‘OLIERIJKDOM ONDERMIJNT DEMOCRATIE IN GUYANA’ – REGISTERACCOUNTANT WAARSCHUWT VOOR DIEPGEWORTELDE ‘RESOURCE CURSE’

Foto: advocaat en registeraccountant Christopher Ram | Bron: Kaieteur News

De snelle opkomst van Guyana als olienatie dreigt uit te monden in institutionele achteruitgang en democratisch verval.

Daarvoor waarschuwt advocaat en registeraccountant Christopher Ram, die stelt dat de zogenoemde ‘resource curse’ inmiddels zichtbaar wortel heeft geschoten in het land.

In een analyse wijst Ram op een groeiende kloof tussen economische expansie en bestuurlijke verzwakking. Terwijl olie-inkomsten en overheidsuitgaven explosief toenemen, functioneren essentiële controlemechanismen volgens hem steeds minder. De kern van zijn betoog ligt bij het falen van het parlementaire systeem. Het 13e parlement, dat in september 2025 aantrad, kwam in acht maanden tijd slechts drie keer bijeen voor inhoudelijke werkzaamheden — een historisch dieptepunt sinds de onafhankelijkheid in 1966.

Volgens Ram is dit geen toevallige stagnatie, maar het gevolg van politieke keuzes. Hij stelt dat de regering onder leiding van Irfaan Ali de deliberatieve rol van het parlement feitelijk heeft gemarginaliseerd, juist op het

moment dat omvangrijke olie-inkomsten en fiscale verplichtingen om strikte controle vragen. Beleidsbeslissingen worden volgens hem steeds vaker via presidentiële aankondigingen genomen, zonder voorafgaande parlementaire toetsing.

De situatie wordt verergerd door het uitblijven van cruciale parlementaire commissies. Organen die toezicht moeten houden op overheidsfinanciën, zoals de Public Accounts Committee, zijn niet ingesteld en kunnen daardoor geen controle uitoefenen op miljardenuitgaven tussen 2020 en 2025.

Ook andere instituten, waaronder de Constitutionele Hervormingscommissie en het informatiecommissariaat, functioneren volgens Ram nauwelijks of helemaal niet.

Hij wijst daarnaast op structurele risico’s binnen het financieel toezicht. Het Bureau van de Auditor General, belast met controle op alle overheidsuitgaven, zou kampen met belangenverstrengeling op het hoogste niveau. Dit ondermijnt volgens hem de onafhankelijkheid van het toezicht en versterkt de institutionele erosie.

Ram plaatst deze ontwikkelingen in het bredere kader van de ‘resource curse’ — het fenomeen waarbij landen met overvloedige natuurlijke hulpbronnen juist slechter presteren op het gebied van democratie, transparantie

en duurzame groei. Hoewel Guyana volgens hem tekenen van de zogeheten Dutch disease heeft weten te beperken, is de politieke en institutionele schade inmiddels duidelijk zichtbaar.

Opvallend is volgens Ram ook de houding van internationale partners. Waar westerse landen eerder scherp toezagen op verkiezingsprocessen en goed bestuur, lijkt die aandacht te zijn verschoven naar economische belangen in olie, goud en bosbouw. Die externe tolerantie draagt volgens hem bij aan het voortbestaan van het huidige systeem.

De conclusie van Ram is scherp: Guyana bevindt zich op een glijdende schaal, waarbij economische rijkdom gepaard gaat met het uithollen van democratische structuren. “Zo begint de resource curse,” waarschuwt hij. “Niet abrupt, maar geleidelijk — tot het moment waarop het systeem onherstelbaar is veranderd.

UNITEDNEWS|REGIO