Planbureau: Groot deel boeren moet weg om aan stikstofregels te voldoen

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) zegt dat een groot deel van de landbouw in Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel moet verdwijnen als Nederland wil voldoen aan aangescherpte stikstofregels. Dat zou een ‘ongekende transformatie van het landelijke gebied in Nederland’ zijn.

In het nieuwe PBL-rapport ‘Naar een uitweg uit de stikstofcrisis’ schrijven onderzoekers dat de politiek tijdens de formatie ‘bepalende keuzes’ zal moeten maken over de toekomst van duizenden boerengezinnen in Nederland. Volgens het PBL - de belangrijkste adviseur van het kabinet als het gaat om klimaat- en milieubeleid - kan een nieuw kabinet het beste per regio plannen maken om de natuurkwaliteit te verbeteren.

Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel worden genoemd als ‘stikstofgevoelige provincies’. In die regio’s zijn verschillende natuurgebieden - zoals de Veluwe - waar veel stikstof neerkomt afkomstig van met name koeien-, kippen- en varkensmest uit de omgeving.

In de huidige stikstofwet van het kabinet is het doel opgenomen om

in 2035 de stikstofuitstoot te halveren. Er is geld uitgetrokken om natuur te herstellen en boeren uit te kopen. Op dit moment liggen er adviezen om doelen voor 2040 en 2050 aan te scherpen, om zo te voldoen aan Europese natuur- en klimaatregels. Het gaat om adviezen van topambtenaren, de commissie-Remkes en het Wereld Natuur Fonds.

Een boer bewerkt zijn akker. © ANP

Ongekende transformatie

Daarover schrijft het Planbureau: ‘Een keuze voor deze aangescherpte doelen impliceert een ongekende transformatie van het landelijke gebied in Nederland. In stikstofgevoelige regio’s zal nauwelijks ruimte zijn voor open vormen van veehouderij en akkerbouw, zelfs wanneer ze biologisch of extensief zijn of gebruikmaken van innovatieve technologie’.

Het Planbureau waarschuwt voor hoge investeringen in stalsystemen en andere innovatieve oplossingen om stikstof te besparen, waar onder meer boerenorganisatie LTO voor pleit. Zo lang koeien naar buiten gaan,

blijft er in bijvoorbeeld de melkveehouderij sprake van stikstofuitstoot. Daardoor zou het kunnen dat bedrijven over een aantal jaren toch moeten verdwijnen. ‘Boerengezinnen zal hiermee niet tijdig een uitweg geboden worden’, aldus het PBL.

In Den Haag woedt nog altijd een heftige discussie over de toekomst van de veehouderij. D66 pleit voor halvering van de veestapel, tot ongenoegen van coalitiepartijen VVD en CDA. Stikstofprofessor Jan Willem Erisman en landschapsarchitect Berno Strootman adviseerden vorige week om het mes te zetten in de veehouderij in het Groene Hart en de Gelderse Vallei.