Single Payer voor de Surinaamse Gezondheidszorg; Verstandig?
| starnieuws | Door: Redactie
De Surinaamse gezondheidszorg verkeert sinds 2015 in crisis. Recent verschenen berichten dat het SZF als enige publieke financier een centrale rol zou moeten krijgen binnen een single payer-systeem.
Welke richting kiest het beleid?
In de Surinaamse zorg, waar financiële tekorten al jaren een centrale rol spelen, is die valkuil reëel. Daarom moet eerst de vraag worden beantwoord welk probleem wij willen oplossen, en pas daarna welk systeem daarbij past.
Ziekenhuizen staan financieel onder druk, tarieven lopen achter, personeel raakt overbelast en patiënten ervaren tekorten. Maar hoeveel weten wij werkelijk over de geldstromen? Wat kost zorg per verzekerde? Waar liggen de inefficiënties? Hoe groot zijn betalingsachterstanden? Wie betaalt daadwerkelijk premies en belastingen en wie wordt door anderen gesubsidieerd? Zonder betrouwbare antwoorden is een ingrijpende stelselwijziging geen hervorming, maar een sprong in het duister.
Bij de installatie van het nieuwe SZF-bestuur werden begin 2026 transparantie en financiële discipline als prioriteiten genoemd. Tegelijkertijd werd single payer als doelstelling gepresenteerd. Moet een organisatie die haar governance en financiële discipline nog
Solidariteit moet breder worden gedragen
Een aanzienlijk deel van de economische activiteit bevindt zich buiten belasting- en premieheffing. Werknemers, bedrijven en andere formele belastingbetalers dragen daardoor een onevenredig groot deel van de collectieve lasten. Wanneer een nieuw zorgstelsel opnieuw vooral door deze groepen wordt gefinancierd, wordt solidariteit eenrichtingsverkeer. Dat ondermijnt het draagvlak. Zorgfinanciering kan daarom niet los worden gezien van betere belastinginning, formalisering van economische activiteit en overheidshervorming. Een nieuw verzekeringsstelsel creëert immers geen nieuw geld. Het verandert vooral wie het int en wie het uitgeeft.
Aruba voerde in
De verwachte offshore-olieproductie vanaf 2028 kan Suriname financieel meer mogelijkheden bieden. Maar toekomstige inkomsten zijn nog geen huidige inkomsten. Juist nu moeten begrotingsdiscipline, instituties en uitvoeringscapaciteit worden versterkt. Olie-inkomsten mogen bestaande inefficiënties niet verhullen, maar moeten een reeds verbeterd systeem verder versterken. Saneren doe je vóórdat het geld binnenkomt, niet erna.
De discussie moet niet gaan over publiek óf privaat, SZF óf particuliere verzekeraars. Belangrijker is hoe solidariteit, doelmatigheid en keuzevrijheid elkaar kunnen versterken. Dat vraagt minder spectaculaire, maar noodzakelijke maatregelen. Breng geldstromen in kaart. Bereken werkelijke kostprijzen. Moderniseer de administratie. Hervorm het
Suriname heeft niet in de eerste plaats behoefte aan een nieuwe naam voor zijn zorgstelsel. Een single payer-systeem kan functioneren.
Maar één betaler betekent niet automatisch één oplossing.
Gebrekkige informatie, achterstallige tarieven, institutionele zwakte en onvoldoende kostenbeheersing verdwijnen niet wanneer alle geldstromen door één loket worden geleid. Dan hebben wij slechts een groter loket gecreëerd.
Hervorming moet niet gericht zijn op het terugdringen van de private sector, maar op versterking van het geheel. Zeker met toekomstige olie-inkomsten in het vooruitzicht zou meer financiële armslag niet gepaard moeten gaan met minder keuzevrijheid.
Suriname verdient daarom eerst brede dialoog, transparantie, sanering, draagvlak en institutionele versterking.
Niet eerst het huis verbouwen en daarna onderzoeken waarom de fundering scheurt.
Eerst de basis.
Julian Pengel
| starnieuws | Door: Redactie
