Het voorwerk is gedaan, nu nog politiek herstel
| starnieuws | Door: Redactie
De recente vragen van Ronny Asabina en Cedric van Samson in De Nationale Assemblée over de Nederlandse compenserende maatregelen rond het slavernijverleden verdienen concrete politieke opvolging. Zij roepen ook een vraag aan de politiek zelf op: wat is er gebeurd met de voorstellen die vóór de verkiezingen van 2025 al aan politieke partijen zijn voorgelegd?
Al vóór 2010 werd onderzoek verricht naar het slavernijverleden en de grondslagen voor herstelbetalingen. De Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS) en haar werkarmen, het Nationale Reparatie
De politiek is tijdig benaderd
Het Nationale Reparatie Platform, het Marron Awareness Platform Suriname en Stichting Masuanary onderschreven en ondertekenden gezamenlijk het actieprogramma. Zij nodigden vóór de verkiezingen van 2025 alle politieke partijen uit om hiervan kennis te nemen en de voorstellen in hun politieke agenda en het toekomstige regeringsbeleid op te nemen. De inhoudelijke belangstelling bleef beperkt. Één partij nodigde de initiatiefnemers uit voor een bespreking op haar partijcentrum.
Het programma werd op 4 april 2025 gepresenteerd. Op 7 april werd het met het Brattle-rapport en een begeleidende brief persoonlijk aangeboden aan de Nederlandse ambassadeur. Deze zegde toe de stukken door te geleiden naar de Nederlandse regering, de Eerste en
Zelfherstel en persoonlijke compensatie
De beoogde verdeling is afgerond circa 2% voor persoonlijke compensatie en circa 98% voor collectief herstel via een Nationaal Herstelfonds. Dat moet bijdragen aan onderwijs, gezondheidszorg, traumaverwerking, huisvesting, drinkwater, ondernemerschap, infrastructuur, oorspronkelijke rechten en cultureel erfgoed. Herstel omvat ook psychologisch, institutioneel, juridisch en politiek herstel.
Het programma hanteert op basis van het Brattle-rapport voor Suriname USD 2.780 miljard bij een rentegrondslag van 2,5%, vóór de voorgestelde onderhandelingskorting. Dit is een berekende claimgrondslag, geen overeengekomen of door een rechter toegewezen vergoeding. Het CARICOM-tienpuntenplan biedt het bredere regionale kader.
Subsidies vervangen herstel niet
De Nederlandse subsidiemiddelen kunnen maatschappelijke projecten ondersteunen, maar zijn geen vervanging voor de beoogde herstelbetalingen. Het
Wij vinden de aanvraagstructuur hoogdrempelig. Rechtspersoonlijkheid, statuten, registratie en een eigen bankrekening zijn vereist. Aanvragers moeten voorgeschreven projectplannen en begrotingen aanleveren en waar nodig Nederlandse vertalingen verzorgen. Aanvraagkosten worden niet vergoed. Beoordeling op volgorde van ontvangst kan organisaties met beperkte capaciteit benadelen.
Onze conclusie is dat zowel de hoogte van de middelen als de aanvraag- en bestedingsprocedures volledig eenzijdig door Nederland, de voormalige kolonisator, zijn bepaald. Het gaat hier niet om liefdadigheid of gebonden ontwikkelingshulp, maar om herstel op basis van gelijkwaardigheid.
Een Herstelfonds met een Herstelraad
De regering moet bij verdere afspraken als voorwaarde stellen dat een Nationaal Herstelfonds met een Herstelraad wordt ingericht en dat de voor Suriname bestemde Nederlandse middelen van circa € 66 miljoen daarin worden ondergebracht. Het fonds moet voorzien in nazatenregistratie en zorgvuldige toewijzing,
Een technische staf moet belangenorganisaties begeleiden bij aanvragen, toewijzing, uitkering, besteding en inhoudelijke en financiële rapportage. Gebrek aan administratieve capaciteit mag de toegang niet blokkeren. Het maatschappelijke voorwerk ligt er. De politieke verantwoordelijkheid is nu om daarop, op basis van politiek herstel, voort te bouwen en herstel duurzaam te verankeren in nationaal, regionaal en sectoraal beleid.
Armand Zunder
Voorzitter, Nationale Reparatie Commissie Suriname
Dinesh Dinai
Documenten: Het_voorwerk_is_gedaan,_nu_nog_politiek_herstel.pdf
Al vóór 2010 werd onderzoek verricht naar het slavernijverleden en de grondslagen voor herstelbetalingen. De Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS) en haar werkarmen, het Nationale Reparatie
Platform en het Kennisinstituut voor Onderzoek naar Genocide onder de Inheemsen en Slavenhandel en Slavernij onder de Afrikanen en de Doorwerking Daarvan, verwelkomen de aandacht. Die moet voortbouwen op het maatschappelijke voorwerk en leiden tot samenhangend beleid.
De politiek is tijdig benaderd
Het Nationale Reparatie Platform, het Marron Awareness Platform Suriname en Stichting Masuanary onderschreven en ondertekenden gezamenlijk het actieprogramma. Zij nodigden vóór de verkiezingen van 2025 alle politieke partijen uit om hiervan kennis te nemen en de voorstellen in hun politieke agenda en het toekomstige regeringsbeleid op te nemen. De inhoudelijke belangstelling bleef beperkt. Één partij nodigde de initiatiefnemers uit voor een bespreking op haar partijcentrum.
Het programma werd op 4 april 2025 gepresenteerd. Op 7 april werd het met het Brattle-rapport en een begeleidende brief persoonlijk aangeboden aan de Nederlandse ambassadeur. Deze zegde toe de stukken door te geleiden naar de Nederlandse regering, de Eerste en
Tweede Kamer en de Koning.
Zelfherstel en persoonlijke compensatie
Het actieprogramma beoogt een herstelakkoord tussen Suriname en Nederland, onderbouwd met financieel-economische schadeberekeningen. Uitgangspunt is zelfherstel: Suriname moet, met daadwerkelijke zeggenschap van de betrokken gemeenschappen, zelf richting geven aan herstel en uitvoering.
De beoogde verdeling is afgerond circa 2% voor persoonlijke compensatie en circa 98% voor collectief herstel via een Nationaal Herstelfonds. Dat moet bijdragen aan onderwijs, gezondheidszorg, traumaverwerking, huisvesting, drinkwater, ondernemerschap, infrastructuur, oorspronkelijke rechten en cultureel erfgoed. Herstel omvat ook psychologisch, institutioneel, juridisch en politiek herstel.
Het programma hanteert op basis van het Brattle-rapport voor Suriname USD 2.780 miljard bij een rentegrondslag van 2,5%, vóór de voorgestelde onderhandelingskorting. Dit is een berekende claimgrondslag, geen overeengekomen of door een rechter toegewezen vergoeding. Het CARICOM-tienpuntenplan biedt het bredere regionale kader.
Subsidies vervangen herstel niet
De Nederlandse subsidiemiddelen kunnen maatschappelijke projecten ondersteunen, maar zijn geen vervanging voor de beoogde herstelbetalingen. Het
Subsidieprogramma Maatschappelijke initiatieven trans-Atlantisch slavernijverleden voor Suriname 2026–2030 (SUMS-SU) moet daarom worden onderscheiden van de bredere herstelagenda.
Wij vinden de aanvraagstructuur hoogdrempelig. Rechtspersoonlijkheid, statuten, registratie en een eigen bankrekening zijn vereist. Aanvragers moeten voorgeschreven projectplannen en begrotingen aanleveren en waar nodig Nederlandse vertalingen verzorgen. Aanvraagkosten worden niet vergoed. Beoordeling op volgorde van ontvangst kan organisaties met beperkte capaciteit benadelen.
Onze conclusie is dat zowel de hoogte van de middelen als de aanvraag- en bestedingsprocedures volledig eenzijdig door Nederland, de voormalige kolonisator, zijn bepaald. Het gaat hier niet om liefdadigheid of gebonden ontwikkelingshulp, maar om herstel op basis van gelijkwaardigheid.
Een Herstelfonds met een Herstelraad
De regering moet bij verdere afspraken als voorwaarde stellen dat een Nationaal Herstelfonds met een Herstelraad wordt ingericht en dat de voor Suriname bestemde Nederlandse middelen van circa € 66 miljoen daarin worden ondergebracht. Het fonds moet voorzien in nazatenregistratie en zorgvuldige toewijzing,
met zeggenschap van de betrokken gemeenschappen. De Herstelraad moet toezien op de naleving van afspraken en bestedingsvoorwaarden, doelmatige besteding en openbare verantwoording. Onafhankelijke deskundigheid en accountantscontroles moeten dit ondersteunen.
Een technische staf moet belangenorganisaties begeleiden bij aanvragen, toewijzing, uitkering, besteding en inhoudelijke en financiële rapportage. Gebrek aan administratieve capaciteit mag de toegang niet blokkeren. Het maatschappelijke voorwerk ligt er. De politieke verantwoordelijkheid is nu om daarop, op basis van politiek herstel, voort te bouwen en herstel duurzaam te verankeren in nationaal, regionaal en sectoraal beleid.
Armand Zunder
Voorzitter, Nationale Reparatie Commissie Suriname
Dinesh Dinai
Researcher, Kennisinstituut
Het gehele artikel kan hier worden gedownload.
Documenten: Het_voorwerk_is_gedaan,_nu_nog_politiek_herstel.pdf
| starnieuws | Door: Redactie
