Democraten veroveren Huis en Senaat bij tussentijdse verkiezingen VS

/>
In de Senaat hebben de Democraten ten minste zeven zetels van de Republikeinen overgenomen. Daarmee beschikken zij volgens de voorlopige uitslagen over 53 zetels, tegenover 41 voor de Republikeinen. Twee onafhankelijke senatoren worden bij de Democratische fractie gerekend. Niet alle 35 verkiezingsraces zijn inmiddels definitief afgerond.

Opvallende overwinningen werden geboekt in Texas, Iowa, Kansas, Ohio, Maine, North Carolina en South Carolina.

Vooral de winst in Kansas is bijzonder. De staat kiest voor het eerst sinds 1932 weer een Democratische senator. Ook in Texas, waar de Republikeinen al decennialang een sterke positie hebben, wisten de Democraten een belangrijke overwinning te behalen.

In Maine versloeg Democraat Troy Jackson de Republikeinse senator Susan Collins, die bijna dertig jaar in de Senaat had gezeten.

Ook meerderheid in Huis van Afgevaardigden
De Democraten hebben eveneens de controle over het Huis van Afgevaardigden teruggewonnen. Bij de tussentijdse verkiezingen stonden alle 435 zetels op het spel. Voor een meerderheid zijn 218 zetels nodig.

Bij een tussenstand van 340 getelde verkiezingsraces stonden de Democraten op 214 zetels tegenover 126 voor de Republikeinen. Verschillende Amerikaanse media hebben inmiddels de overwinning van de Democraten in het Huis uitgeroepen. De verdere telling moet de definitieve zetelverdeling vaststellen.

De overwinning betekent dat de Republikeinen hun meerderheid in beide kamers van het Congres kwijtraken.

Verkiezingen als afrekening met Trump
De uitslag wordt algemeen beschouwd als een afrekening met het beleid van president Trump. Volgens analyses van de verkiezingsuitslag speelden vooral de hoge kosten van levensonderhoud, de onvrede over de Amerikaanse oorlog met Iran en zorgen over corruptie en het functioneren van de regering een rol.

Uit exitpolls blijkt dat ongeveer de helft van de ondervraagde kiezers de verkiezingen zag als een gelegenheid om hun ongenoegen over de president te uiten. Ongeveer 70 procent gaf aan dat het Congres meer tegenwicht moet bieden aan de macht van de president.

De uitslag onderstreept daarmee ook de behoefte onder een aanzienlijk deel van het electoraat aan een sterker politiek controlesysteem.

President Trump heeft de verkiezingsresultaten erkend en de Democraten gefeliciteerd met hun campagne. In een interview zei hij dat zij goed werk hadden geleverd. Tegelijkertijd nam hij geen verantwoordelijkheid voor de nederlaag van zijn partij en verwierp hij de conclusie dat de uitslag een rechtstreeks oordeel over zijn presidentschap vormt.

De overwinning geeft de Democraten vanaf januari 2027 een aanzienlijk sterkere positie in Washington. Zij kunnen wetgevingsvoorstellen van de regering blokkeren, belangrijke benoemingen tegenhouden en parlementaire onderzoeken instellen naar het beleid en het functioneren van de regering-Trump.

Vooral dat laatste kan de komende twee jaar tot politieke confrontaties leiden.

Historische overwinningen
De verkiezingsnacht leverde ook verschillende historische resultaten op. In Michigan won Abdul El-Sayed de Senaatsrace. Hij wordt daarmee de eerste moslim die zitting neemt in de Amerikaanse Senaat. In Georgia werd Keisha Lance Bottoms gekozen tot de eerste zwarte vrouwelijke gouverneur van een Amerikaanse staat.

Ook de overwinning van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden opent perspectief voor Hakeem Jeffries. Hij kan de eerste zwarte voorzitter van dat Huis worden.

De midterms zijn traditioneel een graadmeter voor de populariteit van de zittende president. De uitslag van deze verkiezingen laat zien dat Trump, ondanks zijn politieke greep op de Republikeinse Partij, niet zonder meer kan rekenen op de steun van het Amerikaanse electoraat.

Met het verlies van beide kamers komt er een nieuwe machtsverhouding in Washington. De Democraten krijgen de mogelijkheid om de regering-Trump intensiever te controleren, terwijl de president voor belangrijke wetgeving vaker op steun buiten zijn eigen partij zal moeten rekenen.

De verkiezingen veranderen niet onmiddellijk het presidentschap, maar kunnen wel een beslissende invloed hebben op de koers van de Amerikaanse politiek in de resterende twee jaar van Trumps ambtstermijn.