Suriname, diaspora en de toekomst: drie lijnen voor duurzame ontwikkeling

Assembleevoorzitter Ashwin Adhin presenteert zijn visie over diaspora. Tijdens de PSA-Diaspora en Investeerdersdialoog op zondag in Amsterdam heeft de voorzitter van De Nationale Assemblée, Ashwin Adhin, een uitgebreide visie gepresenteerd op de relatie tussen Suriname en zijn diaspora. In zijn toespraak legde hij de nadruk op drie samenhangende lijnen die richting moeten geven aan de toekomst van het land: identiteit, economische ontwikkeling en langetermijnstrategie richting 2050.

Centraal in de eerste lijn staat de vraag: wat betekent het om Surinamer te zijn?

Volgens Adhin is de relatie tussen Suriname en de diaspora decennialang onvoldoende institutioneel verankerd geweest. Sinds de onafhankelijkheid in 1975 zijn honderdduizenden Surinamers juridisch buiten het nationale rechtsbestel komen te staan, met als gevolg dat zij hun formele band met het land verloren, ondanks hun blijvende culturele en emotionele verbondenheid.

Adhin pleit voor een fundamentele omkering in denken. In plaats van de diaspora primair te benaderen als investeerders, moet Suriname hen eerst erkennen als volwaardige Surinamers. Dit betekent dat de staat niet langer vraagt wat de diaspora kan bijdragen, maar eerst onderzoekt wat zij heeft verloren. Volgens hem gaat het niet om gunsten, maar om herstel van rechten en verbondenheid.

Om dit concreet te maken, presenteerde hij vier sporen die hij wil meenemen naar Paramaribo als onderdeel van een wetgevingsagenda. Deze variëren van praktische aanpassingen, zoals verlenging van de PSA-status en verruiming van verblijfsrechten, tot meer ingrijpende voorstellen zoals een nieuwe Wet Staatsverbondenheid. Deze wet moet het mogelijk maken dat Surinamers in het buitenland hun juridische band met het land herstellen zonder hun huidige nationaliteit te verliezen.

Daarnaast wordt gedacht aan een zogenoemde “PSA-plus”-status, die uitgebreide rechten biedt zonder volledige nationaliteit, en zelfs een grondwettelijke verankering van de relatie tussen Suriname en zijn diaspora. Hiermee moet worden voorkomen dat toekomstige regeringen deze band opnieuw verzwakken.

Olie als middel, niet als bestemming
De tweede lijn van de toespraak richt zich op economische ontwikkeling, met bijzondere aandacht voor de olie- en gassector. Suriname staat aan de vooravond van een belangrijke fase, met de verwachte productie van olie uit het GranMorgu-veld vanaf 2028. De inkomsten uit deze sector kunnen oplopen tot miljarden dollars en vormen een ongekende kans voor nationale ontwikkeling.

Toch waarschuwt Adhin nadrukkelijk voor een eenzijdige focus op olie. Volgens hem is olie geen einddoel, maar een middel om bredere economische transformatie te financieren. Een te sterke afhankelijkheid van deze sector maakt het land kwetsbaar voor schommelingen in de olieprijs en internationale kritiek op fossiele energie.

Daarom introduceert hij het concept “Oil & Gas Plus”: een strategie waarbij de opbrengsten uit olie worden ingezet om andere sectoren te ontwikkelen. Hij identificeert zes belangrijke “plus-sectoren” waarin Suriname kan groeien:
● Landbouw en voedselproductie
● Water en watereconomie
● Goud en verdere waardeketenontwikkeling
● Carbon credits en bosbeheer
● Medisch toerisme
● Ecotoerisme

Volgens Adhin biedt juist de diaspora hierin enorme kansen. Veel Surinamers in het buitenland beschikken over kennis en expertise in sectoren zoals zorg, ICT, financiën en onderwijs. Deze vaardigheden zijn essentieel voor de ontwikkeling van een moderne en diverse economie.

Suriname als regionaal knooppunt
De derde lijn richt zich op de langetermijnvisie: Suriname in 2050. In plaats van een economie die draait op grondstoffen, moet het land zich ontwikkelen tot een strategisch knooppunt in de regio. Dit betekent een verschuiving van een “resource-based” naar een “network-based” identiteit.

Adhin schetst vier dimensies waarin Suriname deze rol kan vervullen:
● Financiële hub – met moderne bankwetgeving en een regionale effectenbeurs
● Logistieke hub – met versterking van havens, luchtvaart en regionale verbindingen
● Digitale hub – met investeringen in datacentra, cybersecurity en infrastructuur
● Educatieve hub – als centrum voor onderwijs en training in de regio

Onder deze ontwikkeling ligt een belangrijke pijler: de diensten-economie. Volgens de visie zal deze sector tegen 2050 de grootste bijdrage leveren aan het bruto binnenlands product, met duizenden banen in onder andere ICT, consultancy en financiële dienstverlening.

Diaspora als motor van ontwikkeling
Een opvallend punt in de toespraak is de erkenning van de diaspora als bestaande economische kracht. Jaarlijks sturen Surinamers in het buitenland al honderden miljoenen dollars naar het land. Adhin stelt dat zij niet gezien moeten worden als toekomstige investeerders, maar als huidige financiers en partners in ontwikkeling.

Hij roept op om deze rol te versterken door betere structuren en ondersteuning. Zo wees hij op bestaande investeringsmogelijkheden, zoals fiscale voordelen en internationale financiering via instellingen als Afreximbank. Deze bieden kansen voor ondernemers die actief willen worden in Suriname.

Wetgeving en samenwerking als sleutel
Als voorzitter van De Nationale Assemblée benadrukte Adhin dat zijn rol niet ligt in uitvoering, maar in het agenderen en stimuleren van wetgeving. Hij wil ervoor zorgen dat langlopende dossiers eindelijk worden behandeld en dat de relatie met de diaspora structureel wordt vastgelegd.

Tegelijkertijd onderstreepte hij het belang van samenwerking met Nederland, onder meer via aanpassing van bestaande verdragen. Alleen door bilaterale afspraken kan een duurzame en wederzijds erkende oplossing worden bereikt voor kwesties rond nationaliteit en rechten.