STRATEGISCHE ECONOMISCHE VISIE BRAGANZA VOOR SURINAME | 4 MILJARD 2040

Terwijl de verwachte miljardeninkomsten uit offshore olie en goud een gevaarlijke schijnzekerheid scheppen, presenteert Braganza Marketing Group een integraal discussiestuk over haar visie voor de Surinaamse economie. Het strategische plan schetst de route naar een grootschalige transformatie van de agrarische sector, met als doel om in 2040 een exportwaarde van 4 miljard Amerikaanse dollar te bereiken.

Het document is inmiddels aangeboden aan het kabinet van de president, leden van het parlement en van het nationaal Ontwikkelingsplatform, alsmede aan de ministers van Landbouw, Veeteelt en Visserij en van Grondbeleid en Bosbeheer.

De maatschappelijke en economische toekomst van Suriname bevindt zich volgens Braganza op een beslissend kruispunt. De aankondiging van de definitieve investeringsbeslissing voor het GranMorgu-project in Blok 58, waarmee ruim 10 miljard Amerikaanse dollar in de offshore olie-industrie wordt geïnvesteerd, wekt nationaal de indruk dat het land een periode van onbezorgde welvaart tegemoet gaat. In de visie van Braganza schuilt in deze

optimistische verwachting echter een cruciaal strategisch risico. De geschiedenis van talloze ontwikkelingslanden toont aan dat eenzijdige afhankelijkheid van eindige grondstoffen vrijwel onherroepelijk leidt tot de beruchte grondstoffenvloek. Zodra de extractieve inkomsten over twee of drie decennia teruglopen, blijft een verzwakte en niet-gediversifieerde economie achter. Om dit scenario af te wenden, heeft Braganza Marketing Group, onder leiding van Ruud Souverein en in samenwerking met Bert Schreuders van Stomix Suriname, de discussienota opgesteld en verzonden.

De centrale stelling van het bedrijf is dat landbouwontwikkeling niet moet worden beschouwd als een secundair sociaal project, maar als een van de primair dragende groeisectoren van de Surinaamse economie. De kern van deze visie is concreet becijferd: Suriname moet de agrarische exportwaarde laten groeien van circa 45 miljoen Amerikaanse dollar per jaar in 2022 naar minimaal 4 miljard Amerikaanse dollar in 2040.

Dit reusachtige macrodoel is volgens het bedrijf geen vrijblijvende ambitie, maar een strikte noodzakelijkheid om

het opkomende gat op te vullen zodra de inkomsten over hun hoogtepunt heen zijn. Braganza beargumenteert dat een dergelijke schaalsprong alleen realiseerbaar is via een tweeledige agrarische strategie, waarin grootschalige exportlandbouw en de modernisering van de bestaande Surinaamse boerenstand elkaar versterken.

De onderbouwing van deze strategie rust op een analyse van de nationale economie. Cijfers van het Algemeen Bureau voor de Statistiek tonen aan dat Suriname in 2014 slechts twee sectoren kende met een positieve handelsbalans, namelijk goud en hout. In 2022 werden minerale oliën daaraan toegevoegd, maar de afhankelijkheid van goud bleef onveranderd groot. Alle overige economische sectoren, inclusief landbouw en voedselproductie, vertoonden een structureel negatieve handelsbalans. Suriname importeert daardoor een aanzienlijk deel van de voedingsmiddelen die het land geografisch en klimatologisch prima zelf kan produceren.

De aanstaande olie-inkomsten bieden het land een historische kans, mits deze middelen strategisch worden ingezet. Het bedrijf bepleit een benadering naar Noors model, waarbij een

vast gedeelte van de overheidsinkomsten wordt geoormerkt voor investeringen in de reële economie en de diversificatie van overige groeisectoren. Het herhalen van vijftig jaar kleinschalig landbouwbeleid, dat voornamelijk gericht was op incidentele steun zonder ketenregie, zal volgens het bedrijf niet leiden tot de vereiste miljardenomzet. Daarnaast identificeert Braganza tien nationale knelpunten, waarvan arbeid het absolute hoofdknelpunt is door een kleine bevolkingsomvang, grote kwalificatietekorten en een gebrekkige aansluiting van het onderwijs. Ook worden belemmeringen in de ruimtelijke ordening, verouderde infrastructuur, bureaucratische politieke structuren en het ontbreken van een slagvaardige ondernemingscultuur genoemd.

Pijler 1: Grootschalige landbouw via het SADP

Om de internationale markt te kunnen bedienen met de vereiste volumes en constante kwaliteit, introduceert de visie als eerste pijler het Suriname Agricultural Development Program. Dit initiatief richt zich op precisielandbouw op macroschaal. In plaats van te focussen op de traditionele kustvlakte, die kampt met bodemuitputting, verzilting en zeespiegelstijging, kiest het bedrijf bewust voor de

hoger gelegen zandgronden van de Zanderij-formatie.

Binnen dit kader zijn al concrete stappen gezet. Braganza heeft overeenkomsten gesloten voor in totaal 34.185 hectare langs de weg naar West-Suriname, verdeeld over Sector 1 in Kabalebo voor akkerbouw en veeteelt, en Sector 2 bij Tibiti als nationale voedselschuur. Deze gebieden vertegenwoordigen een geprojecteerde bruto jaaromzet van 78,8 miljoen Amerikaanse dollar. Het bedrijf onderstreept dat de inzet van internationale landbouwexpertise, zoals de vestiging van ervaren Mennonietische boerenbedrijven, een essentiële voorwaarde is om het arbeidsknelpunt op te lossen. Deze gemeenschappen brengen eigen kapitaal mee en zorgen zelfstandig voor gekwalificeerde werkgelegenheid. Braganza benadrukt dat dit traject transparant is verlopen, met herhaalde afstemming met ministeries en traditioneel gezag, en dat er een expliciete garantie geldt dat gemeenschapsgronden van inheemse en marrongemeenschappen worden ontzien. Het programma doorloopt de zwaarste milieuevaluatie onder toezicht van de Nationale Milieu Autoriteit, inclusief ecologische corridors en formele samenwerkingsovereenkomsten met omliggende dorpen.

Pijler 2: District

Agro Business Parken

Als tweede pijler introduceert Braganza de District Agro Business Parken, gericht op het professionaliseren en organiseren van de bestaande Surinaamse boerenstand. Het plan stelt voor om in elk van de tien districten één Agro Business Park in te richten. Dit concept transformeert versnipperde kleinschalige boeren tot een georganiseerde en exportgerichte waardeketen. Elk park bestaat uit lokale boeren en outgrowers, een Agro Business Center voor kwaliteitscontrole en gegarandeerde afname, en diverse agro-verwerkende bedrijven die eindproducten fabriceren.

Elk district krijgt een specifiek agrarisch speerpunt toegewezen dat is afgestemd op de lokale bodemgesteldheid. Zo richt Marowijne zich op açai, gember en cassave, Commewijne op gezondheidsproducten en aquacultuur, Para op ananas en cashew, en Sipaliwini op de duurzame winning van exotische oliën en medicinale kruiden. De totale investering voor de tien parken bedraagt circa 400 miljoen Amerikaanse dollar, tegenover een geprojecteerde jaaromzet van ruim 1,08 miljard Amerikaanse dollar in het latere exploitatiestadium. De

overheid vervult hierbij een faciliterende rol op het gebied van vergunningen, grondtoewijzing en wetgeving.

Randvoorwaarden en conclusie

De visie omvat tevens de noodzakelijke randvoorwaarden op het gebied van ruimtelijke ordening en maatschappelijke organisatie. Braganza pleit ervoor dat de ruimteclaims van het landbouwprogramma en de Agro Business Parken expliciet worden geïntegreerd in de landelijke Structuurvisie van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening en worden verankerd in de Wet Ruimtelijke Ordening. Dit helpt bestemmingsconflicten voorkomen.

Daarnaast legt het discussiestuk een verbinding met sociale vernieuwing en de kenniseconomie. Op basis van onderzoek wordt aandacht gevraagd voor het doorbreken van sociale belemmeringen die ondernemerschap tegenwerken. Het bedrijf stelt voor om de Agro Business Centers in te zetten als permanente opleidingscentra, vertrouwenspersonen aan te stellen in de private sector en een kunstmatige-intelligentiegedreven anticorruptie-instituut op te zetten bij de universiteit. Daarmee biedt Braganza een doorgerekende blauwdruk om de tijdelijke kapitaalstroom uit de olie-industrie om te zetten in

een duurzame agrarische economie.

UNITEDNEWS