Analyse: evaluatie na één jaar regering — minister Pokie krijgt een 5 voor sociaal beleid

Na bijna een jaar aan het roer van het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting is minister Diana Pokie er niet in geslaagd de problemen rond de Moni Karta structureel op te lossen. De verwachtingen waren hoog, maar haar optreden stelt teleur. De samenleving hoort nog steeds dezelfde verhalen over fraude met de Moni Karta, terwijl concrete resultaten uitblijven.

Het Moni Karta-systeem, dat al sinds de invoering als fraudegevoelig bekendstaat en waarbij meerdere vermoedelijke fraudegevallen zijn gemeld, is overgenomen van de vorige regering. Juist daarom werd verwacht dat de minister orde op zaken zou stellen en hard zou optreden tegen misbruik. In plaats daarvan blijft het veelal bij de mededeling dat medewerkers of functionarissen zijn ontheven. Van afgeronde onderzoeken, sancties of strafzaken is nauwelijks iets vernomen.

Voor verdere informatie verwijst de minister steevast naar haar collega van Justitie en Politie, maar daar heeft de

samenleving weinig aan. Ondertussen blijven de ontheven ambtenaren, voor zover bekend, met behoud van salaris thuis. Van haar ministerie mag worden verwacht dat vermoedens van fraude zorgvuldig worden onderzocht en dat, wanneer daarvoor voldoende bewijs is, goed onderbouwde dossiers aan de opsporingsinstanties worden overgedragen. Hoewel in meerdere gevallen aangifte is gedaan, is na bijna een jaar nog altijd weinig bekend over de voortgang van de onderzoeken. Dat roept vragen op over de voortgang van de onderzoeken en de daadkracht van de betrokken instanties.

Ondertussen blijven klachten binnenkomen van burgers die hun Moni Karta niet ontvangen of melden dat geld van hun kaart is verdwenen. Ook het probleem van spookambtenaren lijkt nog altijd niet structureel te zijn aangepakt.

Ook de fysieke registratie voor het woningbouwprogramma verliep rommelig door miscommunicatie. De communicatie was onvoldoende duidelijk, waardoor bij veel mensen de indruk ontstond dat het om gratis

woningen ging, terwijl het in werkelijkheid gaat om woningen via een hypotheekconstructie. Inmiddels is bekend dat aanvragers een minimuminkomen van SRD 12.000 moeten hebben om voor een hypotheek in aanmerking te komen. Daarmee vallen juist veel mensen met een laag inkomen buiten de boot. Ook mensen zonder een vaste baan of zonder werkgeversverklaring, loonslip en bankafschriften kunnen moeilijk aan de voorwaarden voldoen, terwijl de woningnood en armoede onverminderd groot blijven.

Daarnaast zijn er geregeld klachten van tehuizen die hun subsidies pas laat ontvangen. Verdere digitalisering en opschoning van de systemen zijn noodzakelijk, zodat sociale steun sneller terechtkomt bij de mensen die deze het hardst nodig hebben.

De minister kwam daarnaast in het nieuws vanwege dubbele salarissen die zij enkele maanden na haar aantreden als minister zou hebben ontvangen. Inmiddels is gemeld dat de onterecht ontvangen bedragen zijn teruggestort.

Positief is dat

Pokie heeft aangekondigd de Moni Karta-uitkeringen van personen die niet aan de voorwaarden voldoen stop te zetten. Ook wil zij betalingen in de toekomst via de bank laten verlopen in plaats van via ambtenaren. In hoeverre deze maatregelen daadwerkelijk effect zullen hebben, moet echter nog blijken.

Na bijna een jaar ontbreken vernieuwende ideeën en zichtbare resultaten. De nadruk ligt vooral op verklaringen waarom zaken misgaan, terwijl de samenleving juist oplossingen verwacht. Daarom krijgt minister Pokie een 4. Niet omdat de problemen eenvoudig zijn op te lossen, maar omdat op de belangrijkste dossiers na bijna een jaar nog te weinig concrete vooruitgang zichtbaar is.

Redactie Chronos