Pas als we schreeuwen, luister je?
| starnieuws | Door: Redactie
De ‘BRANDWEERCULTUUR’ moet dringend stoppen
Laten we heel eerlijk zijn met elkaar: hoe vaak zien we dit niet gebeuren in ons land? Een groep burgers, leerkrachten, verpleegkundigen of maatschappelijke werkers vraagt al maanden stil, beleefd en via de officiële weg om aandacht voor een probleem. Geen reactie. Brieven blijven op bureaus liggen, beloftes vervliegen in de wind en er verandert niets.
Totdat de grens is bereikt. Er wordt gestaakt, wegen worden geblokkeerd, de radio-ontvangers lopen vol en de maatschappij staat
Het signaal dat we hiermee als leiders en maatschappij afgeven, is gevaarlijk: “Als je rustig praat, heeft het geen zin. Wil je wat bereiken? Dan moet je herrie maken.”
De brandweercultuur
Maar laten we elkaar de spiegel voorhouden: een leider die alleen maar goed is in brandjes blussen, levert geen duurzaam werk. Echt leiderschap meet je niet af aan hoe snel je een crisis
Sociologisch gezien houdt deze manier van besturen een schadelijke cirkel in stand. Door pas te reageren bij escalatie, conditioneer je de samenleving. Je leert mensen dat constructieve dialoog tijdverspilling is. Zo kweek je wantrouwen, frustratie en polarisatie. En het ergste? Het kost ons land elke keer bakken met geld, energie en maatschappelijke vrede.
Hoe doorbreken we dit?
Het is tijd voor een omslag van reactief brandjes blussen naar proactief en dienend leiderschap. Dat vraagt geen ingewikkelde wetenschap, maar wel een knop die om moet in onze cultuur en werkwijze. Hier zijn vier concrete handvatten:
1. Luister naar het fluisteren (voordat het een schreeuw wordt)
Wacht niet tot de petitie op je stoep ligt of het erf vol staat. Zorg voor korte, informele en veilige lijnen waarin mensen
2. Kom uit die airco-kamer (stap de praktijk in)
Een hoge machtsafstand maakt blind. Als leider kun je niet sturen vanaf papier of vanuit een afgesloten kantoor met de airco op 18 graden. Ga de straat op, loop mee op de werkvloer, zit aan tafel met de mensen die het werk daadwerkelijk doen. Vraag niet: “Waarom klagen jullie?”, maar: “Wat hebben jullie nodig om je werk goed te kunnen doen?”
3. Geef mandaat aan de mensen in de linie
4. Beloon de voorkomer, niet alleen de blusser
In veel organisaties en overheidsstructuren krijgt de manager die een staking weet te luwen alle lof. Maar wat met de leider bij wie er nóóit gestaakt wordt omdat de verhoudingen goed zijn? Laten we elkaar waarderen op preventie. Maak het voorkomen van problemen de norm waarop we leiders afrekenen.
Een oproep aan ons allemaal
Dit is niet alleen een boodschap aan de politiek of de directeuren. Het is een spiegel voor ons allemaal, in de vakbonden, in buurthuizen, op scholen en op de werkvloer. Laten we stoppen met het belonen van het hardste geschreeuw en laten we beginnen met het serieus nemen van de rustige stem.
Besturen en leiden is geen kwestie van macht
Quintis Ristie
Laten we heel eerlijk zijn met elkaar: hoe vaak zien we dit niet gebeuren in ons land? Een groep burgers, leerkrachten, verpleegkundigen of maatschappelijke werkers vraagt al maanden stil, beleefd en via de officiële weg om aandacht voor een probleem. Geen reactie. Brieven blijven op bureaus liggen, beloftes vervliegen in de wind en er verandert niets.
Totdat de grens is bereikt. Er wordt gestaakt, wegen worden geblokkeerd, de radio-ontvangers lopen vol en de maatschappij staat
op haar kop. En wat gebeurt er dán? Binnen 24 uur is er ineens wél tijd voor een spoedoverleg, is er ineens wél budget te vinden en schuiven bestuurders aan tafel om ‘de situatie te bezweren’.
Het signaal dat we hiermee als leiders en maatschappij afgeven, is gevaarlijk: “Als je rustig praat, heeft het geen zin. Wil je wat bereiken? Dan moet je herrie maken.”
De brandweercultuur
We zijn in Suriname langzamerhand gewend geraakt aan wat je brandweerleiderschap kunt noemen: we komen pas in actie als het huis al in lichterlaaie staat. Zodra de vlam in de pan slaat, rennen we met emmers water rond om te blussen. En als het vuur gedoofd is, schouderklopjes alom!
Maar laten we elkaar de spiegel voorhouden: een leider die alleen maar goed is in brandjes blussen, levert geen duurzaam werk. Echt leiderschap meet je niet af aan hoe snel je een crisis
oplost nadat die ontploft is, maar aan hoe scherp je bent om ervoor te zorgen dat de brand nooit ontstaat.
Sociologisch gezien houdt deze manier van besturen een schadelijke cirkel in stand. Door pas te reageren bij escalatie, conditioneer je de samenleving. Je leert mensen dat constructieve dialoog tijdverspilling is. Zo kweek je wantrouwen, frustratie en polarisatie. En het ergste? Het kost ons land elke keer bakken met geld, energie en maatschappelijke vrede.
Hoe doorbreken we dit?
Het is tijd voor een omslag van reactief brandjes blussen naar proactief en dienend leiderschap. Dat vraagt geen ingewikkelde wetenschap, maar wel een knop die om moet in onze cultuur en werkwijze. Hier zijn vier concrete handvatten:
1. Luister naar het fluisteren (voordat het een schreeuw wordt)
Wacht niet tot de petitie op je stoep ligt of het erf vol staat. Zorg voor korte, informele en veilige lijnen waarin mensen
eerlijk kunnen zeggen waar de schoen wringt, zonder bang te hoeven zijn voor represailles of gezichtsverlies. Als een signaal op de werkvloer of in de wijk al drie keer is gegeven, moet er al een oranje lampje gaan branden.
2. Kom uit die airco-kamer (stap de praktijk in)
Een hoge machtsafstand maakt blind. Als leider kun je niet sturen vanaf papier of vanuit een afgesloten kantoor met de airco op 18 graden. Ga de straat op, loop mee op de werkvloer, zit aan tafel met de mensen die het werk daadwerkelijk doen. Vraag niet: “Waarom klagen jullie?”, maar: “Wat hebben jullie nodig om je werk goed te kunnen doen?”
3. Geef mandaat aan de mensen in de linie
Veel kleine problemen worden groot omdat niemand op de werkvloer ‘de bevoegdheid’ heeft om een simpele beslissing te nemen. Iedereen wacht op de baas en de baas heeft geen tijd.
Breek die bureaucratie door. Geef afdelingshoofden, coaches en veldwerkers het vertrouwen én het budget om kleine knelpunten meteen op te lossen voordat ze uitgroeien tot maatschappelijke kwesties.
4. Beloon de voorkomer, niet alleen de blusser
In veel organisaties en overheidsstructuren krijgt de manager die een staking weet te luwen alle lof. Maar wat met de leider bij wie er nóóit gestaakt wordt omdat de verhoudingen goed zijn? Laten we elkaar waarderen op preventie. Maak het voorkomen van problemen de norm waarop we leiders afrekenen.
Een oproep aan ons allemaal
Dit is niet alleen een boodschap aan de politiek of de directeuren. Het is een spiegel voor ons allemaal, in de vakbonden, in buurthuizen, op scholen en op de werkvloer. Laten we stoppen met het belonen van het hardste geschreeuw en laten we beginnen met het serieus nemen van de rustige stem.
Besturen en leiden is geen kwestie van macht
tonen wanneer de maatschappij de straat op gaat. Het is de verantwoordelijkheid nemen om te luisteren als er nog gefluisterd wordt. Pas dan bouwen we aan een Suriname waarin vertrouwen en samenwerking de basis vormen, in plaats van crisis en strijd.
Quintis Ristie
| starnieuws | Door: Redactie
