens Italiaanse toestellen betrokken. Drie Ryanair-vluchten naar Bulgarije kregen eveneens militaire begeleiding. Een vlucht vanuit Londen moest uitwijken naar Plovdiv, terwijl de andere toestellen veilig in Sofia landden.
Andere vliegtuigen werden omgeleid naar onder meer Wenen, Boekarest en Venetië. In verschillende gevallen konden de vluchten na veiligheidscontroles hun reis voortzetten.
Nieuwe dreigingen op vrijdag
Ook vrijdag 6 november zijn nieuwe dreigementen gemeld. De Deense politie onderzoekt meldingen gericht op het vliegverkeer rond Kopenhagen. Volgens de politie was er geen aanwijzing voor onmiddellijk gevaar voor passagiers. De luchthaven bleef normaal functioneren.
In Tsjechië registreerde de politie bommeldingen voor negen vluchten die vanuit Praag vertrokken of daar aankwamen. Er werden geen vluchten geannuleerd. In Frankrijk werden vier nieuwe dreigementen gemeld tegen vliegtuigen boven
Frans grondgebied. Alle betrokken toestellen zijn veilig geland.
Een Wizz Air-vlucht van Praag naar Rome werd uit voorzorg omgeleid naar Venetië. Een Ryanair-vlucht van Rome naar Lissabon landde volgens de Portugese berichtgeving op de geplande bestemming.
Opvallend is dat de dreigementen zich inmiddels niet meer uitsluitend op de luchtvaart richten. Vrijdag werden ook mediabedrijven in Ierland en Bulgarije bedreigd. De Ierse publieke omroep RTÉ liet zijn medewerkers het gebouw in Dublin verlaten. Ook de Britse omroep Sky meldde een veiligheidsdreiging.
In de dreigberichten werd gewaarschuwd voor mogelijke aanvallen op vervoersmiddelen in Europa. De afzender gebruikte de naam Mikhail Andropov, maar de identiteit en herkomst van de berichten zijn niet vastgesteld.
Mogelijke hybride oorlogsvoering
De opeenvolgende incidenten hebben de aandacht gevestigd op de mogelijkheid van een gecoördineerde campagne om Europese landen te destabiliseren. Veiligheidsdeskundigen wijzen op kenmerken van zogenoemde hybride oorlogsvoering: acties waarbij cyberaanvallen, sabotage, desinformatie en
andere vormen van ontwrichting worden ingezet om maatschappelijke onrust te veroorzaken.
De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Albares, sprak van mogelijke hybride agressie en psychologische oorlogsvoering. Volgens hem kan het geen toeval zijn dat zich in verschillende Europese landen zoveel incidenten met vergelijkbare kenmerken voordoen.
De verdenkingen komen tegen de achtergrond van eerdere sabotageacties en cyberincidenten in Europa. Daarbij ging het onder meer om aanvallen op elektriciteitsvoorzieningen, defensiegerelateerde installaties en systemen van supermarkten. Verschillende Europese regeringen hebben Rusland eerder verantwoordelijk gehouden voor dergelijke verstoringen. Moskou ontkent betrokkenheid.
Vooralsnog is echter niet vastgesteld dat Rusland achter de bommeldingen zit. Ook is niet duidelijk of alle dreigementen afkomstig zijn van dezelfde personen of organisatie. Veiligheidsdiensten houden rekening met de mogelijkheid dat sommige meldingen door navolgers of individuen met persoonlijke motieven zijn verstuurd.
Ook NAVO betrokken bij veiligheidsoperaties
De ontwikkelingen hebben inmiddels ook een militaire dimensie gekregen.
Volgens de Hongaarse minister van Defensie, Romulusz Ruszin-Szendi, werden vrijdag passagiersvliegtuigen boven Hongaars grondgebied door gevechtsvliegtuigen begeleid vanwege bommeldingen. Het ging onder meer om toestellen vanuit Brussel naar Sofia en vanuit Praag naar Boekarest en Cyprus.
Daarnaast zou de NAVO opdracht hebben gegeven tot een luchtpatrouille nabij de grens tussen Hongarije en Roemenië. Daarmee is voor het eerst melding gemaakt van directe betrokkenheid van het militaire bondgenootschap bij de veiligheidsreactie op de reeks incidenten.
De Europese Commissie heeft eerder een mechanisme voor informatie-uitwisseling over de luchtvaartveiligheid geactiveerd. Nationale autoriteiten werken samen om de meldingen te onderzoeken en mogelijke verbanden vast te stellen.
Angst, onzekerheid en economische schade
Hoewel tot nu toe geen explosieven zijn gevonden en alle betrokken vliegtuigen veilig zijn geland, zijn de gevolgen aanzienlijk. Passagiers worden geconfronteerd met onverwachte landingen, vertragingen, gemiste aansluitingen en onzekerheid over hun reis. Luchtvaartmaatschappijen en luchthavenexploitanten moeten personeel en materieel
inzetten voor extra controles en veiligheidsprocedures.
Ook voor de luchtvaartsector kunnen de gevolgen groot zijn. Iedere bommelding moet serieus worden onderzocht, ongeacht of achteraf blijkt dat het om een valse melding gaat. Dat betekent dat vliegtuigen soms moeten uitwijken, passagiers moeten worden geëvacueerd en luchthavens tijdelijk delen van hun activiteiten moeten stilleggen.
De herhaalde dreigementen kunnen bovendien het vertrouwen van reizigers aantasten. Veiligheidsdeskundigen waarschuwen dat dergelijke acties niet alleen bedoeld kunnen zijn om directe schade te veroorzaken, maar ook om angst en onzekerheid te verspreiden en de reactie van veiligheidsdiensten te testen.
De Europese autoriteiten staan daarmee voor een dubbele opgave: de veiligheid van passagiers en personeel garanderen en tegelijkertijd voorkomen dat ongefundeerde dreigementen het internationale vliegverkeer langdurig ontregelen.
Wie achter de meldingen zit en of er sprake is van één samenhangende operatie, blijft vooralsnog onderwerp van onderzoek.
| starnieuws | Door: Redactie
