ESCALATIE IN STRAAT VAN HORMUZ | VS EN IRAN HERVATTEN STRIJD OM CRUCIALE OLIEROUTE

De strategisch cruciale Straat van Hormuz is door Iran gesloten verklaard na opeenvolgende golven van Amerikaanse luchtaanvallen. Hiermee is de fragiele deal die vorige maand tussen Washington en Teheran werd gesloten, definitief van tafel. De sluiting van de waterweg, waar een vijfde van de wereldwijde olie- en vloeibaar gasvoorziening (lng) doorheen gaat, heeft direct geleid tot een forse stijging van de olieprijzen op de wereldmarkt.

Het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) verklaarde dat de recente aanvallen noodzakelijk waren om de vrije doorvaart van commerciële schepen te garanderen. Volgens de VS richtten de bombardementen zich op Iraanse kustradars, luchtafweersystemen, raket- en dronefaciliteiten en militaire vaartuigen rond de zeestraat.

De Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) reageerde direct door de Straat van Hormuz te sluiten en vergeldingsaanvallen uit te voeren op Amerikaanse militaire bases in Bahrein, Koeweit, Qatar, Jordanië en Oman. Teheran stelt dat deze acties vallen onder het recht op zelfverdediging en waarschuwde buurlanden dat zij

niet buiten het conflict zullen blijven als zij hun grondgebied beschikbaar stellen voor Amerikaanse operaties.

De Amerikaanse president Donald Trump deed ondertussen een opmerkelijke handreiking naar de internationale gemeenschap. Hij verklaarde dat de VS de controle over de Straat van Hormuz heeft overgenomen en zal optreden als de “beschermer” van de waterweg.

Trump stelde daarnaast voor om een heffing van 20% op alle passerende vracht op te leggen als compensatie voor de Amerikaanse beveiligingskosten. Het Witte Huis heeft nog niet verduidelijkt hoe deze tol praktisch geïnd of gehandhaafd moet worden.

De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva reageerde furieus op dit plan en vergeleek de voorgestelde heffing met “piraterij uit de oude doos.” Hij verweet Trump misbruik te maken van een geopolitieke tragedie om geld te verdienen.

De impact op de maritieme sector is direct voelbaar. Volgens reepdata is het tankeroptreken in de regio gedaald naar het laagste niveau in twee maanden. Verzekeraars

bereiden zich voor op een forse verhoging van de premies voor schepen die het gebied binnenvaren. De dreiging werd onlangs pijnlijk duidelijk toen twee tankers van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) in Omaanse wateren werden geraakt door Iraanse kruisraketten, waarbij een Indiaas bemanningslid om het leven kwam en acht anderen gewond raakten. India heeft naar aanleiding hiervan de Iraanse ambassadeur ontboden.

Op de financiële markten schoten de olieprijzen direct omhoog. Brent-olie steeg met bijna 10% naar circa 86 dollar per vat, de grootste stijging binnen één handelsdag sinds 2020. West Texas Intermediate (WTI) steeg met ruim 9% tot boven de 80 dollar. Hoewel deze prijzen nog onder het absolute piekniveau van eerdere fasen in het conflict liggen, waarschuwen analisten dat een langdurige blokkade de olieprijs snel weer over de grens van 100 dollar per vat kan jagen.

Ondanks de Amerikaanse intrekking van een tijdelijke sanctie-vrijstelling, liet de Iraanse minister van Olie, Mohsen

Paknejad, weten dat de Iraanse olie-export “als vanouds” doorgaat via alternatieve routes.

China heeft beide partijen opgeroepen om de vrije en veilige doorvaart onmiddellijk te herstellen, aangezien de Straat van Hormuz een internationale scheepvaarroute betreft.

Ook vanuit Moskou klinkt felle kritiek. De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergey Lavrov, waarschuwde dat deze nieuwe escalatie de kans op een diplomatieke oplossing volledig ondermijnt. Lavrov wees erop dat de gevechten ernstige schade toebrengen aan civiele infrastructuur in zowel Iran als de Golfstaten. Volgens hem schenden de acties van de VS de eerdere bilaterale afspraken en “sluit dit de deur die met het memorandum van vorige maand net op een kier was gezet.”

UNITEDNEWS