Parbode-onderzoek: verboden pesticiden aangetroffen in groenten op Centrale Markt

Een onderzoek van het tijdschrift Parbode naar pesticidenresiduen in groenten van de Centrale Markt in Paramaribo heeft sporen van verschillende bestrijdingsmiddelen aangetoond. De bevindingen zijn gepubliceerd in een artikel van Parbode. In tomaat werden resten van zes verschillende pesticiden aangetroffen, in tayerblad acht en in boulanger zeven. In tomaat en tayerblad werden onder meer de giftige stoffen dimethoaat en endosulfan aangetroffen. In boulanger werd dimethoaat gevonden.

Zowel dimethoaat als endosulfan staan op de lijst van verboden bestrijdingsmiddelen in Suriname. Het is wettelijk verboden deze middelen te importeren, in voorraad te hebben, te verkopen en te gebruiken. Overtreders riskeren een gevangenisstraf van maximaal zes maanden of een geldboete.

De aangetroffen hoeveelheden lagen bij alle onderzochte groenten onder de door de Europese Unie vastgestelde maximale residulimieten (MRL’s). Suriname heeft zelf nog geen eigen MRL’s vastgesteld. Volgens wetenschapper Krishna Gopie betekent het aantreffen

van verboden bestrijdingsmiddelen daarom niet automatisch dat sprake is van een acuut risico voor de volksgezondheid. Wel is volgens hem verdere evaluatie en controle nodig, omdat de gevolgen van langdurige blootstelling aan kleine hoeveelheden niet bekend zijn.

Parbode kocht voor het onderzoek willekeurig groenten bij verschillende standhouders op de Centrale Markt. Het ging om één kilo tomaat, één kilo tayerblad en één kilo boulanger. Geen van de standhouders kon aangeven waar of door wie de groenten waren geteeld of welke pesticiden daarbij waren gebruikt. De monsters werden onderzocht door het Viskeuringsinstituut (VKI), het enige laboratorium in Suriname dat volgens het onderzoek in staat is om pesticidenresiduen in groenten te analyseren.

Volgens Vishal Nathoeni, voorzitter van de Unie van Groentehandelaren en Agrariërs in Suriname, weten veel landbouwers niet precies hoe pesticiden veilig moeten worden gebruikt. Hij stelt dat middelen soms worden gecombineerd en

dat niet alle landbouwers zich aan de voorgeschreven wachttijden tussen bespuiting en oogst houden. Dat verboden middelen in de onderzochte groenten zijn aangetroffen, verbaast hem naar eigen zeggen niet volledig.

Ook Gopie wijst op het grote aantal verschillende bestrijdingsmiddelen dat in de groenten werd aangetroffen. Volgens hem worden meerdere insecticiden gebruikt en is de regelgeving zwak. De lage residuwaarden kunnen volgens hem erop wijzen dat de veiligheidstermijnen zijn nageleefd.

Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat de controle op pesticidengebruik in Suriname beperkt is. De belangrijkste wetgeving dateert uit 1972 en regelt onder meer registratie, import, verkoop en opslag van bestrijdingsmiddelen, maar niet het gebruik ervan. Het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid Suriname (NIVS), dat onder meer MRL’s voor Suriname moet vaststellen en inspecteurs moet opleiden, functioneert volgens betrokkenen nog niet volledig.

Volgens Juliette Colli-Wongsoredjo, voormalig voorzitter van de Raad

van Toezicht van het NIVS, is er anno 2026 officieel geen bestuur geïnstalleerd en zijn financiële middelen voor het instituut niet overgemaakt. Ook ontbreekt volgens haar de benodigde wetgeving om voedselveiligheidscontroles volledig uit te voeren.

Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) stelt vooral in te zetten op preventie, voorlichting en trainingen. Het ministerie beschikt momenteel nog niet over de technische en laboratoriumcapaciteit om zelf pesticiden-MRL-waarden te analyseren. Het LVV-laboratorium zou volgens de planning in juli 2026 operationeel worden.

Het onderzoek wijst daarnaast op signalen van illegale handel in verboden pesticiden. Volgens Nathoeni vormt vooral smokkel vanuit Guyana een probleem. Waarnemend LVV-directeur Rayen Toekoen erkent dat de grenscontroles, met name in Nickerie, zwak zijn en dat illegale chemicaliën via onder meer backtrackroutes het land binnenkomen.

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat de

import van insecticiden is toegenomen van netto 1,2 miljoen kilo/liter in 2019 naar 2,7 miljoen kilo/liter in 2025. Alleen voor landbouw- en tuinbouwgebruik, inclusief onkruidbestrijdingsmiddelen, werd in 2025 1,2 miljoen kilo/liter aan pesticiden ter waarde van 3,5 miljoen US-dollar geïmporteerd.

Het Parbode-onderzoek is gebaseerd op een kleine steekproef van drie kilo groenten. De redactie benadrukt daarom dat er geen stellige conclusies aan het onderzoek kunnen worden verbonden over de voedselveiligheid van groenten in Suriname. Wel laat het onderzoek zien dat verboden bestrijdingsmiddelen in onderzochte groenten zijn aangetroffen en dat controle, wetgeving en handhaving rond pesticidengebruik nog belangrijke aandachtspunten vormen.

Redactie Chronos