Pokie legt corruptie- en fraudegevoelig sociaal systeem overheid bloot

Minister Diana Pokie krijgt veel bijval van Assembleeleden.

Minister Diana Pokie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting heeft tijdens de begrotingsbehandeling aangegeven dat het vervuilde bestand van de vijf sociale financiële voorzieningen een enorme uitdaging vormt. Een nog grotere uitdaging is volgens haar de constatering dat het sociale systeem zeer corruptie- en fraudegevoelig is, vooral bij de uitbetaling in het verre binnenland.

Bijna de helft van de Surinaamse bevolking, 223.267 personen, staat geregistreerd in het bestand van de vijf uitkeringen. Sommige personen ontvangen meer dan één, tot zelfs alle vijf uitkeringen. Het gaat om:- Algemene Kinderbijslag voor een geschat aantal van 83.000 kinderen;- financiële uitkering aan zwakke huishoudens (28.852 personen); (koopkrachtversterking) - de financiële uitkering voor mensen met een beperking (25.906 personen)- Algemene Oudedagsvoorziening (79.904 personen);- en het ‘Beneficiary Information System’ voor verbetering van de uitkeringsverstrekking (46.038 personen).

Er blijkt geen adequaat systeem te bestaan om het bestand en de grote achterstanden in de uitbetalingen te controleren.

Monikarta

De enige structuur om sociale uitkeringen uit te betalen is het Monikarta-systeem, dat alleen in de kustvlakte werkt. De logistieke problemen voor het binnenland zijn enorm en zeer corruptiegevoelig. Pokie zegt dat in het binnenland de betaling slechts twee keer per jaar wordt gedaan. In de afgelopen vijf jaar is dat echter maar twee keer voorgekomen. De corruptie en fraude zijn daar het grootst.

Op betaaldagen moeten ambtenaren van het ministerie met grote hoeveelheden contant geld naar het binnenland om de uitkeringen te verstrekken. Omdat sommige personen meerdere uitkeringen tegelijk ontvangen, moet er veel cash vanuit Paramaribo worden meegenomen, met alle risico’s van dien. De minister herinnert aan verhalen over gezonken boten met geldkisten en andere gevallen van verdwenen geld.

De presidentiële commissie van de vorige regering, die belast was met de koopkrachtversterking voor zwakke huishoudens, is inmiddels demissionair en niet meer actief.

FraudeVanaf 2021 tot heden zijn meer dan twintig gevallen van uitkeringsfraude bij de politie gemeld. Het resultaat van deze onderzoeken is echter niet bekend. Volgens Pokie leeft de algemene opvatting dat het Monikarta-systeem vooral een politiek instrument is om sociaal zwakkeren te helpen. Daarom heeft het ministerie nu een totaal andere aanpak ingevoerd.

Vanaf nu krijgen controle-instanties, evenals de afdelingen Inspectie en Interne Controle, mandaat om actief betrokken te worden bij het systeem. Ook worden huisbezoeken uitgevoerd om te controleren of huishoudens daadwerkelijk in aanmerking komen voor het etiket ‘zwak huishouden’.

De

logistieke kosten van Monikarta zijn hoog. Daarom zal ondersteuning worden gevraagd van het Nationaal Leger en wordt een zogenoemde ‘backoffice’ ingesteld om afwijkende gevallen te onderzoeken. Zwangere vrouwen en mensen met een beperking komen in aanmerking voor een versnelde procedure.

Nieuw IDB-systeem

Minister Pokie zegt dat uiteindelijk een compleet nieuw systeem wordt ingevoerd, in samenwerking met de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB). Dit systeem zal gekoppeld worden aan andere bestanden, zoals de Belastingdienst, het bestand van het Centraal Bureau Mechanische Administratie (Cebuma) en het Pensioenfonds. Steunontvangers krijgen dan een uniek nummer. Hiermee hoopt de minister corruptie en fraude tot een minimum te beperken, of zelfs volledig te stoppen.

De minister kreeg veel bijval van het parlement voor haar presentatie. Het NPS-Assembleelid Jerrel Pawiroredjo liet wel een waarschuwend geluid horen: het sociale systeem mag volgens hem geen doel op zich worden, maar moet een tijdelijk middel blijven. “Mensen gaan straks meer verdienen aan sociale uitkeringen dan aan werken bij de overheid,” zei de parlementariër.