Paul de Haan met gezin gevlucht uit Suriname: 'Alles is politiek in Suriname’

SURINAAMSE LUCHTVAART MAATSCHAPPIJNa verschillende functies in de internationale luchtvaart werd Paul de Haan twee jaar geleden gevraagd om de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij gezond te maken. Vorige week ontvluchtte hij midden in de nacht het land, terug naar Nederland. Dit is zijn verhaal.

_{foto: Paul de Haan, directeur Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), is vanwege ernstige bedreigingen met vrouw en kinderen via Frans Guyana Suriname uit gevlucht. © Marlies Wessels}

Achteraf kun je je afvragen: had hij het niet kunnen weten? Nou, Paul de Haan had er ruim twaalf jaar bij Kenya Airways opzitten en stond dus echt niet te kijken dat hij voor zijn eerste presentatie bij de president om negen uur ‘s avonds op het paleis werd verwacht.

De staat is de enige aandeelhouder van SLM en ieder heeft zijn eigen werktijden, nietwaar? ,,Ik had een sterkte-zwakte analyse gemaakt”, vertelt De Haan. Hij werd uiteindelijk pas om half twee ‘s nachts binnengelaten. Wat wilde hij

drinken?, was de eerste vraag. En de enige vraag eigenlijk. ,,De president en enkele ministers hadden iets te vieren die avond.”

Dus ja, hoe serieus was het land nou met het voornemen om SLM door een directeur van buiten te laten reorganiseren? Heel serieus, denkt De Haan (47) nog steeds. Het idee was aansluiting zoeken bij een alliantie van samenwerkende luchtvaartmaatschappijen, zoals ook KLM die heeft. Maar dan moest er echt wel wat gebeuren. Want eerlijk gezegd zat het bedrijf net als heel Suriname onder de schulden en waren de twee enige ‘assets’ de routes op Amsterdam en Miami.

Foto ter illustratie: Boeing 777-200 © EPA/Hayden Smith

Op kantoor gingen de plastic waterflesjes en de dure koffiemachine eruit. Met een waterdispenser en gewone koffie kun je ook werken, toch? En dan het personeel. Prima mensen zaten ertussen, heus, maar waarom zoveel? 600

mensen voor een maatschappij met drie toestellen? Dat is relatief meer personeel dan EasyJet of zelfs KLM heeft. ,,Als een controller per dag drie rekeningen hoeft te versturen en toch zegt dat hij het druk heeft, dan ben je bij mij aan het verkeerde adres.” Dus introduceerde De Haan, zoals zovele Nederlandse managers voor hem en na hem, de vrijwillige vertrekregeling en de VUT.

Alles is politiek in Suriname

Paul de Haan

Zou het daar fout zijn gegaan? ,,Alles is politiek in Suriname”, zegt De Haan. Hij heeft ervaring met kantoorpolitiek, maar dit was partijpolitiek. ,,Elke partij wilde een succesvolle herstart van SLM kunnen claimen, maar niemand wilde dat zijn ‘geaccommodeerden’ daar slachtoffer van werden.” Plat gezegd: afslanken prima, maar het neefje van de minister of de buurman van het parlementslid mochten hun baan niet verliezen.

Bizar? In de tien jaar onder president Desi Bouterse zijn corruptie en nepotisme helaas schering en inslag geworden.

De nieuwe president Chan Santokhi beloofde bij zijn aantreden in 2020 een nieuw begin, heeft ook stappen gezet maar benoemde wel zijn vrouw tot commissaris bij het Staatsoliebedrijf. Vice-president Ronnie Brunswijk had er zijn broer als commissaris laten neerzetten. Die broer, Leo, is trouwens ook commissaris bij SLM. Santokhi kan niet regeren zonder de steun van de partij van Brunswijk.

Kortom, president-directeur De Haan kreeg al snel gedoe met zijn Raad van Commissarissen. Of binnen de Raad van Commissarissen beter gezegd, want ook die was verdeeld langs partij lijnen. Aanvankelijk pakte het nog goed uit. De regering stelde een nieuwe president-commissaris aan, Xaviera Jessurun, met ervaring in de luchtvaartsector. ,,We hebben begin dit jaar samen een herstructureringsplan gemaakt, rock solid

was het.”

Ook nu we ineens weer in Nederland zijn, zingt mijn dochter nog elke morgen het Surinaamse volkslied, zoals ze dat daar op school heeft geleerd

Paul de Haan

We moeten ook niet vergeten dat De Haan het privé zeer naar zijn zin had. Hij woonde met zijn gezin in een mooi huis buiten de stad. Zijn zoon van 1 was op de crèche binnen een week uit de luiers: ,,Ze hebben daar nog een ouderwets goede opvoeding.” En zijn dochter van vier had het fijn op school. ,,Ook nu we ineens weer in Nederland zijn, zingt ze nog elke morgen het Surinaamse volkslied, zoals ze dat daar op school heeft geleerd.”

Helaas, de oorlog in Oekraïne bereikte afgelopen voorjaar ook Suriname. Brandstofprijzen verdubbelden en De Haan voelde zich genoodzaakt verder in de kosten te snijden. De ‘voordeeltjes’ van de leden van de RVC gingen eraan: gratis vliegen zat er niet meer in.

Een klap voor mensen die in een enkel geval, zoals de Haan zegt, ,,op vrijdag businessclass naar Amsterdam vliegen, daar de bloemetjes buiten zetten en op zondag weer terug”. Een aantal vluchten op Amsterdam werd zelfs geschrapt. Prijzen van de tickets gingen omhoog.

Toen begon het vertragen. ,,Het duurde twee maanden voordat we een vereiste handtekening kregen.” Een meerderheid van de RVC zegde het vertrouwen in Jessurun op. Een lid van de RVC, Ruben Ravenberg, zei op de radio: ,,De Haan is gewoon een crimineel.” Jessurun was volgens hem lid van een criminele bende. De vakbonden werden intimiderender. ,,Ik ben een paar keer uit mijn kantoor uitgetrokken om NU tekst en uitleg te geven aan het personeel.” Er werd gelekt. Twee weken geleden nog bleek iemand tijdens een vergadering een telefoonlijn open te hebben staan naar een journalist.