Medisch nepnieuws op sociale media: ‘Artsen hebben last van desinformatie in de spreekkamer’

Bron: NRC.nl | Foto: Saskia van den Boom |

Medische desinformatie Meer dan de helft van de ondervraagde artsen heeft wekelijks te maken met patiënten die naar een doktersafspraak komen met fabels over medische ingrepen of medicijnen. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS en artsenfederatie KNMG.

Artsen hebben regelmatig last van desinformatie in de spreekkamer, blijkt uit een rondgang langs 670 artsen door de NOS en artsenfederatie KNMG. Meer dan de helft van de ondervraagde artsen heeft wekelijks te maken met patiënten die naar een doktersafspraak komen met fabels over medische ingrepen of medicijnen. Bij een op de zes artsen is dat dagelijks of meerdere keren per dag. Het ontkrachten van nepnieuws en het gesprek daarover aangaan met de patiënt trekt een zware wissel op de al hoge werkdruk, zeggen artsen. 

Mix van feiten en verkeerde informatie

De meeste desinformatie gaat rond over vaccinaties, allergieën, anticonceptie en vitamines. Negen op de tien respondenten zegt zich zorgen te maken

over berichten met medische desinformatie op sociale media, omdat het tot gevaarlijke situaties kan leiden. Bijvoorbeeld patiënten die doktersadviezen negeren of noodzakelijke behandelingen weigeren. 

Maar het ontkrachten van die overtuigingen is lastig, zegt KNMG-voorzitter René Héman tegen de NOS, „omdat medische desinformatie meestal bestaat uit een mix van feiten en verkeerde informatie. Je moet echt even de tijd nemen om te ontleden wat ze zeggen. En die tijd is er vaak niet.” Andere artsen beamen dat en zeggen dat sommige patiënten vaak volledig ingelezen op het spreekuur verschijnen en van de arts alleen nog de gewenste pil of scan

Influencers

Opvallend aan de resultaten van de rondvraag is dat 85 procent van de artsen zegt geen tijd te steken in het bestrijden van desinformatie online. Ze zeggen niet te weten hoe dat moet, nare ervaringen te hebben gehad toen ze dit probeerden, bang te zijn voor bedreiging en polarisatie, of vinden het niet

hun verantwoordelijkheid. „Hier liggen kansen”, zegt Héman naar aanleiding van de resultaten tegen de NOS. Hij wil een strategie voor artsen ontwikkelen om dit gesprek aan te gaan, maar wijst ook naar de overheid en influencers. „Het is een breed maatschappelijk probleem waar iedereen aan moet bijdragen.”

Op het internet is al een aantal initiatieven gestart om medische desinformatie te ontkrachten, onder meer door dokters en influencers. Demissionair staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, ChristenUnie) wil een speciale campagne opstarten om de dalende vaccinatiegraad te doorbreken, met artsen en influencers in de hoofdrol.