• zondag 31 August 2025
  • Het laatste nieuws uit Suriname

SANERING VAN SURINAAMSE STAATSBEDRIJVEN

| dagblad de west | Door: Redactie

De Staat Suriname houdt al heel lang veel staatsbedrijven ofwel parastatale bedrijven, die weinig of niets presteren en doorgaans niets bijdragen aan de staatskas. Meestal moet er in de vorm van staatssubsidie geld bij. Ook al heel lang roepen velen dat deze staatsbedrijven nodig gesaneerd moeten worden. Daar lijkt nu enig schot in te komen. Een werkgroep heeft de staatsbedrijven geïnventariseerd en advies uitgebracht over hun toekomst. Minister Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning is aan de slag met de privatisering van de eerste staatsbedrijven.

Een staatsbedrijf is een bedrijf in handen van de overheid, vaak met rechtspersoonlijkheid zoals een stichting

of een vennootschap. Bij een stichting is de staat bestuurder, bij een vennootschap is de staat (mede-)aandeelhouder. Een staat houdt staatsbedrijven voor de uitvoering van overheidsdiensten of om het maatschappelijk belang van de dienstverlening te beschermen. Denk hierbij aan nutsvoorzieningen (water, elektriciteit) en infrastructuur voor transport (luchthavens). Soms komen commerciële bedrijven door nationalisatie in handen van de overheid, om een faillissement te voorkomen. Centraal geleide economieën kennen veel staatsbedrijven, kapitalistische landen laten veel aan marktwerking over.

Het beleid van de Surinaamse overheid is ten diepste gestoeld op oude gebruiken van het voormalige koloniale bestuur. De bemoeienis met maatschappelijke, culturele en economische

activiteiten is groot. De overheid heeft overal een vinger in de pap. Eén van de eerste initiatieven om plannen te realiseren is het institutionaliseren van een juridisch vehikel, een stichting of een vennootschap, met een missie, een visie en een bestuur of een directie. We zagen het de afgelopen jaren weer gebeuren met de oprichting van onduidelijke investeringsvehikels en zinloze diaspora-instituten. Omdat deze staatsbedrijven vooruitgeschoven posten zijn van de regerende partijen en bewindspersonen, worden functies toebedeeld aan relaties en vrienden, die niet-noodzakelijkerwijs beschikken over de benodigde competenties. De functies zijn aantrekkelijk vanwege de beschermde status van deze (semi-)ambtenaren. Wat er daarna met deze staatsbedrijven gebeurt is volstrekt onduidelijk. Er wordt, op een sporadische uitzondering na, geen verantwoording afgelegd.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS beoordeelde in 2023 het investeringsklimaat in Suriname en besteedde daarbij onder meer aandacht aan Surinaamse staatsbedrijven. Er zouden bijna 14.000 personen werkzaam zijn. Een volledig overzicht was niet publiekelijk beschikbaar, evenmin als financiële gegevens over de staatsbedrijven als geheel. De staatsbedrijven worden bevoordeeld door de overheid met garanties, leningen en toegang tot land en grondstoffen, die niet voor particuliere bedrijven beschikbaar zijn. Tarieven van staatsbedrijven zijn lang niet altijd marktconform vanwege sociaal-politieke overwegingen. De Surinaamse overheid houdt zich niet aan de OESO-richtlijnen voor ondernemingsbestuur voor staatsbedrijven. Al in 2012 kondigde de regering een privatiseringsprogramma aan, dat sindsdien alleen leidde tot privatisering van Stichting tot Behoud van de Bananensector in Suriname in 2014. Er is geen beleid vastgesteld voor privatisering of openbare aanbesteding.

Een stuurgroep, bestaande uit Jim Bousaid, Glenn Gersie en Viren Ajodhia, kreeg als taakopdracht de staatsbedrijven te inventariseren en aanbevelingen te doen over privatisering of liquidatie. De stuurgroep heeft al in 2023 gerapporteerd en telde 163 staatsbedrijven, die vrijwel allen afhankelijk zijn van staatssubsidie en voor een groot deel geen maatschappelijk nut dienen. De staat betaalt salarissen en pensioenen van bestuur of directie en medewerkers van die bedrijven. Veel directeuren van staatsbedrijven genieten een salaris dat veel hoger is dan dat van de president van het land. Alleen Staatsolie keert dividend uit. Deze middelen worden ten dele gebruikt om andere staatsbedrijven op de been te houden. De stuurgroep adviseert 30 staatsbedrijven te liquideren en 104 te privatiseren, waarvan 71 op termijn. De stuurgroep adviseert de staat de resterende 29 staatsbedrijven te behouden.

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) vraagt de minister om een gestructureerde aanpak en een taakstellende planning voor de sanering. In het verleden zijn met behulp van Nederlands ontwikkelingsgeld tientallen staatsbedrijven in het leven geroepen of verworven, waarvan de meeste inmiddels zijn geliquideerd, op omvallen staan of met grote verliezen te kampen hebben. Overheidsbijdragen en subsidies drukken zwaar op de Surinaamse begroting en benadelen de private sector. De overheid moet zich niet langer bezighouden met gewone commerciële bedrijven en deze zo spoedig mogelijk overdragen aan de particuliere sector. Zorgvuldigheid moet ook worden betracht rond de afvloeiing van medewerkers, maar staatsbedrijven mogen niet in stand blijven voor verkapte werkloosheidsuitkeringen.

De lijst van staatsbedrijven is inmiddels gepubliceerd, onder vermelding van het advies van de stuurgroep voor deze bedrijven. Bij veel hiervan vraagt een weldenkend mens zich af waarom het nodig was deze ooit op te richten of te verwerven. Sommige staatsbedrijven zijn bedoeld voor overheidstaken, die ook door ministeries en ambtenaren kunnen worden uitgevoerd. Daar zijn geen aparte rechtspersonen voor nodig. Andere zijn bedoeld voor ontwikkeling van agrarische activiteiten en visserij. Dat kan grotendeels aan de markt worden overgelaten, waarbij de overheid, met haar ministeries en ambtenaren, de helpende hand biedt. De oplossing ligt niet in de oprichting van een stichting of een vennootschap.

De staat houdt ook veel belangen in commerciële bedrijven. In de praktijk werkt dat alleen maar belemmerend door de bemoeizucht van de overheid, waarbij niet het belang van het bedrijf en haar klanten en aandeelhouders voorop staan. Deze belangen moeten zo snel mogelijk worden geprivatiseerd. Een probleem daarbij is dat deze bedrijven door de overheidsbemoeienis dikwijls niet efficiënt opereren en niet rendabel zijn. Dan wordt privatisering een moeizame zaak, maar het gaat de overheid ook niet lukken om deze bedrijven wel efficiënt te laten opereren en rendabel te maken.

Mijn advies aan de Surinaamse regering is om vaart te maken met de sanering van de staatsbedrijven. Het duurde al veel te lang na publicatie van het rapport van de stuurgroep eer de regering in actie kwam. Nu moet slagvaardig werk gemaakt worden van de vervolgacties.

Hans Moison

| dagblad de west | Door: Redactie

  • waterkant

    30-aug-2025 - 21:00

    Van Samson: “Toen Nurmohamed bijdrage voor vuilophaal aankaartte vond men dat hij het volk wilde straffen”

    Veel van de zaken die tijdens de vorige periode werden gepresenteerd en door de toenmalige NDP-oppositie werden afgekeurd, worden volgens VHP-parlementariër Cedric van Samson nu ineens wel door de NDP-regering en coalitie goedgekeurd, begrip ervoor getoond en doorgevoerd.Hij noemt onder andere de bijdrage voor vuilophaal die recent door OWRO-minister Stephen Tsang als idee is aangevoerd.Volgens d

  • snc.com

    30-aug-2025 - 18:43

    SLM op weg naar privatisering en buitenlandse investeerder

    PARAMARIBO – Deze week stroomden in

  • snc.com

    30-aug-2025 - 14:41

    Diplomatieke rel: ambassadeur Khargi houdt de eer aan zichzelf, NPS-minister Brunings gaat vrijuit

    De Surinaamse ambassadeur in Nederland, Rajendre Khargi, is donderdag door mi

  • abc-Suriname

    30-aug-2025 - 02:15

    Canadese luchtvaartdeskundige wil SLM leiden

    De Canadese luchtvaartdeskundige Tomas Chlumecky, bekend als ‘The Aviation Doctor’ vanwege zijn uitgebreide ervaring, zegt dat er inmiddels contacten zijn gelegd met het kabinet van de president naar aanleiding van de sollicitatieoproep om nationale- en internationale deskundigheid voor de transformatie van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SLM).Hij wijst erop dat eerdere plannen al tijde

  • abc-Suriname

    30-aug-2025 - 00:20

    Diplomatieke problemen niet aan de grote klok hangen, vindt del Castilho

    Het zou volgens ambassadeur Angelic del Castilho, tevens voorzitter van DA’91, beter zijn om niet in de publiciteit te treden over diplomatieke problemen die zich voordoen. Zij refereert naar het terugroepen van ambassadeur Rajendre Khargi uit Nederland omdat hij het bevoegd gezag zou hebben nagelaten te informeren over een bijeenkomst. Ook zou een statiefoto verkeerd gebruikt zijn.Volgens del

  • united news

    29-aug-2025 - 19:31

    GOUD OP HOOGSTE NIVEAU IN VIJF WEKEN DOOR ZWAKKERE DOLLAR EN RENTEVERWACHTINGEN

    De goudprijs is donderdag opgelopen tot boven de USD 3.415 per troy ounce, het hoogste punt in ruim een maand.Het edelmetaal profiteerde van een verzwakkende Amerikaanse dollar en aanhoudende vraag naar veilige beleggingen. De daling van de dollar met 0,4% vergrootte de koopkracht van buitenlandse beleggers, waardoor de interesse in goud verder toenam. Al meer dan een week is sprake van een opwaar

  • united news

    29-aug-2025 - 15:08

    POLITIE | VOORZICHTIG MET JOUW VERTROUWELINGEN

    Foto: Waarnemend korpschef Melvin Pinas.De politie roept de samenleving op om voorzichtig te zijn met het delen van persoonlijke informatie en kritisch te kijken naar wie zij in hun directe omgeving toelaten.Uit recente bevindingen blijkt dat veel inbraken en berovingen zorgvuldig worden voorbereid door mensen uit de vertrouwenskring van het slachtoffer.Waarnemend korpschef Melvin Pinas geeft aan

  • united news

    29-aug-2025 - 14:54

    ORDENING KLEINSCHALIGE GOUDSECTOR HEEFT NOG LANGE WEG TE GAAN

    Foto: Minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen (NH).De ordening van de kleinschalige goudsector vereist aanzienlijk meer aandacht en middelen om daadwerkelijk gerealiseerd te worden.Uit begrotingsdocumenten blijkt dat tussen 2023 en het einde van dit jaar ruim SRD 44,2 miljoen is uitgetrokken voor de beoogde ordening. Voor een sector die jaarlijks miljarden aan omzet genereert, is dit b

  • united news

    29-aug-2025 - 14:35

    ONZEKERHEID ROND CORANTIJNBRUG ONDER NIEUWE REGERING

    Foto: Voormalig minister Raid Noermohamed en minister Stephan Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO).De realisatie van de Corantijnbrug, bedoeld om Suriname en Guyana met elkaar te verbinden, staat onder de regering van president Jennifer Geerlings-Simons ter discussie.Waar tijdens het kabinet-Santokhi nog werd gesuggereerd dat de voorbereidingen al vergevorderd waren, blijkt nu

  • snc.com

    29-aug-2025 - 11:07

    Volk blij gemaakt met een dode mus: Van ’t Hogerhuystraat blijft onveilig

    Ondanks een tijdelijke reparatie blijft de Van ’t Hogerhuystraat in slechte s

  • snc.com

    29-aug-2025 - 08:00

    Eerste fase SATCC-project succesvol afgerond: focus op kennisoverdracht en exportkansen

    Het Agricultural Technical Cooperation Center (SATCC)-project is in 2022 gest

  • abc-Suriname

    29-aug-2025 - 05:02

    RvC SLM presenteert binnenkort bevindingen aan president en vicepresident

    De Raad van Commissarissen (RvC) bij de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), zal de bevindingen van het onderzoek naar handelingen van waarnemend-directeur Steven Gonesh, presenteren aan de president en vicepresident van het land. De RvC heeft vandaag weer een reeks bijeenkomsten in verband met het onderzoek.Wat de verdenkingen precies zijn, wil RvC-lid Ruben Ravenberg niet kwijt. Hij zegt w

  • abc-Suriname

    29-aug-2025 - 02:15

    Simons: ‘ordening en aanpak goudsector enorm complex’

    Tijdens de regeringsperconferentie is president Jennifer Simons ingegaan op vragen over verschillende aspecten van de goudsector. Hierbij gaat het om de ordening, het tegengaan van de illegaliteit en het gebruik van kwik. Een van de grote uitdagingen is het uitoefenen van controle op de sector.Het staatshoofd zal met de actoren van de goudsector aan tafel zitten. Zij geeft aan dat het gaat om een

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 21:15

    Reyme: delen van de samenleving niet content met sommige namen nieuwe dc’s

    Er wordt in de samenleving opgekeken van sommige namen die genoemd worden als nieuwe districtscommissaris. Dat concludeert de voorzitter van Alternatief 2020, Steven Reyme. De verwachting is dat de voordrachten een bepaald werk- en denkniveau moeten hebben om te kunnen functioneren. Daar zou het nu bij sommige nu aan schorten.De partij heeft geen dc voorgedragen omdat die maar één zetel heeft.

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 17:01

    Khargi’s verklaring was niet afdoende; onmiddelijk teruggeroepen

    De Surinaamse ambassadeur in Den Haag, Rajendre Khargi, is per ommegaande teruggeroepen naar Paramaribo door minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS). Dinsdag kreeg Khargi een brief waarin hij verantwoording moest afleggen over handelingen die het ministerie betitelt als een grove inbreuk op de diplomatieke hiërarchie, een ondermijning van het gez

  • united news

    28-aug-2025 - 15:35

    VASTE LIJNDIENST OVER ZEE VOOR VRACHT VANUIT SURINAME NAAR DE REGIO

    De splinternieuwe UAL Transporter waarmee vanaf volgende week vanaf Trinidad naar Suriname gevaren zal worden. | Beeld: UAL | Auteur: Armand SnijdersUniversal Africa Lines (UAL) introduceert de UAL Caribbean Shuttle een vaste lijndienst die Point Lisas (Trinidad & Tobago), Georgetown (Guyana) en Paramaribo met elkaar verbindt. Dit maakte nieuwsite Project Cargo Journal dinsdag wereldkundig. De nie

  • united news

    28-aug-2025 - 14:59

    PRESIDENT BEVESTIGD FACILITERING SOMOHARDJO ALS RAADSADVISEUR

    Foto: President Jenny Geerlings-Simons en raadsadviseur Paul Somohardjo.President Jenny Geerlings-Simons heeft bevestigd dat Paul Somohardjo, voorzitter van coalitiepartij PL, onder haar presidentschap opnieuw is benoemd als raadsadviseur op het Kabinet van de President.Somohardjo bekleedde deze functie eerder ook onder de vorige regering. Opvallend is dat de president geen duidelijke inhoudelijke

  • snc.com

    28-aug-2025 - 10:52

    Suriname start 2025 met nieuwe impuls in energiesector

    Suriname is 2025 begonnen met groeiend vertrouwen in de olie-industrie.

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 07:15

    RvC besloot zelf tot schorsing SLM-directeur

    Minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) heeft zich woensdag voor aanvang van de wekelijkse Raad van Ministers (RvM) uitgebreid uitgelaten over de schorsing van de waarnemend directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh; een beluit dat inmiddels is teruggedraaid. De minister benadrukte de rol van de raad van commissarissen (RvC): deze is

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 05:05

    Regering hoopt binnen twee weken nieuwe RvC bij SLM te hebben

    Regering hoopt binnen twee weken nieuwe RvC bij SLM te hebben De regering is drukdoende om een nieuwe Raad van Commissarissen te installeren bij de SLM. Dat vertelde vicepresident Gregory Rusland voor aanvang van de wekelijkse raad van ministersvergadering. Hij vindt dat er omzichtig moet worden omgegaan met zaken die de SLM regarderen. De sollicitatieprocedure voor het betrekken van een nieuwe p

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 03:52

    Gonesh beraadt zich met advocaat over stappen tegen RvC SLM

    De waarnemend-algemeen directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh, beraadt zich met zijn advocaat over te nemen stappen tegen de Raad van Commissarissen bij het bedrijf. De RvC heeft hem gisteren geschorst en dat vervolgens weer ingetrokken. Gonesh spreekt van een onterechte bejegening en rancune. Het geeft iets van de kunde aan van de RvC-leden, meent hij. Er wordt

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 01:23

    RvC SLM ‘totaal onbevoegd’ om Gonesh zwijgverbod op te leggen

    Aan waarnemend-directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh, werd bij zijn schorsing een verbod opgelegd om met de media te praten of om op sociale media te publiceren. Op de vraag of dat verbod kan worden opgelegd door een bedrijf, zegt advocaat Hugo Essed dat dit geen bevoegdheid is van een RvC. Alleen de procureur-generaal of de rechter-commissaris kunnen dergelijke

  • united news

    28-aug-2025 - 00:56

    VLIEGEN ONMOGELIJK ZONDER WAARNEMEND SLM-TOPMAN; SCHORSING INGETROKKEN

    Foto: Waarnemend SLM-directeur Steven Gonesh “De waarnemend CEO bekleedt vier functies in één, en als één van die functies niet wordt vervuld, kunnen er geen vluchten plaatsvinden,” legde minister van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT), Raymond Landveld, uit. Dit was de reden dat de Raad van Commissarissen (RvC) de schorsing van waarnemend SLM-directeur Steven Gonesh heeft teruggedr

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 22:20

    Distributie Indiase voedselpakketten gaat door; “niet meer via politieke structuren”

    De voortzetting van de distributie van voedselpakketten uit India door de nieuwe regering is gestuit op veel kritiek. Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS) zegt dat hij ten aanzien hiervan het algemene en nationale belang voorop heeft gesteld en dat is dat een bevriende natie middelen heeft geschonken voor behoeftige mensen in Suriname.“Ik zeg

  • cds

    27-aug-2025 - 19:05

    Minister Bouva kritisch over activiteiten Surinaamse ambassade in Nederland

    Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS) heeft zich kritisch uitgelaten over recente activiteiten van de Surinaamse ambassade in Nederland. De bewindsman merkte op woensdag 27 augustus voor aanvang van de wekelijkse vergadering van de Raad van Ministers op dat een ambassade zich dient te houden aan protocollen, regels en procedures. “Ik heb veel

  • cds

    27-aug-2025 - 16:59

    LVV en China versterken agrarische samenwerking na succesvolle fase 1

    Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en Hunan Linshi Agricultural Service Co., Ltd., hebben de eerste fase van het project ‘Agricultural Technical Cooperation Center (SATCC)’ succesvol afgerond. In een evaluatief gesprek op donderdag 21 augustus spraken de Chinese delegatie en LVV-minister Mike Noersalim over de behaalde successen en de plannen voor een ambitieuze tweede fa

  • united news

    27-aug-2025 - 14:43

    SURINAME NODIGT BEDRIJVEN UIT NAAR OLIE EN GAS TE BOREN VOOR DE KUST

    Bron: Nu.nlStaatsolie gaat in november vergunningen veilen voor het boren naar olie en gas voor de kust.Het bedrijf biedt verschillende samenwerkingsvormen aan. Internationale firma’s kunnen niet alleen helpen bij het opsporen, maar ook bij het winnen van olie en gas.De veilig gaat op 24 november van start. De te veilen vergunningen zijn voor gebieden ten zuiden en oosten van locaties waar eerde

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 12:55

    Begroting 2025 biedt geen ruimte voor aanpak grote wegen

    Minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO), zei tijdens de eerste regeringspersconferentie dat grote wegen-rehabilties voorlopig niet kunnen worden uitgevoerd, aangezien de begroting van 2025 daar geen ruimte voor biedt.Er zullen gesprekken plaatsvinden met de Wegenautoriteit Suriname, die verantwoordelijk is voor het beheer van de primaire wegen, om de voortgang te

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 11:15

    Simons: ‘we hebben niets tegen de gewezen korpschef’

    President Jennifer Geerlings-Simons zegt dat de regering niets tegen de voormalig korpschef, Bryan Isaacs heeft. Hij werd uit zijn functie ontheven nadat aanzienlijke geldbedragen en sieraden bij de Narcotica Brigade werden ontvreemd en meer dan SRD 1 miljoen verdween uit het kluis van het politiebureau te Munder.‘Laat het duidelijk zijn dat we absoluut niets tegen de gewezen korpschef hebben,

  • snc.com

    27-aug-2025 - 10:28

    Critici noemen optreden RvC SLM chaotisch en amateuristisch

    De Raad van Commissarissen (RvC) van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SL