• zaterdag 14 March 2026
  • Het laatste nieuws uit Suriname

AANPAK GOUDSECTOR BLIJFT NOG DWEILEN MET DE KRAAN OPEN

| united news | Door: Redactie

ANALYSE: ARMAND SNIJDERS

De herhaalde beloftes van president Jennifer Geerlings-Simons om de chaos in de goudsector aan te pakken en op die manier de inkomsten voor de staat te vergroten, lijken tot nu toe geen effect op te leveren. Ook het staatshoofd lijkt zich op het hoofdpijndossier dossier van de goudwinning stuk te bijten. De recente Operatie Clean Sweep in en rond Nieuw Koffiekamp heeft dat opnieuw bewezen.

Het is momenteel letterlijk dweilen men de goudkraan open. Want hoewel opeenvolgende regeringen al minimaal twee decennia proberen om de goudsector te ordenen, verdwijnen jaarlijks vele honderden kilo’s illegaal gewonnen edelmetaal over de grenzen.

Voor wat wel wordt geregistreerd, wordt te weinig royalty’s betaald.

De autoriteiten wilden met Operatie Clean Sweep aantonen dat het ze ernst is met de aanpak van de illegale goudwinning. De porknokkers die uit concessiegebied van het Chinese Zijin werden verjaagd, waren al jaren een doorn in het oog van het bedrijf en de overheid. Door eindelijk tegen ze op te treden en veertig illegale kampen te ontmantelen, werd de orde in het gebied weer hersteld. Althans, dat was de bedoeling, maar het is de vraag hoelang de huidige ogenschijnlijke rust zal duren.

De actie lijkt op een herhaling van de gelijknamige

Operatie Clean Sweep die in 2007 op de Brownsberg werd uitgevoerd in opdracht van toenmalig minister van Justitie en Politie Chandrikapersad Santokhi, ten tijde van de derde regering-Venetiaan. Gelukszoekers konden daar jarenlang hun gang gaan, ook omdat medewerkers van de beheerder – de Stichting Natuurbehoud Suriname – en ambtenaren van de ministeries van Natuurlijke Hulpbronnen en Ruimtelijke Ordening, Grond en Bosbeheer tegen betaling een oogje dichtknepen.

Naar aanleiding van onthullingen in de media dat grote delen van het natuurreservaat door illegale goudzoekers waren vernietigd, werd vrijwel direct ingegrepen. Leger en politie trokken in september van dat jaar drie dagen door het gebied, pakten 44 illegale goudzoekers op, ontruimden tal van kampen en maakten materieel onklaar.

Doordat vervolgacties uitbleven en er nauwelijks controlewerkzaamheden meer door politie en leger werden uitgevoerd, werden de activiteiten al snel echter weer opgepakt en viel de Brownsberg weer ten prooi aan de illegaliteit. Suriname was daardoor weer terug bij af.

Want het goud bleef lokken, de operatie Clean Sweep was slechts een kleine hindernis die de porknokkers niet uit het veld heeft doen slaan. Niet alleen op de Brownsberg, maar overal in Suriname waar maar het vermoeden bestaat dat er iets van het kostbare edelmetaal in de grond zit.

Vooral in Marowijne en Brokopondo lijkt het vrijheid blijheid te zijn en is er een ware wildwestsituatie ontstaan waar de overheid maar weinig grip op lijkt te hebben. En dat heeft ze grotendeels aan zichzelf te danken door slechts met enkele concessiehouders zaken te doen, maar de rechten van de lokale bewoners niet te respecteren, waardoor zij nauwelijks van de aanwezige goudvoorraden meeprofiteren.

Dat heeft in de afgelopen decennia tot tal van conflicten geleid, niet zelden met dodelijke afloop. Na ieder ‘incident’ beloofde de dan zittende regering de zaken voor eens en altijd goed te zullen regelen en stelde weer een werkgroep of commissie in die naar een oplossing moet zoeken waarmee iedereen tevreden was. Maar dat verzandt altijd in oeverloze discussies die uiteindelijk tot niets leiden, waardoor alles bij het oude blijft.

Dat heeft vooral te maken met politieke onwil. Want invloedrijke figuren hebben er alle belang bij dat de chaos in de goudsector voortduurt zodat zij er royaal van kunnen blijven profiteren. Grootste voorbeeld is Abop-voorzitter en voormalig vicepresident Ronnie Brunswijk(Zie foto onder), door wiens toedoen de royalty’s op goud tijdens de vorige regeerperiode aanmerkelijk minder werden verhoogd dan oorspronkelijk de bedoeling was, wat de staatskas uiteindelijk vele tientallen miljoenen US dollars heeft gekost.

De huidige regering nam onlangs het besluit dat het royaltytarief voor de kleinschalige goudmijnbouw tijdelijk is verlaagd van 4,5 naar 3,5 procent, terwijl ze eigenlijk de opbrengsten uit de sector wilde verhogen. Een ogenschijnlijk vreemd besluit.

Maar volgens een verklaring van het ministerie van Financiën en Planning en de Centrale Bank van Suriname maakt het deel uit van ‘een breder pakket aan ingrepen om meer controle, transparantie en registratie in de goudsector te realiseren’. Daardoor moet meer goud via officiële kanalen stromen en de illegale en niet-geregistreerde export worden teruggedrongen.

Dit ingrijpen is noodzakelijk, want in 2024 werd in Suriname naar schatting 27,7 ton goud geproduceerd, terwijl 26,9 ton officieel werd geregistreerd voor export. Ofwel zou achthonderd kilo goud niet officieel zijn verantwoord, waardoor de Staat royalty-inkomsten misloopt. Dat echter over het andere deel veel te weinig – en nu zelfs nog minder – wordt afgedragen, wordt niet als een bezwaar gezien.

Liever richten de autoriteiten zich vooral op de illegale porknokkers, die hun goud naar het buitenland smokkelen. Uiteraard moet dat ook, maar daarom hoeven de grote jongens, waaronder de multinationals, nog niet te worden ontzien terwijl juist hun meeropbrengsten een aanzienlijk bijdrage aan de staatskas zouden opleveren.

Dat de politie met inzet van de RBT-Midden, de basispolitie, Surveillance Midden, de Mobiele Eenheid, de Task Force en het Riot Team van het Nationaal Leger de porknokkers in de buurt van Nieuw Koffiekamp heeft verdreven, zal echter weinig uitmaken.

Het is vooral een slappe poging om de spierballen te tonen. Want uiteindelijk zijn het altijd de (invloed)rijke multinationals en ondernemers die aan het langste eind trekken en delven de lokale bewoners, het milieu én de staatskas het onderspit in de plaats van het kostbare goud. Ofwel blijft de geschiedenis zich tot op heden herhalen.

UNITEDNEWS

| united news | Door: Redactie