Duitsers zetten nieuwe techniek in bij race om het vaccin

data-element-id="1c6dda3c-26b3-415f-b6b5-eacd7fc0fb3d">Doorgaans duurt het jaren voordat een vaccin op de markt verschijnt, en is massaproductie een kwestie van nog langere adem. Het ontwikkelingsproces kan wat ingekort worden, maar niet veel, zegt Klaus Cichutek, directeur van het Paul-Ehrlich-Institut, dat in Duitsland verantwoordelijk is voor het goedkeuren van klinische testen, vaccins en medicijnen. “We hebben een snelle aanpak van Covid-19 nodig, maar we moeten erg voorzichtig zijn.” Het laatste wat een overheid wil is grootschalig een vaccin uitbrengen dat schadelijker blijkt te zijn dan het virus zelf.

De mRNA-techniek is in de ontwikkelingsfase gebonden aan dezelfde tijdrovende procedures, maar grote winst is te

boeken in de productie, die snel opgeschaald kan worden. Toen in de Verenigde Staten begon door te dringen hoe schadelijk het virus was, werd het bedrijf Curevac snel ingevlogen. Binnen 24 uur zat het aan tafel bij president Donald Trump.

Vooral effectief bij jongeren

In een klassiek vaccin wordt met verzwakte

virussen gewerkt, maar die techniek heeft beperkingen. Om een dergelijk vaccin te laten werken, moet je hulpstoffen toevoegen. Het is een tijdrovende klus die te vinden. Voor de productie moet je bovendien in groten getale virussen kweken – iets wat doorgaans gebeurt door ze te broeden in eieren. Dat is voor een snelle opschaling van de productie een beperkende factor.

Bij een mRNA-vaccin, waar BioNTech en Curevac aan werken, breng je een stukje van de genetische code van het virus in. Het lichaam van de gastheer of -vrouw maakt dan zelf stukjes virus aan en ontwikkelt een afweer. De mRNA-techniek

is nog pril en moet zich nog helemaal bewijzen, maar de techniek heeft als voordeel dat er snel massaproductie mogelijk is.

Aan de mRNA-techniek zitten haken en ogen. Zo werkt het (nog) niet in het lichaam van ouderen, juist de doelgroep die beschermd moet worden tegen het coronavirus. Het grootschalig

vaccineren van de jongere bevolking kan wel groepsbescherming geven voor ouderen, maar de vraag is of dat de juiste weg is. De kans voor jongeren om aan het virus te overlijden is erg klein, terwijl er altijd een risico is op letsel door een vaccinatie. Het mRNA-vaccin zou op dit moment dus vooral interessant zijn voor zorgpersoneel, dat een groter risico loopt.

Hoe dan ook zijn de investeringen die nu gedaan worden in mRNA belangrijk voor de toekomst. Mocht een pandemie uitbreken waarbij het virus ook gevaarlijk blijkt voor jongeren, dan zou met mRNA-techiek veel sneller een vaccinatie geproduceerd kunnen

worden om de pandemie de kop in te drukken.

Wie als eerste een vaccin heeft, komt sterker uit de economische malaise

De Duitse krant Welt am Sonntag kwam daarna met het nieuws dat Trump geprobeerd zou hebben met een grote som geld het nog te ontwikkelen vaccin exclusief voor de VS te

verzekeren. Dat deed analisten spreken over een vaccinatiewedloop: het land dat als eerste een vaccin heeft, komt sneller en dus sterker uit de economische malaise dan andere landen.

De plaatsvervangende CEO van het bedrijf, Franz-Werner Haas, stelde onlangs dat van zo'n deal geen sprake was. En Duitse politici en ook

de grootste aandeelhouder van het bedrijf verzekerden dat een vaccin nooit slechts voor één land beschikbaar mag zijn.

De VS hebben wel aantrekkingskracht op bedrijven als Curevac, omdat daar goede productiemogelijkheden liggen. Want hoewel Duitsland expertise heeft om vaccins te ontwikkelen, heeft het zelf geen grote productiecapaciteit meer. “Ooit was

het gezegde: Duitsland is de apotheek van de wereld", zegt Cichutek. "Maar Duitsland heeft die rol verloren, omdat bedrijven naar andere plekken zijn uitgeweken.”