fbpx Gestolen is het niet, moet het diorama van Het Valkhof toch terug naar Suriname? | Suriname Nieuws Centrale

booked.net

   

booked.net

Het laatste nieuws uit Suriname

Gestolen is het niet, moet het diorama van Het Valkhof toch terug naar Suriname?

Publicatie datum: 29 okt 2020 | Bron: AD.nl | Door: Anne Nijtmans

NIJMEGEN - Geroofde ‘koloniale’ kunst moet terug, vindt een onderzoekscommissie. Maar wat als het geschonken is? Zoals een Surinaams diorama in Museum het Valkhof. ,,Het gaat om een gezamenlijke geschiedenis die zowel hier als daar verteld moet worden.”

Een soort kijkdoos is het, maar dan een hele fraaie. Het Surinaamse diorama van Museum Het Valkhof, waarover enige controverse is ontstaan, toont de kijker het leven op een koffieplantage. De details zijn verbluffend: de koffieloods, de slavenkwartieren, het plantershuis, de eigenaar te paard en de slaven aan het werk. 

Gemaakt in 1823

Plantage-eigenaar Gerard Putter gaf de Surinaamse kunstenaar Gerrit Schouten in 1823 opdracht dit diorama te maken. Het was destijds bedoeld om mee te pronken in Nederland. Op dit moment staat het kunstwerk in het depot van het Nijmeegse museum, onzichtbaar voor het publiek. 

Detail uit het diorama van Gerrit Schouten.

Detail uit het diorama van Gerrit Schouten. © Gerard Verschooten

Een particulier museum uit Suriname wil het diorama van de koffieplantage terughalen naar de voormalige Nederlandse kolonie. Hedwig Saam, directeur van Museum Het Valkhof, wil daar niet aan meewerken. ,,Dit kunstwerk verbeeldt een stuk gedeelde, duistere, geschiedenis, dat zowel in Suriname als in Nederland verteld moet worden.”

Steeds meer discussie

Gestolen erfgoed uit voormalige koloniën zorgt wereldwijd voor steeds meer discussie. In Nederland stelde de minister van cultuur Ingrid van Engelshoven (D66) een onderzoekscommissie in. De conclusie: roofkunst moet worden teruggegeven. Maar: aan wie? Bovendien is lang niet alle kunst uit voormalige koloniën, per definitie roofkunst. Dat geldt óók voor dit diorama, zegt Valkhofdirecteur Saam. ,,Dat is rechtmatig verkregen.”

Het zit zo: een eeuw geleden schonk een nazaat van de opdrachtgever het kunstwerk aan de gemeente Nijmegen. Tussen 1979 en 2005 werd het tentoongesteld in het toenmalige Nijmeegs Volkenkundig Museum op het terrein van de Radboud Universiteit. Sindsdien staat het in depot bij Museum Het Valkhof. Het moet hoognodig worden gerestaureerd.

Detail uit het Surinaamse diorama.

Detail uit het Surinaamse diorama. © Gerard Verschooten

Zorgvuldig omgaan met erfgoed

Saam is voor zorgvuldigheid. ,,Als museum hebben we de opdracht van de overheid gekregen om erfgoed te bewaren en ontsluiten voor publiek. Als er een formeel verzoek komt van de Surinaamse regering bij de Nederlandse regering en het wordt ingewilligd, dan geven we daar gehoor aan. Het diorama verbeeldt, nogmaals, een gezamenlijke geschiedenis die verteld moet worden. Het liefst in een publieke collectie zodat de continuïteit is gewaarborgd.” 

Vooralsnog heeft de Surinaamse regering geen verzoek ingediend.

Andere kijk op de zaak

Vanuit Suriname wordt een andere kijk op de zaak gegeven. Door Masha Mormon en haar man Bas Spek. De voorouders van Mormon werkten als slaaf op koffieplantage Kerkshoven, de plantage op het diorama.  Na de afschaffing van de slavernij werd het land verdeeld onder de slaven. Zo werd Marsha Mormon erfgename. 

Het echtpaar wil de plantage - nu Bakki genaamd - in ere herstellen om zo het erfgoed te bewaren. Het is een toeristische attractie met een restaurant, excursies en overnachtingsmogelijkheden. Ook is er een klein museum over het plantageverleden van Suriname. Hoe mooi zou het zijn op juist hier het originele diorama van Gerrit Schouten tentoon te stellen, die uit het Valkhofmuseum dus? 

Het diorama is een belangrijk stuk. Het belicht het slavernij­ver­le­den van Nederland. Een schurend stuk geschiede­nis dat verteld moet worden Hedwig Saam, Directeur Museum Het Valkhof

Toezegging teruggedraaid

Mormon en Spek klopten drie jaar geleden al aan bij Het Valkhof. Hun vraag: of ze het diorama in bruikleen konden krijgen. ,,Het gekke is: in eerste instantie was men positief”, zegt Spek. ,,Er werd zelfs gesproken over een voorgenomen schenking. Maar de nieuwe directeur heeft de zaken teruggedraaid. Een teleurstelling. We hadden al kosten gemaakt voor een tentoonstellingsruimte.”

Volgens museumdirecteur Hedwig Saam ligt het allemaal net even anders. ,,Het speelde vlak voor mijn tijd en er is niet handig gecommuniceerd. In overleg met de eigenaar van onze collecties, dat is de gemeente Nijmegen, is een eerste onderzoek gestart. Hoe komt het stuk in onze collectie, wat is de conditie, wat zouden voorwaarden zijn waarop het stuk kan reizen?”

Slavernijverleden van Nederland

In het voorjaar van 2018 inventariseerde de nieuw aangetreden directeur samen met de museumstaf de collecties en de verzamelingen. Saam: ,,We kwamen  tot de slotsom dat het diorama een belangrijk stuk is. Het belicht het slavernijverleden van Nederland. Een deel van de Nederlandse geschiedenis – een schurende geschiedenis - die wat ons betreft verteld moet worden.” Uitlenen was geen optie meer.

Wat meespeelt, zegt Saam, is dat er de laatste jaren in Nederland anders wordt gekeken naar het slavernijverleden. Er zijn onderzoeken, slavenregisters worden digitaal ontsloten en het Rijksmuseum presenteert volgend jaar een tentoonstelling over slavernij. 

Op de plek waar het gemaakt is, zou het originele diorama veel meer betekenis hebben Bas Spek

Van depot naar ‘topstuk’

Museum Het Valkhof wil het diorama restaureren en een plaats geven in de vaste collectie. Zo wordt het bijna vergeten depotstuk plots een ‘topstuk’. Saam: ,,We hebben contact met het Rijksmuseum en het Tropenmuseum die ook diorama's van Schouten hebben. Ook die zijn aan restauratie toe. We trekken hierin samen op en wisselen kennis en informatie uit.”

Ze begrijpt dat  het museumstuk voor Marsha Mormon en Bas Spek en belangrijke gevoelswaarde heeft. ,,Zij zetten zich in voor het Surinaamse erfgoed. We hebben aangeboden een replica te maken zodat het diorama wel in hun privémuseum getoond kan worden.”

Spek en Mormon denken er anders over. ,,Op de plek waar het gemaakt is, zou het originele diorama veel meer betekenis hebben", zegt Spek. ,,Bovendien is het een impuls voor de lokale economie omdat het extra toeristen trekt. De mensen zijn hier niet rijk, ieder boottochtje en taxiritje is er weer een.”

Bas Spek en Marsha Mormon op Plantage Bakki in Suriname.

Bas Spek en Marsha Mormon op Plantage Bakki in Suriname. © eigen foto

Wie was Gerrit Schouten?

Gerrit Schouten (Paramaribo 1779-1839) was een Surinaamse kunstenaar van gemengde afkomst. Hij bestudeerde en tekende planten en dieren. Natuurgetrouwe tekeningen van planten en dieren waren indertijd van groot belang voor de wetenschap want er was nog geen fotografie. Tekeningen van Schouten zijn bewaard in musea in Paramaribo, Amsterdam, Leiden en San Francisco.

Zijn andere specialiteit was het diorama. Hij verbeeldde plantages, stadsgezichten en het leven van inheemsen en tot slaaf gemaakten. Er zijn 26 diorama’s bekend. Ze zijn in bezit van musea als Rijksmuseum, Museum Volkenkunde, Tropenmuseum, Museum Bronbeek, Museum Het Valkhof en het Surinaams Museum. De kijkkasten zijn een belangrijke bron van informatie over het Suriname van twee eeuwen geleden.

Publicatie datum: 29 okt 2020 - 20:21:46 | Bron: AD.nl | Door: Anne Nijtmans

Ga terug

Aanbevolen

United News - wo, 11/25/2020 - 19:44

GEZAMENLIJKE MILJARD-DOLLAR-PLUS GUYANA-SURINAME DIEPZEEHAVEN IN HET VOORUITZICHT

United News - wo, 11/25/2020 - 19:44

Met de enorme hoeveelheden koolwaterstoffen die de afgelopen jaren in het Guyana-Surinaamse bekken zijn aangetroffen...

Suriname Herald - do, 11/26/2020 - 04:58

Verhoor Van Trikt wordt vandaag vervolgd

Suriname Herald - do, 11/26/2020 - 04:58

De zaak van voormalig governor van de Centrale Bank van Suriname (CBvS), Robert van Trikt, en zijn zakenpartner Ashween...

NOS.nl - do, 11/26/2020 - 08:30

Minister Blok in Suriname voor viering 45 jaar onafhankelijkheid, bezoek niet onomstreden

NOS.nl - do, 11/26/2020 - 08:30

Foto: Minister Blok in gesprek met voorzitter van De Nationale Assemblee Mari

Starnieuws - wo, 11/25/2020 - 18:41

Minister Blok bezoekt St.Vincentius Ziekenhuis

Starnieuws - wo, 11/25/2020 - 18:41

25 Nov, 14:09 Bezoek minister Stef Blok aan St. Vincentius Ziekenhuis op 25 november 2020. V.l.n.r. Manodj Hindori...

Volkskrant - do, 11/26/2020 - 08:26

Stef Blok: van criticaster tot eregast van Suriname

Volkskrant - do, 11/26/2020 - 08:26

Van failed state tot bevriende natie.

United News - wo, 11/25/2020 - 15:16

NDP: “DE OORLOG WORDT VOORTGEZET!”

United News - wo, 11/25/2020 - 15:16

Foto fragment: In vrijheid gestelde Ashwin Adhin in Ocer Ashwin Adhin, NDP-parlementariër tevens gewezen...

Embedded thumbnail for BUITENGEWONE OPENBARE VERGADERING VAN DE NATIONALE ASSEMBLEEVAN WOENSDAG...
DNA.sr - wo, 11/25/2020 - 14:37

BUITENGEWONE OPENBARE VERGADERING VAN DE NATIONALE ASSEMBLEEVAN WOENSDAG...

DNA.sr - wo, 11/25/2020 - 14:37

Videonieuws uit Suriname  

Waterkant - wo, 11/25/2020 - 21:10

Vp Brunswijk benadrukt belang bilaterale relatie Suriname – Nederland

Waterkant - wo, 11/25/2020 - 21:10

Vicepresident Ronnie Brunswijk heeft het belang van de bilaterale relatie tussen Suriname en Nederland benadrukt. De...

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 01:41

Covid-19: Active cases op 19

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 01:41

25 Nov, 20:28 5.305 mensen (rood) zijn positief getest in Suriname. Hiervan zijn 5.184 genezen. Vijf personen zijn positief getest op Covid...

De Ware Tijd - wo, 11/25/2020 - 19:44

KKF en Guyanese 'oliekamer' verstevigen banden

De Ware Tijd - wo, 11/25/2020 - 19:44

KKF en Guyanese 'oliekamer' verstevigen banden 25/11/2020 15:34...

Embedded thumbnail for Suriname en Guyana versterken diplomatieke relaties
STVS - do, 11/26/2020 - 08:13

Suriname en Guyana versterken diplomatieke relaties

STVS - do, 11/26/2020 - 08:13

Videonieuws uit Suriname  

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 14:06

Saoedische Koning feliciteert Suriname met 45e Onafhankelijkheidsdag

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 14:06

  De Koning van Saudi Arabië, Zijne Majesteit Salman bin Abdulaziz Al Saud heeft een felicitatiebericht...

United News - wo, 11/25/2020 - 14:06

BEVELHEBBER KARTODIKROMO WORDT VERVANGEN

United News - wo, 11/25/2020 - 14:06

Foto|Kolonel Robert Kartodikromo Bevelhebber Robert Kartodikromo zal in januari komend jaar vervangen worden...

NU.nl - do, 11/26/2020 - 08:10

Voetballegende Diego Maradona (60) overleden na hartstilstand

NU.nl - do, 11/26/2020 - 08:10

Diego Maradona is woensdag op zestigjarige leeftijd overleden, zo bevestigt d

Suriname Herald - do, 11/26/2020 - 06:30

Voorzitter Bee: “Eenheid de basis voor duurzame groei en ontwikkeling Suriname”

Suriname Herald - do, 11/26/2020 - 06:30

De voorzitter van De Nationale Assemblee (DNA), Marinus Bee, heeft in zijn toespraak tijdens de buitengewone openbare...

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 04:58

Kransen gelegd bij standbeeld Henck Arron

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 04:58

In het kader van 45 jaar staatkundige onafhankelijkheid zijn woensdagmiddag ook kransen gelegd bij het standbeeld...

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 04:58

Santokhi roept op tot nieuwe start Suriname

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 04:58

26 Nov, 00:00 Pr...

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 02:51

Ministers Ramdin en Blok leggen eerste steen nieuw hoofdkantoor Surinaamse Bierbrouwerij

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 02:51

De minister van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking, Albert Ramdin, en zijn...

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 02:51

Extra tintje bij Srefidensi met culturele optocht

Starnieuws - do, 11/26/2020 - 02:51

25 Nov, 22:06 Zo...

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 01:41

OVERLIJDENSBERICHT

Dagblad Suriname - do, 11/26/2020 - 01:41

November 25, 2020 – Diego Maradona, the Argentine soccer great who was among the best players ever and who led his...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 21:10

De binnenstad en burgers al in sfeer Srefidensi

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 21:10

De binnenstad en burgers zijn al in de Srefidensi sfeer. In het kader van de onafhankelijkheidsviering van de...

CFG Nieuws - wo, 11/25/2020 - 21:10

Vicepresident Brunswijk benadrukt belang bilaterale relatie Suriname-Nederland

CFG Nieuws - wo, 11/25/2020 - 21:10

GFC NIEUWS- Vicepresident Ronnie Brunswijk heeft het belang van de bilaterale relatie tussen Suriname en Nederland...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 19:44

President Santokhi neemt defilé af

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 19:44

Ondanks bijzondere omstandigheden hebben Surinaamse gewapende machten gisteren ter gelegenheid van 45 jaar...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Gajadien: “We zijn overtuigd van een gouden toekomst voor Suriname”

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien zei woensdag tijdens de buitengewone openbare vergadering in het kader van 45-...

Suriname Herald - wo, 11/25/2020 - 18:41

Adhin: “45 jaar Srefidensi markeert bedreiging ontwikkeling democratische rechtsstaat”

Suriname Herald - wo, 11/25/2020 - 18:41

45 jaar Srefidensi markeert helaas een grote bedreiging van de verdere ontwikkeling van de democratische rechtsstaat en...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Adhin: “Triest om waar te nemen dat tekenen van polarisatie wederom de kop opsteken”

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

NDP-parlementariër en ex-vicepresident Ashwin Adhin heeft woensdag tijdens de buitengewone openbare vergadering in...

United News - wo, 11/25/2020 - 19:44

THAILAND WIL SURINAME BETER LEREN KENNEN

United News - wo, 11/25/2020 - 19:44

Foto: Manitkul NitivadeeThailand en Suriname zouden elkaar beter moeten leren kennen. Dit zal...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

DNA-vergadering in verband met 45 jaar Srefidensi

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Tijdens een buitengewone openbare vergadering van De Nationale Assemblee (DNA) hebben alle fractievoorzitters, de...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Minister Ramadhin neemt medicijnen uit Nederland in ontvangst

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Minister Amar Ramadhin van Volksgezondheid heeft dinsdag een grote partij Nederlandse medicijnen in ontvangst...

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Goederen in winkel met paar SRD’s duurder

Dagblad Suriname - wo, 11/25/2020 - 18:41

Het is enkele burgers opgevallen dat de prijzen van de goederen in de winkels wel met een paar SRD’s omhoog zijn...

booked.net

    

booked.net

LIVE SR RADIO