Compagniekreek moet voorbeeld worden voor herstel verlaten goudwinningsgebieden

Verlaten kleinschalige goudwinningsgebieden in Compagniekreek worden hersteld met als doel de gronden opnieuw veilig en bruikbaar te maken voor de gemeenschap. Volgens Sandra Bihari, projectmanager van het EMSAGS-project, moet daarbij niet alleen worden gekeken naar de winning van goud, maar ook naar de verantwoordelijkheid voor het gebied nadat de mijnbouwactiviteiten zijn beëindigd.

Bihari sprak hierover tijdens de workshop “Site Rehabilitation of Abandoned Artisanal and Small-scale Gold Mining Sites at Compagniekreek” in het Courtyard by Marriott. Tijdens de bijeenkomst stond centraal hoe verlaten mijnbouwgebieden, waaronder open mijnbouwputten, kunnen worden gerehabiliteerd en opnieuw een functie kunnen krijgen.

Wie betaalt voor het herstel? Volgens Bihari moet de staat duidelijker vastleggen wie verantwoordelijk is voor de kosten van rehabilitatie nadat mijnbouwactiviteiten zijn beëindigd. “Het is niet voldoende geregeld binnen onze wetgeving”, stelt zij.

Concessiehouders zouden volgens haar niet alleen verantwoordelijk moeten zijn voor de winning, maar ook voor de sluiting en rehabilitatie van het

gebied. Een mijnbouwgebied moet na beëindiging van de activiteiten volgens haar zodanig worden achtergelaten dat het opnieuw veilig en bruikbaar is voor mens en milieu.

Gemeenschap denkt mee over toekomst gebied De gemeenschap van Compagniekreek heeft zelf een belangrijke rol gespeeld in het onderzoek en de plannen voor het herstel van de verlaten mijnbouwgebieden rond het dorp. In samenwerking met TAUW N.V. zijn werkzaamheden uitgevoerd om voormalige mijnbouwgronden opnieuw geschikt te maken voor onder meer landbouw.

De situatie was volgens Bihari extra zorgwekkend omdat mijnbouwputten zich vlak achter een school bevonden. De gemeenschap werd daarom betrokken bij de vraag hoe de beschikbare gronden in de toekomst opnieuw kunnen worden gebruikt. “De gemeenschap heeft haar eigen inzichten en wensen gedeeld.”

Deelnemers tijdens de workshop over rehabilitatie van verlaten goudwinningsgebieden in Compagniekreek. Foto: Suriname Herald

Compagniekreek als pilot Compagniekreek werd aangewezen als pilotgebied om te onderzoeken hoe verlaten mijnbouwterreinen kunnen worden hersteld. Daarbij

werd onder meer gekeken naar de hoeveelheid kwik in de bodem, geschikte bodemverbeteraars en plantensoorten die kunnen bijdragen aan het herstel van de grond.

Volgens Bihari duurden de onderzoeks- en testfasen ongeveer twee jaar. Het volledige project besloeg ongeveer drie jaar. In augustus 2023 begonnen de daadwerkelijke rehabilitatiewerkzaamheden. Uit bodemonderzoek bleek dat slechts minimale hoeveelheden kwik in de bodem van Compagniekreek aanwezig waren. Naar de aanwezigheid van kwik in het water is volgens Bihari geen onderzoek gedaan.

Cassave en peulgewassen ingezet Bij de rehabilitatie zijn onder meer cassave en peulgewassen geplant. De vegetatie moet helpen bij het herstel van de bodem en tegelijkertijd mogelijkheden creëren om de gronden later voor landbouw te gebruiken.

Het herstel stopt volgens Bihari niet na de eerste werkzaamheden. De gebieden blijven gemonitord. Daarbij wordt samengewerkt met SILOS en de gemeenschap van Compagniekreek. Voor die monitoring zijn inmiddels richtlijnen ontwikkeld.

Lessen voor andere mijnbouwgebieden Het uiteindelijke

doel is dat door kleinschalige goudwinning aangetaste gebieden opnieuw een nuttige functie krijgen voor de samenleving. Volgens Bihari laat Compagniekreek zien dat rehabilitatie mogelijk is wanneer onderzoek, deskundigheid en lokale kennis worden gecombineerd.

De pilot moet daarom niet alleen een oplossing bieden voor de verlaten mijnbouwgebieden rond Compagniekreek, maar ook bruikbare lessen opleveren voor andere delen van Suriname waar kleinschalige goudwinning heeft plaatsgevonden.