Uit de publicatie van de Centrale Bank van Suriname blijkt dat de douanekoersen ten opzichte van 10 september gisteren flink omhoog zijn gegaan.

Prijzen in de winkels beginnen weer de lucht in te gaan door de stijging van de wisselkoers en de douanekoers. In vergelijking met twee weken geleden is de douanekoers voor de US$ gisteren van SRD 29,46 voor

de US$ gestegen met SRD 1,1 naar SRD 30,56. De wisselkoers van de euro is gegaan van SRD 32,14 naar SRD 34,07. Dit is in twee weken een stijging van maar liefst SRD 1,93.

Een eigenaar van een bouwmaterialenzaak zegt aan desgevraagd aan Starnieuws dat hij genoodzaakt is zijn prijzen aan te passen. Hij heeft de prijzen gemiddeld met 20% verhoogd. De ondernemer zegt niet erin te geloven dat er niks aan de hand is, terwijl hij merkt dat de koers die rond de SRD 28 voor de US$ schommelde weer omhoog is geschoten.

Minister Stanley Raghoebarsing van Financiën en

Planning zei de vorige week op een persconferentie dat er geen enkele reden was voor het stijgen van de wisselkoers. Hij voerde aan dat er geen monetaire en fiscale redenen daarvoor zijn. Hij voerde aan dat de koers weer zou dalen. Dit blijkt echter niet het geval te zijn. Door de stijging van de douanekoers zullen de goederen die nu binnenkomen duurder worden.

De Amerikaanse president Joe Biden spreekt de 79e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe op het VN-hoofdkwartier in New York, VS. (Foto: Reuters)

In zijn laatste toespraak bij de Algemene Vergadering van de VN herhaalde de Amerikaanse president Joe Biden zijn oproep voor een staakt-het-vuren in Gaza, nu de bloedige operatie van Israël tegen Hamas in Gaza bijna een jaar

duurt, terwijl hij waarschuwde voor een "complete" oorlog in Libanon."Een complete oorlog is in niemands belang", vertelde Biden de Algemene Vergadering van de VN nadat Israëlische aanvallen in Libanon gericht op Hezbollah minstens 569 mensen het leven kostten.Bidens verschijning voor de internationale organisatie bood hem ook een van zijn laatste opvallende kansen als president om te betogen dat hij de robuuste steun voor Oekraïne zou behouden, wat twijfelachtig zou kunnen zijn als voormalig president Donald Trump, die de kosten van de oorlog belachelijk heeft gemaakt, vicepresident Kamala Harris in november verslaat. Toch hield Biden vol dat hij ondanks wereldwijde conflicten hoopvol blijft voor de toekomst.Biden drong er bij landen op aan te stoppen met het bewapenen van rivaliserende generaals in Sudan. Ook gebruikte hij zijn breedvoerige toespraak om op te roepen tot een einde aan de burgeroorlog die daar een grote humanitaire crisis heeft veroorzaakt.Bidens woorden echoën die van VN-secretaris-generaal Antonio Guterres die eerder op dinsdag wereldleiders waarschuwde dat straffeloosheid, ongelijkheid en onzekerheid een "onhoudbare wereld" creëren waarin een groeiend aantal landen gelooft dat ze een "get out of jail free"-kaart zouden moeten hebben."We kunnen zo niet doorgaan", zei hij toen het jaarlijkse debat van de Algemene Vergadering tussen presidenten, premiers, monarchen en andere leiders begon.'Kruitvat'Hij verwees naar diepere geopolitieke verdeeldheid, oorlogen zonder einde in zicht, klimaatverandering en nucleaire en opkomende wapens, en zei dat de mensheid "afstevent op het onvoorstelbare - een kruitvat dat de wereld dreigt te verzwelgen".Maar, zei hij, "de uitdagingen waar we voor staan ​​zijn oplosbaar" als de internationale gemeenschap de onzekerheid van onbeheerde risico's, de ongelijkheid die ten grondslag ligt aan onrechtvaardigheden en grieven en de straffeloosheid die het internationaal recht en de grondbeginselen van de VN ondermijnt, onder ogen ziet."Vandaag de dag vindt een groeiend aantal regeringen en anderen dat ze recht heeft op een 'get out of jail free'-kaart, zei hij in een verwijzing naar het klassieke bordspel Monopoly.De bijeenkomst van wereldleiders begon in de schaduw van toenemende wereldwijde verdeeldheid, grote oorlogen in Gaza, Oekraïne en Sudan en de dreiging van een nog groter conflict in het bredere Midden-Oosten.Guterres gaf een voorproefje van zijn openingstoespraak op de 'Summit of the Future' van zondag, waarin hij wees op conflicten van het Midden-Oosten tot Oekraïne en Sudan en op het wereldwijde veiligheidssysteem, waarvan hij zei dat het 'wordt bedreigd door geopolitieke verdeeldheid, nucleaire houdingen en de ontwikkeling van nieuwe wapens en oorlogstheaters'.Hij noemde ook enorme ongelijkheden, het ontbreken van een effectief wereldwijd systeem om te reageren op opkomende en zelfs existentiële bedreigingen, en de verwoestende impact van klimaatverandering.Lijst van sprekersAndere sprekers die gepland stonden voor de openingssessie van dinsdag waren onder meer de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva, de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, koning Abdullah II van Jordanië en de nieuwe president van Iran, Masoud Pezeshkian.De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva opende zijn toespraak tot de Algemene Vergadering met een oproep aan de wereld om meer te doen om klimaatverandering te bestrijden, waarbij hij de branden noemde die het Braziliaanse regenwoud in zijn thuisland teisteren.De Turkse president Tayyip Erdogan vertelde de Vergadering dat de waarden van het systeem van de Verenigde Naties en de westerse wereld in Gaza sterven terwijl het conflict daar voortduurt, en riep op tot een "alliantie van de mensheid" om Israël te stoppen."Naast de kinderen in Gaza sterft ook het systeem van de Verenigde Naties, de waarheid sterft, de waarden die het Westen beweert te verdedigen sterven, de hoop van de mensheid om in een eerlijkere wereld te leven sterven één voor één", zei hij.President van het International Rescue Committee, David Miliband, herinnerde zich dat op de conferentie van San Francisco in 1945, waar de VN werd opgericht, de toenmalige Amerikaanse president Harry Truman de afgevaardigden smeekte om de premisse dat "macht recht maakt" te verwerpen en deze om te draaien naar "recht maakt macht", wat was vastgelegd in het Handvest van de VN."Bijna 80 jaar later hebben we de verschrikkelijke gevolgen gezien van het falen om deze vergelijking om te draaien," zei Miliband."“In contexten als Gaza, Sudan en Oekraïne is macht goed maken."Geconfronteerd met toenemende wereldwijde humanitaire behoeften, ongebreidelde conflicten, ongemitigeerde klimaatverandering en toenemende extreme armoede, daagde Miliband wereldleiders uit met de vraag: "Hoe ga je de principes van het VN-Handvest versterken, in plaats van verzwakken, voor de komende 80 jaar?"'Pact voor de toekomst'De jaarlijkse vergadering van de vergadering, die eindigt op 30 september, volgde op de tweedaagse Summit of the Future, die een blauwdruk aannam die gericht was op het samenbrengen van de steeds meer verdeelde naties van de wereld om de uitdagingen van de 21e eeuw aan te pakken, van conflicten en klimaatverandering tot kunstmatige intelligentie en vrouwenrechten.Het 42 pagina's tellende "Pact voor de toekomst" daagt leiders van de 193 VN-lidstaten uit om beloften om te zetten in echte acties die een verschil maken in het leven van de meer dan 8 miljard mensen ter wereld."We zijn hier om het multilateralisme van de rand van de afgrond te halen", zei Guterres.Door het pact aan te nemen, hebben leiders de deur geopend, zei hij. "Nu is het ons gemeenschappelijke lot om er doorheen te lopen. Dat vereist niet alleen overeenstemming, maar ook actie."Tijdens de wereldwijde bijeenkomst van de VN van vorig jaar stonden Oekraïne en zijn president, Volodymyr Zelensky, centraal. Maar nu de eerste verjaardag van de dodelijke aanval van Hamas in Zuid-Israël op 7 oktober nadert, zal de schijnwerper zeker gericht zijn op de oorlog in Gaza en het escalerende geweld aan de grens tussen Israël en Libanon, dat nu dreigt zich uit te breiden naar het bredere Midden-Oosten.De president van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas, zal naar verwachting donderdagochtend spreken en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu donderdagmiddag.Zelensky zal twee keer in de schijnwerpers staan. Hij zal dinsdagmiddag spreken op een vergadering op hoog niveau van de VN-Veiligheidsraad, bijeengeroepen door de Verenigde Staten, Frankrijk, Japan, Malta, Zuid-Korea en Groot-Brittannië, waarvan de ministers van Buitenlandse Zaken naar verwachting aanwezig zullen zijn. Hij zal ook de Algemene Vergadering toespreken op woensdagochtend.

De politie in Suriname is bezig met een onderzoek naar het incident van openlijke geweldpleging, waarbij Powisi onlangs ernstig werd mishandeld door Peppie en waarbij een aanhouding van de dader op korte termijn wordt verwacht.

Dit bevestigde KPS woordvoerder Milton Kensmil in gesprek met ABC Suriname (onder). Het incident, dat schokgolven door de gemeenschap stuurde, heeft veel aandacht getrokken, vooral gezien de impact op de jeugd.

Hoewel er nog geen formele aangifte is gedaan bij het Command Center, benadrukt de woordvoerder dat het om een ambtshalve vervolgbaar delict gaat. De politie is vastberaden om zo snel mogelijk de dader op te sporen

en aan te houden. “We kunnen dit soort gedrag niet tolereren in een beschaafde samenleving,” aldus de woordvoerder.

Het incident komt op een moment dat de gemeenschap al is geschokt door recente tragische gebeurtenissen, waarbij twee jongeren hun leven hebben verloren. “Dit is een voorbeeld van hoe het niet moet,” zei de woordvoerder, verwijzend naar de noodzaak om geweld in de samenleving aan te pakken.

De politie is momenteel druk bezig met het verzamelen van informatie over de zaak en hoopt binnen korte tijd meer details te kunnen delen.

Jongeren hebben op 19 september gedemonstreerd in Den Haag. Zij willen dat Nederland zich inzet voor de bescherming van de grondenrechten. ©Stuart Kensenhuis

Voor het tijdelijke gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag, is op 19 september gedemonstreerd door drie Saamaka-jongeren: Tiamba Afonsoewa, Merougia Jozuazoon en Noris Bannafoo. De tekst op hun spandoek laat niets aan de verbeelding over: ‘Mi

matu, mi leti’, staat erop in het Saramaccaans. Daaronder de vertaling: ‘Mijn bos, mijn recht!’

“We willen graag dat Nederland zich inzet voor de bescherming van de grondenrechten van ons volk, voor het behoud van de bossen en tegen de milieuvervuiling”, vertelt Merougia. Met steun van Greenpeace zijn de jongeren naar Nederland gereisd, om onder meer een kopie van het Saamaka-vredesverdrag (19 september 1762), te overhandigen aan Daniëlle Hirsch, lid van de GroenLinks-PvdA-fractie in het Nederlandse parlement. 

Dat eeuwenoude document, ooit een symbool van vrijheid, erkenning en heldhaftigheid van hun voorouders, is vooralsnog hun krachtigste wapen tegen de moderne bedreigingen in hun

leefgebied. Volgens hen heeft de Nederlandse koloniale overheid, na het afsluiten van het vredesverdrag, verzuimd om de bepalingen adequaat op te nemen in de nationale wetgeving. Ook tijdens de onderhandelingen voor de onafhankelijkheid van Suriname in 1975, is het Saamaka-vredesverdrag, net als de vredesverdragen van de andere binnenlandbewoners, inclusief de inheemsen, niet op tafel gelegd. Niet door de Nederlandse en ook niet door de Surinaamse onderhandelaars.

Alle drie jongeren zijn lid van de Vereniging van Saamaka Gemeenschappen (VSG), een overkoepelende belangenorganisatie die in 1996 in Suriname is opgericht. Blijkbaar is de aanleiding voor het ontstaan van VSG bij Tiamba met de paplepel ingegoten, want ze vertelt vol passie het verhaal. “Een Chinese ondernemer reed naar het dorp Nieuw Aurora. Hij stopte bij een groep jongens die aan het voetballen waren en vroeg: ‘Waar is mijn concessie?’. De jongens waren verbaasd. Concessie? In het gebied waar onze voorouders een vrij bestaan hebben opgebouwd, gebeurt alles al eeuwenlang volgens onze cultuur en de regels van het traditioneel gezag. Hoe kan een ondernemer, zonder dat iemand er van af weet, een concessie in ons gebied hebben?”

Het antwoord ligt in Paramaribo bij een overheid die ogenschijnlijk de binnenlandbewoners, waaronder de inheemsen, laat navigeren door een labyrint van politieke obstakels, economische belangen en een gebrek aan respect. Sinds 2007 ligt er bijvoorbeeld een vonnis van de Inter-American Commission on Human Rights (IACHR), dat slechts gedeeltelijk is uitgevoerd. Er was namelijk een rechtszaak aangespannen door de VSG tegen de Surinaamse staat. In dat vonnis werd onder andere bepaald dat Suriname geen concessies meer mag uitgeven, die de tribale eigendomsrechten schenden. Niets mee gebeurd. Bovendien moet Suriname de traditionele grondgebieden van alle tribale groepen in kaart brengen en de bevolking eigendomstitels geven. Ook niets mee gebeurd. 

“We hebben een goed gesprek gehad met mevrouw Hirsch. Er komt een vervolg. Vooral omdat we haar goed hebben ingelicht over de huidige situatie in Suriname”, onthult Noris. “Voor ons is het belangrijk dat dit onderwerp onder de aandacht blijft en er druk wordt uitgeoefend op de Surinaamse regering om het vonnis volledig uit te voeren.”

Naast hem staan inmiddels bestuurders en sympathisanten van Marron Platform, waaronder voorzitter Hetty Vrede, kapitein Kensley Vrede, lid Mildred Deneus en basja John Jackson. Toen ze hoorden over de demonstratie van de Saamaka-jongeren, zijn ze spontaan vanuit overal in Nederland afgereisd, om de jongeren bij te staan. Enthousiast gaan ze allemaal op de foto met leden van de actiegroep ‘Grootouders voor het klimaat’, die even verderop staan te demonstreren en ook spontaan zijn komen ondersteunen.

Sigrid Deters, campagneleider wereldwijde bossen bij Greenpeace, is tevreden. “Er zijn dus jongeren die ervoor kiezen om hun leven in te zetten voor het behoud van hun leefgebied. Zij zijn de eersten die de gevolgen van ontbossing en natuurverlies ondervinden. Daarom zijn ze vastbesloten om deze verwoestende trend een halt toe te roepen. Dat vind ik heel sterk.”

Stuart Kensenhuis

Beeld: ©Douane

De Nederlandse douane heeft tijdens de controle van een vlucht uit Suriname op 20 september 2 kg cocaïne, verstopt in de accu van een scootmobiel onderschept. Een passagier op vlucht vanuit Suriname naar Nederland werd samen met een ingecheckte scootmobiel van de passagier onderzocht.Tijdens de inspectie zagen de douaniers lijmresten op de accu's in de scootmobiel. Bij het openen van een van de accu's zagen zij direct een kleinere accu en een pakket. In dit pakket bleek, na controle, cocaïne te zitten. In totaal zat er in elke accu ongeveer een kilo drugs, zodat het totaal op ongeveer 2 kilo cocaïne uitkomt.De douane heeft de zaak overgedragen aan de Koninklijke Marechaussee voor verder onderzoek. De passagier, in het bezit van een Nederlands paspoort, is aangehouden.

Boten, houten tafels en banken worden op het strand opgeslagen ter bescherming voorafgaand aan de verwachte aankomst van tropische storm John in Puerto Escondido, Mexico. (Foto: Reuters)

Orkaan John heeft de zuidelijke Pacifische kust van Mexico getroffen met felle winden en zware regenval nadat hij in een paar uur tijd was versterkt van een tropische storm tot een grote orkaan. De

snelle intensivering van John verraste de autoriteiten maandagochtend toen ze zich haastten om hun richtlijnen voor inwoners bij te werken en gelijke tred te houden met de sterkere storm.Hij kwam aan land als een orkaan van categorie 3 met windsnelheden van 190 km/u nadat hij maandag snel in kracht was toegenomen.John kwam aan land nabij de stad Punta Maldonado in de Mexicaanse deelstaat Guerrero ten zuiden van de toeristische trekpleisters Acapulco en Puerto Escondido, voordat hij landinwaarts afzwakte. Weervoorspellers zeggen ook dat de storm zijn voorwaartse bewegingen kan vertragen naarmate de winden afnemen.Kort voordat de orkaan toesloeg, zei het Amerikaanse National Hurricane Center dat "levensbedreigende" stormvloeden en plotselinge overstromingen de Pacifische kust bij Oaxaca al teisterden. De Mexicaanse president Andres Manuel Lopez Obrador en andere autoriteiten drongen er bij mensen op aan om onderdak te zoeken."Zoek hoger gelegen grond, bescherm uzelf en vergeet niet dat het leven het belangrijkste is; materiële dingen kunnen worden vervangen. Wij zijn hier," schreef Lopez Obrador op het socialemediaplatform X.De orkaan is somber nieuws voor de regio, die vorig jaar werd getroffen door Otis, een soortgelijke snel intensiverende orkaan.Otis verwoestte de badplaats Acapulco, waar inwoners nauwelijks een waarschuwing hadden over de kracht van wat hen zou treffen. Otis, een van de snelst intensiverende orkanen ooit gezien, werd door wetenschappers aangemerkt als een product van veranderende klimaatomstandigheden.Otis onderbrak dagenlang de stroom in de stad, waarbij minstens 47 mensen omkwamen en lichamen verspreid over de kust achterbleven, terwijl wanhopige familieleden op zoek waren naar verloren geliefden. Een groot deel van de stad was in een staat van wetteloosheid achtergelaten en duizenden scharrelden in winkels, op zoek naar voedsel en water.Snelle intensivering komt vaker voorDe onverwachte toename van Johns kracht verraste wetenschappers, autoriteiten en inwoners van het gebied, iets dat Matt Benz, senior meteoroloog bij AccuWeather, toeschreef aan warmere oceanen, die de orkanen aanwakkeren. Als gevolg hiervan komen onverwachte toenames in de kracht van orkanen steeds vaker voor, aldus Benz."Dit zijn stormen die we nog niet eerder hebben meegemaakt", zei hij. "Snelle intensivering is in de moderne tijd vaker voorgekomen dan in de historische geschiedenis. Dat vertelt ons dus dat er iets aan de hand is."Orkaan John trof de Pacifische kust van Mexico net toen er een andere potentiële orkaan zich ontwikkelde aan de Golfkust - waarschijnlijk op weg naar Noord-Florida, ook als een storm van categorie 3.Inwoners waren gespannen in de kuststeden van Oaxaca toen de weersvoorspelling veranderde en de autoriteiten reageerden.Laura Velazquez, Mexico's federale coördinator van civiele bescherming, vertelde inwoners van Pacifische kuststeden dat ze hun huizen moesten evacueren en naar opvangcentra moesten gaan om "hun eigen leven en dat van hun familie te beschermen"."Het is erg belangrijk dat alle burgers in de kustzone ... preventieve maatregelen nemen", zei Velazquez.Ana Aldai, een 33-jarige werknemer van een restaurant aan de oevers van het toeristische centrum Puerto Escondido, zei dat bedrijven in het gebied begonnen te sluiten nadat de autoriteiten de opschorting van alle werkzaamheden aan de belangrijkste stranden van het gebied hadden bevolen.Lessen opgeschortDe regeringen van de deelstaten Guerrero en Oaxaca zeiden dat de lessen in een aantal kustgebieden op dinsdag zouden worden opgeschort.De gouverneur van Oaxaca zei dat de deelstaatregering 3.000 mensen had geëvacueerd, 80 schuilplaatsen had opgezet en 1.000 militairen en staatspersoneel had gemobiliseerd om de noodsituatie aan te pakken.Benz, de meteoroloog, uitte zijn bezorgdheid dat John zou kunnen vertragen zodra het land bereikt, waardoor de storm boven de kustzone zou blijven hangen, wat nog grotere schade zou kunnen veroorzaken. "Je zult de gevolgen van de storm waarschijnlijk de komende paar weken tot een paar maanden voelen", zei hij.De regering van Lopez Obrador kreeg harde kritiek vanwege haar trage reactie op Otis, maar de autoriteiten hebben sindsdien beloofd om hun snelheid op te voeren.De verkozen president van Mexico, Claudia Sheinbaum, zei dat haar regering van plan was om te werken aan het verbeteren van een systeem voor vroege waarschuwing, vergelijkbaar met wat het land heeft met aardbevingen.

“Ook al moet ik met de duivel zitten om mijn land te redden, zal ik dat doen. Mi o sorgu dati santokhi o lasi a verkiezing disi grandioos”, zegt de Surinaamse activist en politicus Stephano ‘Pakkitow’ Biervliet.

In een interview op Culturu TV vermoedt hij dat er gefraudeerd zal worden bij de verkiezingen in Suriname, omdat president Chan Santokhi alles op alles zal doen om aan de macht te blijven. Maar de activist, die eerder stelde door bijna elke politieke partij te zijn gebeld, stelt dat hij een movement in Suriname zal creëren om deze plannen van Santokhi te stuiten.

“Ik weet

al wie gaat winnen, omdat het mijn movement is. Deze verkiezing is persoonlijk voor mij. Deze verkiezing is voor die mannen die ze hebben doodgeschoten. Den ingi brada fu mi. Deze verkiezing is voor de journalisten die hun mond niet mogen openmaken, de brandweerlieden, politieagenten, leerkrachten, alleenstaande moeders, de hosselmans en voor de mensen die naar het buitenland zijn vertrokken om beter werk te zoeken. Nu worden ze gedupeerd met een stomme 1.000 US dollar die ze moeten betalen. Santokhi mag poti en pe a wani, ow lasi a verkiezing disi”, aldus de Surinaamse politicus.

Pakkitow beweert dat er 7.000 buitenlandse

hackers naar Suriname zijn gekomen. Deze worden ingezet om alle personen die kritiek op Santokhi leveren, te hacken en hun sociale media pagina’s uit te schakelen. De politicus stelt dat hij enkele journalisten telefonisch heeft gewaarschuwd hierover, maar dat men niet naar hem geluisterd.

“Alle mensen die deze president aanvechten verliezen hun page en followers. Maar al die mensen die op de president lijken, hun station blijft normaal. Geen enkele hacker gaat naar hun”, aldus de politicus.

De oud-PRO-topper merkte op het zeer zielig te vinden dat de VHP-leider huis aan huis met zoveel beloftes in 2020 is gegaan, zelf heeft waargenomen onder welke omstandigheden mensen wonen, en het toch bitter voor die mensen heeft gemaakt.

“Het is deze zelfde president die ze Santokhi noemen. Never nooit mi sa frede meneer de scheiding. Mi ne frede scheiding mang nooit. Dezelfde persoon liep achter mijn truck aan en vandaag de dag roepen dezelfde mensen mij een crimineel”, aldus Pakkitow.