Rutte bezoekt Suriname, maar de bevolking is vooral bezig met overleven

Premier Rutte haalde tijdens een tweedaags werkbezoek de banden aan met Suriname. Nederlandse excuses voor het slavernijverleden volgen mogelijk komend jaar, tijdens de herdenking van 150 jaar afschaffing van de slavernij in Suriname.

_{Foto: Premier Mark Rutte omhelst president Chan Santokhi tijdens zijn werkbezoek.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant}

Het werkbezoek aan Suriname dat minister-president Mark Rutte de afgelopen twee dagen aflegde, het eerste in 14 jaar tijd, liet veel inwoners koud. Zij maken zich zorgen over andere dingen: een torenhoge inflatie, groeiende werkloosheid, omvangrijke overstromingen door klimaatverandering en een zorgsysteem dat in elkaar zakt. De houding van veel mensen in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo was op zijn best sceptisch: goed dat Nederland weer eens langskomt, maar eerst zien wat dat oplevert.

Rutte zelf toonde zich na afloop tevreden. ‘We trekken weer samen op’, zei hij dinsdag in zijn toespraak aan het Surinaamse parlement. De relatie tussen beide landen is volgens hem ‘lang,

veel te lang, verstoord geweest’. Nederland weigerde de afgelopen jaren zaken te doen met voormalig president Desi Bouterse, die is veroordeeld voor de moord op vijftien politieke tegenstanders in 1982. Het werkbezoek van Rutte en diens minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Liesje Schreinemacher, met een ondernemersdelegatie, was bedoeld om de banden tussen Nederland en Suriname te herstellen. Het staatsbezoek van de Surinaamse president Chan Santokhi aan Nederland, een jaar geleden, hoorde daarbij.

Volgend jaar

Het bezoek leek vooral een voorbereiding op volgend jaar, als 150 jaar afschaffing van slavernij in Suriname wordt herdacht. Dat jaar moet volgens Rutte in het teken staan van ‘erkenning voor het afschuwelijke leed dat de tot slaaf gemaakten is aangedaan. En erkenning voor het verzet dat er ook was.’ Ook moet er volgens Rutte erkenning komen voor de maatschappelijke doorwerkingen van de slavernij in de huidige tijd.

De premier had dit werkbezoek naar eigen zeggen afgelegd

om te leren. ‘Ik wil van de jeugd en van ouderen in dit land horen hoe zij tegen de geschiedenis aankijken, zodat de erkenning die er moet komen zoveel mogelijk helend en verzoenend kan zijn.’ Eerder dit jaar bezocht een parlementaire werkgroep Suriname met eenzelfde doel. Nederland biedt naar verwachting in 2023 excuses aan voor het slavernijverleden in Suriname. Dan wordt waarschijnlijk ook duidelijk of de regering bereid is herstelbetalingen in een of andere vorm aan te bieden.

Erkenning leed

De politie van Paramaribo verjaagde maandag een groepje inheemse Surinamers die wilde demonstreren langs de route van de Nederlandse delegatie. Zij vinden dat hun leed, als nabestaanden van oorspronkelijke bewoners van Suriname, onvoldoende wordt erkend. Sommige creolen en marrons – afstammelingen van Afrikanen – mopperden dat Rutte niet alleen een krans had moeten leggen bij Fort Zeelandia ter herdenking van de Decembermoorden uit 1982, maar ook bij het Kwakoe-monument, het befaamde standbeeld

van een tot slaaf gemaakte man die zijn ketenen verbreekt. Vicepremier Ronnie Brunswijk, in Nederland bij verstek veroordeeld voor drugshandel, schamperde voorafgaand aan het staatsbezoek: ‘Wie is Rutte?’ Brunswijk was wel aanwezig bij de kranslegging op dinsdag.

In zijn toespraak kondigde Rutte aan het budget voor het Makandra-samenwerkingsprogramma tussen beide landen te verhogen van 6- naar 10 miljoen euro per jaar. Dat geld is onder meer bedoeld voor versterking van het Surinaamse gezondheidszorg en het bestrijden van drugshandel. Minister Schreinemacher wil technische hulp bij waterbeheer en klimaatverandering toevoegen aan dit programma. Voor zijn vertrek sprak Rutte ook met leden van het Nationaal Comité Herdenking Slavernijverleden en de Nationale Reparatie Commissie Suriname. De voorzitter van die laatste werkgroep kondigde vorige maand aan 10 miljard euro aan herstelbetalingen te zullen eisen.