De recente regenbui in Suriname heeft een verwoestend effect gehad op het dagelijks leven. Veel straten en landbouwpercelen zijn onder water gelopen, scholen in Paramaribo en omgeving zijn gesloten, waardoor het onderwijsproces tot stilstand is gekomen. Straten zijn onbegaanbaar of herbergen lange files met veel irritatie tot gevolg. Velen kunnen niet naar hun werkplek en het productieproces is eveneens gestagneerd. Deze krachtige kortstondige regenbui heeft de economie ernstige verliezen toegebracht en de leefbaarheid geplaatst onder grote druk. De slechte staat van infrastructuur, zoals wegen, bruggen, kanalen en goten, draagt alleen maar bij het verergeren van de situatie.

Infrastructuur en leefbaarheid

De regenval

van de afgelopen dagen heeft alweer duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar de infrastructuur van Suriname is. De slechte staat van wegen en bruggen belemmert niet alleen de mobiliteit maar verergert ook de gevolgen van natuurrampen. Slecht onderhouden kanalen en goten dragen bij aan de wateroverlast, wat de situatie voor burgers en landbouwers alleen maar moeilijker maakt. Het gebrek aan effectieve infrastructuur en noodhulp verergert de schade en belemmert het herstelproces.

Economische verliezen

De economische schade door de wateroverlast is enorm. Met scholen die sluiten en productieprocessen die stilvallen, verliest het land waardevolle arbeidsuren en productiecapaciteit. Dit komt bovenop de directe schade aan eigendommen

van bewoners en infrastructuur. Daarom roep ik de regering op om zich te richten op maatregelen die het land leefbaar maken, zoals het verbeteren van de infrastructuur en het ondersteunen van getroffen burgers en bedrijven.

Prioriteiten van de regering

In deze context is de beslissing om een brug van meer dan 500 miljoen dollar te bouwen tussen Suriname en Guyana moeilijk te begrijpen. Terwijl een dergelijke brug op lange termijn economische voordelen kan opleveren, is het de vraag of dit project op dit moment de beste inzet van middelen is. De onmiddellijke noodzaak ligt bij het herstellen van de infrastructuur en het ondersteunen van de getroffen bevolking.

Alternatieven voor de brug

In plaats van een brug, zou de regering deze middelen kunnen inzetten voor projecten die direct bijdragen aan het herstel en de verbetering van de infrastructuur binnen Suriname. Investeren in het verbeteren van wegen, bruggen, kanalen en goten zou niet alleen helpen om toekomstige wateroverlast beter te beheersen, maar ook de dagelijkse leefbaarheid en economische activiteiten ondersteunen.

Conclusie

Suriname staat voor grote uitdagingen door de recente regenval en de gevolgen daarvan voor het onderwijs, de economie en de leefbaarheid. In deze context lijkt de keuze van de regering om te investeren in een dure brug tussen Suriname en Guyana misplaatst. De prioriteit zou moeten liggen bij het verbeteren van de binnenlandse infrastructuur en het ondersteunen van de bevolking. Alleen door te focussen op deze dringende noden kan Suriname zich herstellen en een veerkrachtigere toekomst opbouwen.

Sinclair WestenburgKaderlid BEP

‘Geen mensen met strafbladen en die wegrennen koesteren’

“Wij moeten mensen koesteren die het menen met het land en die werken voor het land en die deskundig zijn. Wij moeten geen idioten koesteren. We moeten geen mensen koesteren met strafbladen en die wegrennen van het volk. Dat is de politieke boodschap.” “Mensen die fraude en corruptie plegen. De VHP lost problemen op. De VHP en deze regering menen het met het volk”, aldus minister Riad Nurmohamed van Openbare Werken desgevraagd tegenover Dagblad Suriname. 

Landelijke inversteringen 

Naar aanleiding van de zware regenval en wateroverlast de afgelopen dagen  stelt de minister, dat de proportie van

de regen steeds zwaarder wordt. Hierop is de infrastructuur niet berekend. De bewindsman beklemtoont dat er landelijk wel duurzame investeringen worden gepleegd. “We treffen voorzieningen die mee gaan voor de komende 20, 30 jaar. In de afgelopen tijd heeft er regelmatig onderhoud plaatsgevonden, zeker een keer per jaar. Dit resulteert in het sneller wegstromen van water. Dat merk je overal,” 

Ontwatering is een van de grote prioriteiten van het ministerie. “Wij investeren landelijk in diverse pompgemalen, klepduikers en sluizen. Voor dit jaar zijn de reguliere werkzaamheden reeds gaande.”

Zwaarwichtige transformatietrajecten

Volgens de bewindsman zijn er zwaarwichtige transformatietrajecten geïmplementeerd op OW. De transformatie van

het ministerie ging volgens hem het hardst in 2023 en gaat verder in 2024. Er zijn volgens hem grote projecten gaande waaronder enkele die zeer succesvol zijn verlopen. Onder andere het Surinamerivier baggerproject en het Saramaccakanaal project dat dit jaar is opgestart.

“De infrastructuur wordt getransformeerd, het hoofdaccent in het komend jaar zal liggen op wegeninfrastructuur, de wegen in de landbouwgebieden en de districten, ontwatering, wegmarkeringen en woningbouw”, sprak de minister. “Vorig jaar is voor het derde jaar op een rij het jaarverslag van Openbare Werken gepresenteerd. Het kan dus wel. Dit had ik beloofd en de beloofde transparantie wordt geleverd. In het verslag is heel veel detailinformatie gepresenteerd met statistieken over de werkzaamheden van het ministerie. Nauwkeurig hoeveel ton en hoeveel kilometer er gewerkt is.” 

Goede nieuws krijgt onvoldoende publiciteit

Minister Nurmohamed geeft verder aan, dat het gevoel bestaat dat het goede werk dat door OW gedaan is onvoldoende publiciteit krijgt. Fouten en gaten in de wegen worden soms buiten proportie opgeblazen, gaf hij aan. “Wat verkeerd gaat mag niet gaan overheersen. Er is heel veel goed werk gedaan in de afgelopen tijd. Er wordt heel veel informatie vrijgegeven. Alle informatie is transparant en via de website van OW te volgen”, stelt de minister. 

Volgens hem heeft het personeel van OW in stad en district veel aandacht gekregen. “We werken aan de persoonlijke veiligheid en ook andere attributen. Al met al is er veel vooruitgang. Natuurlijk zijn er ook fouten en problemen en als die gemeld worden, pakken wij het aan.”

Asis Gajadien, VHP-fractieleider in de Nationale Assemblee, hoopt dat de Financial Intelligence Unit (FIU) van Suriname met de wijzigingen die nu aangebracht worden in de Wet ter voorkoming en bestrijding Money Laudering en Terrorisme Financiering (WMTF) meer transparantie tot stand zal kunnen brengen in de financiele sector in Suriname. 

Hij plaatste deze opmerking donderdag tijdens de debatten in het parlement naar aanleiding van de inbeslagname in 2018 door de Nederlandse justitie van de geldzending van Euro 19,5 uit Suriname. Het betreft een geldzending van de Centrale Bank van Suriname, en de gelden zijn van drie Surinaamse banken. De Nederlandse Justitie vermoedt

dat het om witgewassen gelden gaat. 

Gajadien zei donderdag in het parlement tijdens de behandeling van de wijziging van de WMTF, dat de financiële sector in Suriname, daarmee doelend op de banken als financiële dienstverleners, niet altijd transparant is voor wat betreft bepaalde transacties van cliënten. Hij spreekt de hoop uit dat de FIU van Suriname in het kader van het voorkomen en bestrijding van witwaspraktijken en terrorisme financiering met de verscherpte wetgeving meer transparantie zijdens de financiele dienstverleners tot stand zal kunnen brengen. 

Volgens de WMTF zijn financiële dienstverleners verplicht ongebruikelijke transacties te melden bij de FIU. Transparantie zijdens financiële dienstverleners

is van belang ter voorkoming van situaties zoals die van de inbeslagname van de geldzending in 2018. 

Deze kwestie van de inbeslagname van de geldzending uit Suriname in 2018 door de Nederlandse Justitie is deze dagen weer volop in het nieuws, en wordt volgens Gajadien internationaal op de voet gevolgd.

Oh, de paniek en het drama! De spanning overweegt de vraag: wat gebeurt er als de almachtige Desi Bouterse eindelijk in de boeien wordt geslagen? Twee ex-ministers zijn er vast van overtuigd dat Suriname zal veranderen in een hernieuwde versie van de Apocalyps. Ja, want zonder hun gewaardeerde leider zouden wij simpelweg niet weten wat we moeten doen, toch?

De eerste ex-minister waarschuwde ooit voor tumult in de straten als er een vonnis tegen Bouterse zou komen. We hielden onze adem in, maar de verwachtte revolutie bleef uit. Mensen gingen gewoon door met hun leven, ongelooflijk! Misschien vergeten sommige politici dat

hun woorden daadwerkelijk beoordeeld worden op de realiteit.

Een andere voormalige hoge ambtenaar, ooit lid van het magistrale Venetiaan-kabinet, blijft hameren op het idee dat de arrestatie van Bouterse tot chaos zou leiden. Maikel, een inwoner van de buurt Geyersvlijt in Paramaribo, lacht hier hartelijk om. Volgens hem zouden we ons moeten realiseren dat de tijden van militaire dictatuur en volksterrorisatie zijn verleden tijd zijn.

Onze lieve Bouterse besluit vooralsnog om in de schaduw te blijven en stiekem ‘verstoppertje’ te spelen, terwijl hij internationaal wordt gezocht voor moord. Verrassend, nietwaar? De voortvluchtige staatshoofden zijn universeel geliefd – door mensen die van internationale

sancties, diplomatieke isolatie en kritiek van mensenrechtenorganisaties houden, uiteraard.

Ondertussen meten deze ex-ministers een nieuw syndroom aan, angsttrauma-syndroom (PTSS), en stellen ze zichzelf gerust met herbelevingen en intense angsten. Maikel suggereert dat de ‘fanclub’ van Bouterse, inmiddels op leeftijd (70+), niet meer de kracht heeft voor opstandige avonturen.

Laten we eerlijk zijn, Suriname heeft betere dingen te doen dan toegeven aan overtrokken dramatische voorspellingen. Tijd om vooruit te kijken, in plaats van te blijven hangen in een soap-serie!

Newmont Suriname heeft aangekondigd dat zij binnenkort een openbare bijeenkomst houdt waarin tekst en uitleg zal worden gegeven over haar plannen om een tweede zogenoemde ‘tailing pond’ (residubekken ofwel een ‘vijver’ voor de opslag van vooral vloeibaar chemisch mijnbouwafval) te ontwikkelen bij haar Merian goudmijn. De bestaande tailing pond zal volgens het bedrijf immers in 2028 haar opslagcapaciteit hebben bereikt en dus wil Newmont een tweede ‘opslag-vijver’ plannen naast de eerste tailing pond. 

Welke tekst en uitleg Newmont Suriname ook gaat geven, het is een feit dat zo’n taling pond en haar dammen risico’s met zich meebrengen voor het milieu en

de directe omgeving, inclusief eventueel lokale gemeenschappen. Het bedrijf zal die risico’s enigszins wegwuiven en stellen dat allerlei maatregelen worden getroffen om risico’s zo beperkt mogelijk te houden. 

Maar, wie even gaat Googelen zal gauw tot de conclusie komen dat dergelijke ‘opslag-vijvers’ in diverse landen hebben geleid tot grote natuurrampen – vooral veroorzaakt door dambreuken – en vele mensen- en dierenlevens hebben gekost en aanzienlijke milieuschade hebben veroorzaakt door alle chemische rotzooi, het mijnbouwafval, uit de residubekkens, ook in buurland Brazilië. 

Maar, wat een groot vraagteken is en blijft is wat er gaat gebeuren na 2028 met de volle tailing pond? 

Gaat dat

een open ‘vijver’ blijven? Blijven er veiligheidscontroles worden uitgevoerd? Gaat die tailing pond wellicht ‘gedempt’ worden? Gaat Newmont al het afval uit de tailing pond verwijderen en ergens in de wereld veilig opslaan? Of blijven de natuur en de lokale gemeenschappen in het gebied rond die ‘afval-vijver’ leven in de wetenschap, dat zich in de nabijheid een drijvende bom bevindt? Allemaal vragen waar Newmont Suriname wellicht tijdens de openbare bijeenkomst dinsdag 9 juli in Hotel Torarica ook kant-en-klare antwoorden op moet hebben om iedereen enigszins gerust te kunnen stellen.

Viktor Aardenburg

Vandaag is er in het inheemse dorp Matta in Para een heel mooie markt met inheemse producten van de bewoners van de gemeenschap. Voornamelijk kleine lokale ondernemers zullen hun producten showcasen. Onder andere gaat het dan om bijvoorbeeld de conservering en verwerking van agrarische producten die de inheemsen verbouwen in de districten zoals ananas. Er zijn heel veel middelen beschikbaar in de internationale financiële wereld om inheemse producten te promoten. We denken dan in Suriname aan producten die typisch voorkomen in specifieke gebieden en bij bepaalde stammen en volken. Deze producten moeten met behulp van EZ, ROS en LVV op

een rijtje worden gezet. 

Het unieke en het historische van het product moet op papier worden gezet. Deze informatie moet in bijsluiters en op de verpakking van de producten worden vermeld. Zeker moet worden vermeld de historische waarde van de producten, namelijk hoelang ze al op een speciale traditionele wijze worden verbouwd en of het om een unieke wijze van verbouwen en verwerken gaat. De vaststelling van de historische en ‘etnische’ waarde van de producten verhoogt op zich de penetratiekracht op de internationale markt en heeft ook een gunstig effect op de prijs. Ook moet op de etiketten en bijsluiters beschreven

worden de geschiedenis van de volken waartoe de inheemse producenten behoren. 

Matta is een heel bekend inheems dorp. Er zijn speciale directoraten in het leven geroepen op het ministerie van Regionale Ontwikkeling die niet hebben gewerkt aan deze zaken. Er moet door het Standaardenbureau een speciaal etiket worden ontwikkeld voor inheemse producten in Suriname, met name over hun marketing en etikettering. Ook moet in Suriname bij wet (Wet Certificering Duurzaamheid) een certificaat worden ontwikkeld dat alvast toegepast wordt op de inheemse producten, meer voor de buitenlandse markt en voor de bewuste consumenten die bijvoorbeeld zoeken naar biologische producten of producten die vervaardigd zijn zonder uitbuiting en vernietiging van het milieu, dus volgens wat internationaal bekend is als het ‘no harm’ principe. Deze certificaten kunnen gelinkt worden aan internationale certificeringen waardoor bedrijven via het internationale financieel systeem sustainable ready worden gemaakt. Deze bedrijven kunnen dan ook als een van de eerste in Suriname zodanig worden ingericht dat zoveel mogelijk duurzame energie wordt gebruikt waardoor ze voldoen aan de normen van de energietransitie. 

In elk geval moeten wij zeggen dat wij zeer enthousiast zijn met de bundeling van de producenten van inheemse producten en diensten. Wat ontbreekt is de begeleiding vanuit RO, maar ook via LVV, TCT en EZ. Dat komt omdat bij elke regeringswisseling, de politieke partijen geen toegewijde personen op de directieposten zetten, maar politieke vrienden en vriendinnetjes. Zodoende blijft de afhankelijkheid en kwetsbaarheid van deze gemeenschappen voortduren en ook de armoede. De gemeenschappen hebben dan ook te kampen met werkloosheid onder de jongeren, waardoor de urbanisatie zich inzet en de jongeren zich dan in de stad vestigen. Een grote kans gaat zo verloren. 

Wij hebben eerder aangegeven dat wereldwijd de inheemsen de grootste voorvechters zijn van behoud van het milieu en duurzaam gebruik van het bos voor hun levensonderhoud. Dat geldt in het algemeen voor vissen, jagen, specifieke vormen van landbouw, kunstnijverheid en de inheemse geneeswijze. Delen van de marron gemeenschappen zijn dat ook. In Suriname is er nog een groot braakliggend terrein dat niet wordt geëxploreerd, ondanks bijvoorbeeld marron partijen als de ABOP al decennialang in het machtscentrum zitten. De inheemsen voelen zich over het algemeen politiek gerepresenteerd door de NDP vanwege de inmiddels in ongenade geraakte voorzitter. Maar ook door de regeringen onder deze partij is er specifiek iets duurzaams gedaan voor inheemse producten en diensten. 

Bij de activiteit van de inheemse markt te Matta moeten wij wel opmerken dat het niet alleen moet gaan om een markt. Het moet gaan om een beurs waarbij genetwerkt kan worden op zodanige wijze dat de producten van de inheemsen hun weg vinden verder in Suriname en op de internationale markten. Er moeten inheemse brands komen in Suriname, producten moeten niet alleen langs de straatkant in softflessen worden verkocht. Het moet allemaal op een hoger niveau. Daarom is een zeer laagdrempelig Platform Inheemse Producenten van enorm belang. EZ kan op staatskosten zo een platform organiseren en technisch het platform helpen. Het platform moet bij wet zijn opgericht. Bij de Islamitische Bank in Suriname en bij de NOB kunnen ook speciale financiële producten worden ontwikkeld om inheemse producenten van goederen en diensten van dienst te zijn.    

Matta, ook wel Korhopa (Sranantongo: Mata), is een dorp in het district Para in Suriname. Vanaf de J.F. Kennedy Highway gaat de ‘Weg naar Mata’ langs de dorpen Pikin Saron en Berlijn naar Matta. In 2018 is de weg nog niet geasfalteerd, ondanks de belofte die de regering in 2012 gedaan zou hebben volgens de inwoners. In het dorp wonen rond de 500 inheemse Surinamers van het volk Arowakken. In 2022 opende het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij een dependance in Matta. In 2018 gaf de Surinaamse regering honderden hectare grond uit die deel uitmaken van het gemeenschappelijke bos van het inheemse Matta-volk, ondanks dat een gerechtelijke uitspraak dit verbiedt.  

Het is jammer om te mogen constateren dat het grondenrechtenvraagstuk in Suriname ook nog niet is opgelost. De Surinaamse regering heeft geen serieuze plannen, anders hadden ze wel hulp van buitenlandse deskundigen ingeroepen. Die hulp is nodig, want het is inmiddels bewezen dat Surinamers een werkbare oplossing van dit vraagstuk niet kunnen bedenken.  

Er is kritiek op het tempo waarin wordt gewerkt aan de nieuwe brug over de Saramaccadoorsteek. Burgers hebben zich beklaagd over de enorme problemen die sluiting van deze belangrijke verbindingsweg met zich meebrengt. Naar aanleiding van een update over de vorderingen van de werkzaamheden die door minister Riad Nurmohamed van Openbare Werken via social media werd gedeeld hebben diverse burgers hun misnoegen kenbaar gemaakt. 

De bewindsman heeft gesteld dat het voornemen is om de brug voor het eind van het jaar af te krijgen. De werkzaamheden begonnen na lange voorbereidingen en de brug is  onderdeel van een groot project rond de

Jules Sydney Haven. De werkzaamheden omvatten onder andere de rehabilitatie van de Van ‘t Hogerhuysstraat, vervanging van de brug over de Saramaccadoorsteek en een logistiek centrum voor de haven. 

Natuurlijke wijze 

Het zogeheten ‘Improving Transport and Logistics and Competitiveness Suriname (ITLCS) project’ wordt in samenwerking met de Inter-American Development Bank uitgevoerd. Over de brug gaf de bewindsman aan dat het zand nu op een natuurlijke manier moet inklinken waarna de overige werkzaamheden kunnen plaatsvinden. Er zijn ook palen geheid in de afgelopen dagen. 

Een joint venture van de China Harbour and Railways Corp. en Kuldipsingh Infra is verantwoordelijk voor de aanpak van de

brug infrastructuur. De werkduur was geraamd voor 12 maanden. Alhoewel er een lang voorbereidingstraject geweest is, is het ongerief voor burgers enorm. Bovendien verkeren de uitwijkroutes in deplorabele staat. Minister Nurmohamed gaf aan dat de kuilen in de alternatieve routes worden aangepakt. 

Lot van onbereikte inheemse Hongana Manyawa stam hangt aan zijden draadje

De Duitse chemiereus BASF heeft zich teruggetrokken uit een project van $ 2,6 miljard om nikkel te raffineren op het Indonesische eiland Halmahera, nadat campagnevoerders de benarde situatie van onbereikte inheemsen in het gebied onder de aandacht brachten.

Het ‘Sonic Bay’-project was bedoeld om nikkel en kobalt te raffineren dat werd gewonnen door Weda Bay Nickel (WBN), wiens activiteiten het regenwoud van honderden onbereikte inheemse Hongana Manyawa vernietigen.

Een groot deel van het gebied dat door WBN wordt ontgonnen, is grondgebied van de onbereikte Hongana Manyawa-bevolking.

Een recente video waarin

een onbereikte Hongana Manyawa-familie naar een mijnbouwkamp komt om voedsel te vragen nadat hun regenwoud is vernietigd, ging viraal en bracht hooggeplaatste Indonesische politici ertoe om op te roepen hun land te beschermen. Het nikkel is bestemd voor accu’s van elektrische auto’s, zo bericht Survival International.

Fotocompilatie: Vicepresident tevens ABOP-voorzitter, Ronnie Brunswijk, en Assemblee-voorzitter en partijsecretaris van de ABOP, Marinus Bee.

De politieke partij ABOP belooft zich in te zetten om te voorkomen dat slechts een kleine elite profiteert van de verwachte olierijkdommen op zee, die naar verwachting in 2028 ontwikkeld zullen worden.

De partij streeft ernaar om bij de verkiezingen van 2025 de leiding over het land te hebben, zodat zij de olierijdommen op een rechtvaardige manier kunnen ontwikkelen, beheren en verdelen. Volgens partijsecretaris Marinus Bee is de ABOP de juiste partij om Suriname te leiden en ervoor te zorgen dat de voordelen van de olie-industrie ten

goede komen aan de hele samenleving.

Politieke tegenstanders uiten echter hun zorgen over het lot van Suriname als de ABOP de leiding krijgt over de regering, met verwijzing naar het nepotisme waarmee de partij bevlekt zou zijn.

Dit nepotisme blijkt volgens critici uit de manier waarop hoge functies, concessies en gronden momenteel worden toebedeeld vanuit ministeries die de partij beheert in het kabinet Santokhi-Brunswijk.

Tijdens een partijbijeenkomst waarschuwde Bee de aanwezigen om ‘geen fout te maken’ bij het uitbrengen van hun stem in mei 2025. Hij waarschuwde voor het gevaar dat de olierijkdom in handen valt van een kleine elite. “Als we dat

niet goed analyseren gaan we een paar oliesjeiks hebben,” zegt hij. Bee pleit ervoor dat de olie-inkomsten geïnvesteerd worden in onderwijs, gezondheidszorg en volkshuisvesting, en hij ziet de ABOP als de beste partij om dit te realiseren.

De aankondiging van ABOP komt op een moment waarop Suriname zich voorbereidt op een mogelijke oliebloei die een aanzienlijke economische impact kan hebben.

UNITEDNEWS

 

Juli 2020. De heer Santokhi trekt een oranje veiligheidshesje aan, springt in de reddingsboot, trotseert de zware storm, wordt belaagd door de verwoestende coronaviruspandemie en de Russisch-Oekraïense-oorlogsinflatie, trekt de verdrinkende economie uit het water en peddelt richting de kust, waar de beste stuurlui aan wal staan te schreeuwen en zwaaien. Ook in de boot zit de heer Brunswijk, in een

geel hesje, die de ‘koeienstaart’ vasthoudt, zodat de boot niet kapseist. De drenkeling is gered. De redders vinden zichzelf misschien helden, vinden anderen dat ook?

De vorige held, de heer Bouterse, was wellicht blij dat het volk hem had afgezet. In mijn verbeelding kijkt hij naar de lege schatkist en de pijnlijke staatsschuld: Oeh! default! geen krediet meer. De rode vlag werd roder. Aflossing en rente vreten alle inkomsten op. Geen geld meer voor ambtenaren, kinderen (onderwijs), gezondheid, veiligheid. Er moest cito een nieuwe held op het bordes worden getild om niet dieper te zinken. Vier jaar later is Suriname niet

langer een ‘red flag’ waar het buitenland wars van is.

Maar het volk betaalt de prijs van de hoge inflatie als gevolg van de losgelaten wisselkoers en de afbouw van subsidies; gedurfde maatregelen, ondanks de angst voor massale onrust. Het is een bewust gecreëerde gecontroleerde crisis, noodzakelijk om de grote crisis te bestrijden, want bankroetisme is kanker, ga je niet te lijf met calpol en oso dresi, maar met scalpel en chemo. De shocktherapie heeft velen skeerder gemaakt; sommigen kunnen rekeningen niet meer betalen, anderen houden zich drijvend met meerdere banen en vindingrijkheid. Maar er zijn ook tap-uku-luilakken, alsof het elke dag zondag is. De werkloosheid is 15%, maar werkgevers vinden geen arbeiders (luiheid of slechte lonen?).

Vakbonden protesteren; hun leden moeten rondkomen met 300 euro per maand. In het olierijke Nigeria protesteren vakbonden tegen salarissen van 20 euro per maand. Armoede is relatief. Meer geld voor ambtenaren = meer inflatie. Alleen productie en export lossen problemen op. Armoede heeft overigens meer met cultuur dan met geld te maken. Suriname verdiende miljarden, maar er is meer vernietigd dan opgebouwd. Subculturen hinderen elkaar, al dan niet gedreven door wrokkige frustratie of roofzuchtige vraatzucht; antagonisme en vijandschap winnen het van vriendschap, samenwerking en medegevoel. Het pad naar vernietiging is bekend, maar niet hoe men het mijdt.

Dit verkiezingsjaar zullen opnieuw leiders met messiaanse luchtjes op podia verschijnen. Ze zullen over water lopen, water in wijn veranderen, doden opwekken. Vraag niet om onderbouwing en cijfers. Er zullen nieuwe leiders solliciteren: aardig en energiek, maar zonder ervaring. De NDP heeft ervaring, maar lijdt onder het imago van economische ondergang. Ze draagt het stempel van een veroordeelde die gevlogen is. Kan de partij iets anders worden dan ze is geweest? De held-schurk, gevallen en op de vlucht voor de ‘hel’, heeft nog steeds enkele apostelen en veel discipelen. Onderdeel van hervorming moet zijn dat criminelen zich niet thuis voelen in een partij. Niemand wil terug naar een roofzuchtig decennium.

VHP en NDP zijn ongemakkelijke bedgenoten, omdat ze vallen over begrippen als democratie en rechtsstaat. De morele broeders VHP en NPS hebben bewezen dat zij voor de ‘winkel’ kunnen zorgen. Maar de NPS liet haar trouwe broeder in de steek, omdat ze weinig in de coalitie-pap te brokken had. Als je maar drie zielige zetels hebt, heb je dat vooral aan jezelf te wijten; met slechte cijfers kan je niet doorstromen. ABOP/PL is een muur van eigenbelang waartegen partijen botsen en deuken oplopen. Democratie dwingt om samen te werken, water in de wijn te doen. De samenwerking met de ABOP heeft de VHP gekneusd.

Als er in 2025 geen politieke aardverschuiving plaatsvindt, zullen VHP, een hervormde NDP en een derde partij moeten samenwerken. De kiezer beslist. De VHP heeft het voortouw genomen in de strijd tegen de grootste financiële crisis ooit. Subsidies zijn afgebouwd, spookambtenaren uitgerookt; buitenlandse schulden gesaneerd, binnenlandse schulden betaald. Het buitenlandse vertrouwen keert stapvoets terug. De president kent de belangrijke hoofdpijndossiers en heeft crisiservaring. Anderen zullen eerst moeten oefenen in het pierenbadje.

Opportunisten zullen politiek pissen, braken, zweten, veel BS verkopen, kortom alles doen om macht te verwerven en zichzelf te verrijken met het laaghangende fruit van de olieboom. Investeerders houden niet van ‘gangsterisme’ en van politici wier onopgevoede kant snel zichtbaar wordt. Wilde, ruwe mensen of mensen die houden van eten en slapen zijn ook geen reclame voor een land. Investeerders zien liever orde, ijver, continuïteit van goed beleid en vooral een jihad tegen corruptie met tanden (geen melktanden).

Juni 2024. Zaken gaan weer een beetje zoals het hoort: economische groei (hoewel miezerig), begrotingsdiscipline, stabiele wisselkoers, dalende inflatie, toenemend investeerdersvertrouwen. Het schip is niet vergaan, lofwaardig. Waar vind je een goede kapitein voor de volgende reis? Kiezers kunnen dit in 2025 zelf bepalen.

D. Balraadjsing