fbpx Historicus had niet verwacht dat de racismediscussie 'nu opeens weer zou opkomen’ | Suriname Nieuws Centrale

booked.net

   

booked.net

Het laatste nieuws uit Suriname

Historicus had niet verwacht dat de racismediscussie 'nu opeens weer zou opkomen’

Publicatie datum: 19 aug 2020 | Bron: AD.nl | Door: Cyril Rosman

ZOMERUNIVERSITEIT De knapste koppen vertellen deze zomer over ontwikkelingen in hun vakgebied. Vandaag: historicus Karwan Fatah-Black. De discussie over de juiste visie op de Nederlandse rol in de Atlantische slavenhandel is heviger dan ooit. Fatah-Black is constant op zoek naar de vergeten verhalen die een nieuwe kijk op die geschiedenis kunnen geven.

Moet Nederland wel of geen excuses aanbieden voor zijn slavernijverleden? Heeft die slavernij een direct verband met het antizwarte racisme van nu? En wie heeft er eigenlijk voor gezorgd dat de slavernij werd afgeschaft?

Met dezelfde knal als waarmee dit voorjaar enkele standbeelden van slavenhandelaren wereldwijd van hun sokkel werden getrokken, schoten deze vragen de publieke discussie in. De tientallen Black Lives Matter-demonstraties maakten duidelijk dat racisme in Nederland een probleem is, maar ze toonden óók aan dat het Nederlandse slavernijverleden, bijna 160 jaar na de afschaffing ervan, nog steeds een open zenuw is.

Conservatieve reflexen

,,Ik had niet verwacht dat de discussie nu opeens weer zou opkomen. Je zag in eerste instantie dat de coronapandemie vooral conservatieve reflexen naar boven bracht. Maar blijkbaar hebben mensen toch ook gedacht: dit is ook het moment om te strijden voor meer gelijkwaardigheid.’’

Karwan Fatah-Black is historicus, docent aan de universiteit van Leiden en expert in de Nederlandse koloniale geschiedenis. Hij schreef het boek Eigendomsstrijd over de slavernij in Suriname en werkt nu aan een boek waarin hij beschrijft hoe slaveneigenaren de slavernij bleven vergoelijken.

 

Wie is Karwan Fatah-Black?

 

Op 30 juni, tijdens de jaarlijkse herdenking van de afschaffing van de slavernij, sprak u de keti koti-lezing uit. Daarin zei u onder meer: in de Black Lives Matter-beweging horen we een echo van de Haïtiaanse revolutie. (De eerste grote geslaagde slavenopstand, in 1791). Hoe bedoelde u dat?
,,Die revolutie op Haïti liet zien dat het in opstand komen echt iets kon veranderen. En je zag toen ook dat de machthebbers, de dominante groepen in de samenleving, heel erg hun best deden om die opstand af te schilderen als iets barbaars, iets vernietigends. En dat ze zeiden: alles was hier goed en vredig toen er nog geen opstand was. Daarbij gingen ze helemaal voorbij aan de dagelijkse situatie van uitsluiting en geweld. Je ziet veel parallellen met nu in hoe machthebbers omgaan met een massale opstand. En je ziet een gelijkenis in waar het over gaat: accepteer ons als een gelijkwaardig medemens. Ik hoop dat het racismedebat ertoe leidt dat niet alleen etnische Nederlanders als eersterangsburgers worden gezien.’’

U zit in een denktank die betrokken is bij het opzetten van de grote slavernijtentoonstelling die volgend jaar in het Rijksmuseum komt. En u was de afgelopen jaren betrokken bij het ‘meerstemmig’ maken van musea. Hoe gaat dat in zijn werk?
,,Het slavernijverhaal wordt vaak verteld vanuit het gezichtspunt van hen die tijdens de slavernij de macht hadden. Dat komt omdat de musea veel spullen hebben die van hen afkomstig zijn. We zijn nu op weg naar een nieuw verhaal door er ook met een andere blik naar te kijken. Er is een schilderij in het Mauritshuis waarop heel gedetailleerd geschilderde manden staan, maar de zwarte dragers van die manden zijn onherkenbaar. Ik heb er een tekst bij gemaakt waarin staat dat dit de eenzijdige blik van de schilder weergeeft.’’

Bent u altijd op zoek naar het vergeten verhaal, dat van de underdog?
,,Je kunt niet het hele slavernijverhaal rechtstreeks uit de notulen van de directie van een kolonie halen. Feitelijk gezien klopt het dat de slavernij is afgeschaft door witte mannen die een handtekening op een papier hebben gezet, maar bijvoorbeeld de opstanden in Haïti hebben daar toch ook echt een grote rol in gespeeld. En dat wordt lang niet altijd benoemd.’’

Paul Cliteur is geen historicus, maar jurist en filosoof. Wat hij schrijft over slavernij komt niet uit boven het niveau van een column

Collega’s van u aan de universiteit van Leiden kijken anders naar die geschiedenis. Paul Cliteur, hoogleraar in Leiden en lid van de Eerste Kamer voor Forum voor Democratie schreef dat Nederland ervoor geprezen moet worden dat de slavernij is afgeschaft en dat we het slavernijverleden ‘moeten vergeven en vergeten’. Historicus en slavernijkenner Piet Emmer stelt dat ‘het goed is om je in de geschiedenis te verdiepen, maar niet om die te gebruiken als een stormram voor de problemen van nu’.
,,Piet Emmer heeft een reactie geschreven op mijn keti koti-lezing waarin hij stelt dat Europese landen, na de afschaffing van de slavernij, nog een grote rol hebben gespeeld in het bestrijden van de slavernij in Afrika en Azië. Ik vind het onheus om dat zo te stellen. Want wat hij daar niet bij schrijft, is dat bestrijding van die slavernij werd gebruikt als excuus om die Afrikaanse landen binnen te vallen voor eigen gewin, dat is wat de Belgische koning Leopold II heeft gedaan in Congo. Paul Cliteur is geen historicus, maar jurist en filosoof. Wat hij schrijft over slavernij komt niet uit boven het niveau van een column.’’

Moet Nederland excuses aanbieden voor zijn slavernijverleden? Premier Rutte heeft daarover gezegd dat ‘het de vraag is of je mensen die nu leven verantwoordelijk kunt houden voor het verleden’.
,,Ik denk dat het goed is om excuses aan te bieden. Maar wel pas als iedereen, nou ja… bijna iedereen, het daarmee eens is. Het moet breed gedragen worden. Het gaat me daarbij nog niet eens zozeer over de slavernij zelf, als wel om de periode erna waarin de slavernij werd gebagatelliseerd en de problemen zijn ontkend. Excuses kunnen zo’n periode afsluiten. Excuses zeggen ook: dit is wat een deel van ons is aangedaan, mensen die simpelweg de Nederlandse geschiedenis zijn binnengesleurd. Het vraagt om aanpassing van ons zelfbeeld. We zien Nederland als een welvarend handelsland, dat hoeven we niet weg te wuiven, maar je kunt wel zeggen: dit is er ook gebeurd, dit hoort er ook bij. Dat lijkt me grootmoedig.’’

Aanhangers en sympathisanten van actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) demonstreren op het Malieveld.

Aanhangers en sympathisanten van actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) demonstreren op het Malieveld. © ANP

Fatah-Black betoogde eerder al op onze site dat hij een direct verband ziet tussen de slavernij en het hedendaagse antizwarte racisme. Na de afschaffing van de slavernij verdween de juridische gezagsverhouding tussen zwart en wit, het blanke superioriteitsgevoel kwam ermee onder druk te staan. Er kwam een nieuw ‘blank’ zelfbeeld: je verheven voelen door een karikatuur te schetsen van zwarte mensen, door ze als onbeschaafd en gewelddadig af te schilderen. ,,Dat is nu actueel. Ik zou ook willen dat het verder wordt onderzocht. Het verband is er, maar hoe is het zo gekomen? Een plantage in Suriname en een klein Gronings dorpje hebben niets met elkaar te maken, toch kan er anti-zwart racisme zijn in dat dorpje. Hoe kan dat?’’

Aan wie moet Nederland excuses aanbieden?
,,Dat is een lastige vraag. Aan de nabestaanden, denk ik. Maar dit is een onderwerp waar de commissie die nu het debat over het slavernijverleden moet gaan opzetten, over zal moeten nadenken.’’

U komt komend voorjaar met een boek waarin u vanuit meerdere tijdperken beschrijft hoe eigenaren de slavernij hebben vergoelijkt. Is dat een rode draad in de geschiedenis?
,,Je ziet veel overeenkomsten tussen slavernij in de oudheid, de islamitische wereld en de Atlantische slavenhandel. In al die periodes proberen eigenaren van slaven goed te praten wat ze doen. In de islamitische wereld zeiden ze vaak: ja, maar deze mevrouw is niet echt een slavin, maar echt onderdeel van het gezin en na een generatie zijn haar nakomelingen vrij. Ik vond het aardig om te onderzoeken wat er van dergelijke beweringen nu waar is en wat vergoelijking is. Sowieso krijg ik, als onderzoeker van de transatlantische slavenhandel, vaak voor de voeten geworpen dat er in de islamitische wereld ook slavernij was. (Fatah-Black heeft een Koerdisch-Irakese vader, red). Dat klopt. Daar is in Marokko bijvoorbeeld al veel onderzoek naar gedaan, meer onderzoek dan we in Nederland naar ons eigen slavernijverleden hebben gedaan.’’

Bekijk hier onze nieuwsvideo's over Black Lives Matter:

BRON: https://www.ad.nl/binnenland/historicus-had-niet-verwacht-dat-de-racismediscussie-nu-opeens-weer-zou-opkomen-br~afd42042/

 

Publicatie datum: 19 aug 2020 - 7:19:59 | Bron: AD.nl | Door: Cyril Rosman

Ga terug

Aanbevolen

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 04:24

President: US$ 600 tot 650 miljoen hervorming economie

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 04:24

29 Oct, 00:00 President Chan Santokhi heeft woensdagavond een lange inleiding gehouden op een persconferentie over verschillende zaken waar...

Embedded thumbnail for REGERINGSPERSCONFERENTIE 28/10/2020
Communicatie Dienst Suriname (CDS) - do, 10/29/2020 - 08:41

REGERINGSPERSCONFERENTIE 28/10/2020

Communicatie Dienst Suriname (CDS) - do, 10/29/2020 - 08:41

Videonieuws uit Suriname  

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 03:12

5 nieuwe Covid-positieven; active cases naar 35

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 03:12

28 Oct, 20:23 Uit 147 testen zijn 5 personen positief bevonden op Covid-19. Vandaag zijn 7 personen genezen verklaard. Het aantal active......

Suriname Herald - do, 10/29/2020 - 04:24

Regering krijgt dagelijks brandbrieven van schuldeisers

Suriname Herald - do, 10/29/2020 - 04:24

De regering krijgt dagelijks brandbrieven van schuldeisers met betrekking tot achterstallige leningen, die afgelost...

Waterkant - do, 10/29/2020 - 04:24

Vruchtbare gesprekken ministers in Frankrijk en Nederland

Waterkant - do, 10/29/2020 - 04:24

De ministers Albert Ramdien en Armand Achaibersing van respectievelijk Buitenlandse Zaken, Internationale Business...

Dagblad Suriname - do, 10/29/2020 - 03:12

President Santokhi in persconferentie zeer kritisch over SLM en CASAS en SBB

Dagblad Suriname - do, 10/29/2020 - 03:12

Met een half uur vertraging begon woensdagavond om half acht een persconferentie van de regering in de Congreshal...

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 05:40

Schuld SLM US$ 100 miljoen; crisisteam neemt leiding over

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 05:40

29 Oct, 01:24 President Chan Santokhi schetst een somber beeld van de situatie bij SLM. Het bedrijf lijkt stuurloos. (Foto: Ranu Abhelakh)....

Embedded thumbnail for Kortgeding Hoefdraad contra Staat morgen op de rol
ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:38

Kortgeding Hoefdraad contra Staat morgen op de rol

ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:38

Videonieuws uit Suriname  

Embedded thumbnail for Informatie van de regering wordt gelekt naar de NDP
ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:37

Informatie van de regering wordt gelekt naar de NDP

ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:37

Videonieuws uit Suriname  

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 07:49

Pas benoemde rvc SAIL schorst directeur Lank voor een maand

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 07:49

29 Oct, 03:08 Pa...

Embedded thumbnail for Robby Makka over actuele situatie
ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:36

Robby Makka over actuele situatie

ABC Suriname - do, 10/29/2020 - 08:36

Videonieuws uit Suriname  

Embedded thumbnail for Kaak 28 Okt 2020
RBN Suriname - do, 10/29/2020 - 08:33

Kaak 28 Okt 2020

RBN Suriname - do, 10/29/2020 - 08:33

Videonieuws uit Suriname  

Dagblad Suriname - do, 10/29/2020 - 05:40

De Surinaamse begroting voor 2021

Dagblad Suriname - do, 10/29/2020 - 05:40

President Santokhi heeft eind september de ontwerpbegroting voor 2021 aan De Nationale Assemblée aangeboden. In zijn...

Waterkant - do, 10/29/2020 - 03:12

‘Salarissen worden komende maanden ook zonder leningen uitbetaald’

Waterkant - do, 10/29/2020 - 03:12

Doordat de regering een prudent financieel beleid heeft gevoerd was al duidelijk dat in september van dit jaar de...

De Ware Tijd - do, 10/29/2020 - 04:24

President Santokhi positief over financiёle vooruitzichten

De Ware Tijd - do, 10/29/2020 - 04:24

President Santokhi positief over financiёle vooruitzichten 29/10/2020 00:00...

De Ware Tijd - do, 10/29/2020 - 04:24

Kindertehuizen Nickerie en MMC krijgen financiële steun uit Nederland

De Ware Tijd - do, 10/29/2020 - 04:24

NIEUW-NICKERIE - De kindertehuizen Open Poort en Gaytrie in

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 00:07

SLM herstart commerciële vluchten Guyana-Miami

Starnieuws - do, 10/29/2020 - 00:07

28 Oct, 18:54...

Waterkant - wo, 10/28/2020 - 22:56

Wegafsluiting in verband met zitting krijgsraad 8 december strafproces

Waterkant - wo, 10/28/2020 - 22:56

In verband met de voortzetting van het 8 december strafproces zal de Krijgsraadzitting worden gehouden op vrijdag 30...

Dagblad de West - wo, 10/28/2020 - 22:56

Meriba wederom genoemd in onderwereldconflict

Dagblad de West - wo, 10/28/2020 - 22:56

Een Amsterdammer wordt deze week vanuit Panama naar Nederland gevlogen om gehoord te worden als getuige in een...

Dagblad Suriname - wo, 10/28/2020 - 17:51

DP World Paramaribo doneert medische beademingsapparaten aan 5 ziekenhuizen ter waarde van USD 60.000,-

Dagblad Suriname - wo, 10/28/2020 - 17:51

Suriname is, via onze moedermaatschappij DP World gevestigd in Dubai, in aanmerking gekomen voor vijf...

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 17:51

Surinam Airways vliegt vanaf 31 oktober twee keer per week via Guyana naar Miami

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 17:51

GFC NIEUWS- Vanaf de heropening van de Guyanese luchthavens per 12 oktober hebben diverse airlines commerciële vluchten...

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 17:51

Waarom koos regering voor Oppenheimer Default?

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 17:51

28 Oct, 12:46...

Suriname Herald - wo, 10/28/2020 - 16:20

Houtmaatschappij Greenheart verwijderd arbeiders met harde hand

Suriname Herald - wo, 10/28/2020 - 16:20

Arbeiders van houtmaatschappij Greenheart, die zich hadden aangemeld bij het hoofdkantoor van het bedrijf aan de...

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 15:06

Staatsolie in zee met Energy Chamber T&T

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 15:06

28 Oct, 10:44 Werknemers van Staatsolie aan het werk op een plateau. (Foto: SOM) Staatsoliemaatschappij Suriname NV en de Energy Chamber......

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 15:06

Nieuw fenomeen in Suriname: SRD’s wisselen tegen SRD’s met veel winst

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 15:06

GFC NIEUWS- Er is sinds kort een nieuw verdienmodel ontstaan in Suriname. Snel veel geld verdienen met Surinaamse geld...

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 13:56

Wesley Rozenhout nieuwe directeur Grassalco

CFG Nieuws - wo, 10/28/2020 - 13:56

GFC NIEUWS- Directeur Linus Diko van Grassalco heeft dinsdag overgedragen aan Wesley Rozenhout. Het bedrijf heeft...

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 13:56

Frankrijk hoopt akkoorden te tekenen rond 45e Srefidensi

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 13:56

28 Oct, 06:38 De...

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 05:15

Twee cambio's geschorst voor 30 dagen

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 05:15

28 Oct, 00:01 De governor van de CBvS heeft vergunningen van twee cambiohouders opgeschort voor 30 dagen. Twee cambio's met alle filialen.....

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 03:09

111e leven te betreuren door Covid-19

Starnieuws - wo, 10/28/2020 - 03:09

27 Oct, 20:24 In het Regionaal Ziekenhuis Wanica is een persoon overleden aan Covid-19. Het aantal levens dat te betreuren valt, is...

CFG Nieuws - di, 10/27/2020 - 22:06

Wisselkoers euro blijft maar stijgen ondanks optreden Centrale Bank

CFG Nieuws - di, 10/27/2020 - 22:06

GFC NIEUWS- De wisselkoers voor de euro blijft ondanks diverse interventies van de Centrale Bank van Suriname stijgen...

booked.net

    

booked.net

Advertisements