Het directoraat Welzijn en Arbeid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) heeft op vrijdag 28 november 2025 officieel een dependance in gebruik genomen in het district Para. De nieuwe vestiging bevindt zich in het Educatief Centrum Witsanti aan de Armaketoweg te Wit Santi.

Direct na de onthulling van het naambord vond de eerste officiële handeling op de nieuwe locatie plaats: de certificaatuitreiking aan 56 deelnemers die in het laatste kwartaal van 2024 vaktrainingen van de Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO) met succes hebben afgerond. Bij deze gelegenheid ontvingen de geslaagden ook een starterkit, gefinancierd vanuit het project

Wroko Foe Mek Moni, waarmee zij nu aan de slag kunnen met hun opgedane kennis en vaardigheden.

De opening van de dependance in Para is onderdeel van het beleid van de president en de regering om via decentralisatie de ontwikkeling in alle districten te stimuleren. Para is het eerste district waar Welzijn en Arbeid een dependance opent. De andere districten volgen.

Onderminister van VWA, dr. Raj Jadnanansing, die onder andere de onthulling van het naampbord verrichtte, benadrukte dat nu veel meer inwoners van Para, in het bijzonder jongeren, toegang zullen krijgen tot vakgerichte  trainingen en ondersteuning bij werkgelegenheid. Hij gaf de coördinator

van de dependance, Brian Swedo, de opdracht om in de 13 omliggende dorpen te inventariseren welke specifieke kennis en vaardigheden nog nodig zijn om bewoners aan werk te helpen of om eigen ondernemingen te starten. Ook maakte de onderminister bekend dat er een database van werkzoekenden zal worden opgezet om gerichte werkgelegenheidsprogramma’s voor het district te ontwikkelen. Verder zal de dependance een belangrijke rol spelen in bewustwording rondom alcohol- en drugsmisbruik onder jongeren.

Districtscommissaris Patrick Kensenhuis, dependance -coördinator Brian Swedo en de adviseur van zowel de onderminister als de stichting Educatief Centrum Witsanti, Steven Relyveld, benadrukten het belang van deze vestiging. Volgens hen zal decentralisatie bijdragen aan snellere ontwikkeling van Para, vooral in de dorpen. Swedo riep bewoners op om gebruik te maken van de diensten van de dependance. De districtscommissaris vroeg daarbij bijzondere aandacht voor de versterking van de aanwezigheid van de Arbeidsinspectie in het district, gezien het grote aantal bedrijven dat actief is in Para. Releyveld benadrukte dat met de dependance de dienstverlening dichter bij de leefgemeenschappen is gebracht.

Tijdens de ceremonie werden 90 certificaten uitgereikt aan de 56 deelnemers, van wie enkele  meerdere trainingen hebben gevolgd. Het ging om de vaktrainingen: Gawasa (Gas, Water en Sanitair); Electro-Huisinstallatie; Textiele Werkvormen; en diverse computertrainingen. Vanwege administratieve procedures liep de uitreiking later dan gepland, maar de deelnemers ontvingen als extra gebaar een starterpakket. Zo kregen deelnemers van Textiele Werkvormen een huishoudnaaimachine en ontvingen de cursisten van Gawasa en Electro-Huisinstallatie  basisgereedschap om hun vak meteen te kunnen uitoefenen. Deelnemers van computertrainingen kregen geen starterspakket, maar wél een gratis internettraining van SAO die januari aanvangt. Opmerkelijk was de deelname van dames aan Gawasa en Electro Huisinstallatie, wat positief werd ontvangen door de sprekers.

Volgens SAO-directeur Joyce Lapar hebben de deelnemers gedurende de training hun kennis onmiddellijk in praktijk gebracht. Zo herstelden de Gawasa-cursisten de toiletgroepen van de LBO-school in Wit Santi, terwijl in Onverwacht cursisten van Electro-Huisinstallatie, lampen en stopcontacten vervingen van een school.

Alle sprekers moedigden de geslaagde deelnemers aan om zich verder te blijven ontwikkelen. Zij wezen op de groeiende vraag naar geschoolde en getrainde arbeidskrachten in de olie- en gassector en andere sectoren die door deze ontwikkelingen zullen floreren. Het ministerie van VWA en werkarm SAO zullen, op basis van de behoeften in het district, blijven werken aan het klaarstomen van de districtbewoners, vooral jongeren, voor deze veranderende arbeidsmarkt.

Paramaribo, 29 november 2025

Afdeling Voorlichting Directoraat Welzijn en Arbeid

Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Arbeid

Indrukken van de gelegenheid waarbij het directoraat Welzijn en Arbeid een dependance in gebruik heeft genomen te Wit Santi in het district Para, en waarbij tevens certificaten zijn uitgereikt aan 56 deelnemers uit het district die vaktrainingen van de SAO hebben gevolgd in het kader van het project Wroko Foe Mek Moni.

Het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) en het United Nations Development Programme (UNDP) hebben in oktober en november een reeks validatiegesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van binnenlandse gemeenschappen. Dit, als essentieel onderdeel van het JET-programma voor duurzame energievoorziening. Tijdens deze gesprekken is de eerder verzamelde informatie getoetst om te verzekeren dat de daarop voorgestelde oplossingen aansluiten bij de werkelijke behoeften en verwachtingen van de betrokken gemeenschappen.

De validatiesessies vonden plaats op 22 oktober, 14 en 19 november, en dienden om het lopende proces binnen het JET Joint Programme zorgvuldig terug te koppelen aan de geselecteerde gemeenschappen. In deze sessies werden het

technisch ontwerp en het kostenrapport gepresenteerd, waarna samen met dorpshoofden en lokale vertegenwoordigers de data stap voor stap werd doorgenomen. Door deze gezamenlijke verificatie is niet alleen de juistheid van de informatie bevestigd, maar ook het draagvlak voor de voorgenomen energietransitie versterkt.

Voorafgaand aan de validatie verzorgden Valerie Lalji, directeur Energie van NH, en Viren Ajodhia, directeur van het bedrijf Economy Energy Consultancy (EEC), een reeks toespraken en presentaties. Lalji lichtte de drie opeenvolgende stappen binnen het validatieproces toe: het verkrijgen van toestemming van traditionele gezagsdragers, het verzamelen en verwerken van informatie, en ten slotte de gezamenlijke verificatie met de gemeenschappen.

Ajodhia gaf aanvullende technische toelichting over de werking van het energiesysteem, waaronder het gebruik van prepaid meters, de tariefstructuur en de toekomstige beleidsvorming voor energievoorziening in het binnenland.

Met de afgeronde validatiefase ligt de basis stevig voor de verdere uitvoering van het duurzame energieproject voor het binnenland, genaamd JET. De vervolgstap binnen het JET-programma is volgens Lalji de formele indiening van marktklare en financierbare energietransitievoorstellen ter goedkeuring aan financierders van de overheid voor uitvoering. In totaal worden binnen het project 21 dorpen meegenomen, verspreid over de gebieden Brokopondo, Boven-Suriname, Boven-Coppename, Tibiti, Boven-Saramacca en Tapanahony.

Foto compilatie: Rechts advocaat Gerard Spong

De kern van de controverse draait om de interpretatie van de term ‘in cash’ binnen de Production Sharing Contracts (PSC’s), een discussie die werd aangewakkerd door de uitspraken van advocaat Gerard Spong op de Nederlandse televisie.

Staatsolie heeft publiekelijk de beweringen van Spong weerlegd dat de Surinaamse royalty’s in fysiek contant geld zouden worden uitbetaald, wat volgens critici de deur opent naar corruptie en witwasmogelijkheden. Staatsolie betreurt dat Spong zich niet heeft laten informeren en brengt het misverstand terug tot een taalkundig probleem.

De oliemaatschappij eist nu een rectificatie van het Nederlandse programma Buitenhof. Staatsolie

legt uit dat ‘in cash’ staat voor girale overboekingen via reputabele internationale banken, en niet voor chartaal geld of ‘een koffer vol bankbiljetten’. De royalty’s kunnen op twee manieren worden ontvangen: ‘In kind’ (fysieke olie) of ‘In cash’ (girale overboeking). Ter verdediging van de transparantie wijst Staatsolie op de strikte regels van de internationale banken en de wettelijke vastlegging van de inkomsten in de Wet op het Spaar- en Stabilisatiefonds, die de doelmatigheid waarborgt. Hoewel critici, in het licht van de historische olievondsten, ook de hoogte van de royalty van 6,25% en de totale staatsinkomsten in twijfel trekken, is de onmiddellijke focus de betalingsmethode.

Het project GranMorgu vordert ondertussen gestaag (al 25%) en de eerste royalty’s worden verwacht vanaf 2028.

Staatsolie richt zich op het verdienen van het geld en de ontwikkeling van Local Content, met programma’s om Surinaamse bedrijven voor te bereiden via onderwijs, het Centrum voor Nationale Bedrijfsontwikkeling en een Suppliers Portal. De zittende regering-Simons erft de kritische afspraken en staat onder druk om maximale transparantie te garanderen, al dan niet door de contractteksten openbaar te maken, en om de mechanismen ter bescherming tegen de Hollandse Ziekte te versterken.

UNITEDNEWS

 

Een roekeloze inhaal- en invoegactie van een PL-buschauffeur voor een andere bus is vrijdagochtend iets voor 06.00 uur geëindigd in een aanrijding op de Indira Gandhiweg in Suriname. Vijf personen raakten gewond en zijn verwezen voor medische behandeling.

Beide bussen reden over de Indira Gandhiweg in de richting van Latour. Ter hoogte van de Monplaisirweg haalde de PL-chauffeur roekeloos in, voegde zich snel voor de andere bus en remde volledig af om een passagier op te halen. Daarbij werd de lijnbus hard van achteren geramd.

(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Volgens

omstanders sloeg de betrokken PL-chauffeur na de aanrijding op de vlucht. Hij liet vervolgens een collega ter plaatse komen om zich voor te doen als de bestuurder ten tijde van de botsing.

De politie werd ingeschakeld en ging ter plaatse voor onderzoek. Er werd ook een ambulance opgeroepen, maar er hoefden geen slachtoffers te worden afgevoerd.

Alle vijf gewonden zijn op eigen gelegenheid voor medische behandeling gegaan. De politie heeft de zaak in onderzoek.

Hoge snelheid en roekeloos rijgedrag van PL-buschauffeurs blijven zorgen baren. Het incident van vrijdagochtend is opnieuw een geval waarbij een of meerdere slachtoffers zijn gevallen.

Minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen (NH), heeft uit handen van de directeur van de Energie Autoriteit Suriname (EAS), Anand Kalpoe, het formeel kaderdocument genaamd Legal and Regulatory Services-documents ontvangen. Dit gebeurde op 27 november in het bijzijn van vertegenwoordigers van zowel NH, de N.V. Energiebedrijven Suriname (EBS), de EAS alsook de Raad van Toezicht (RvT) EAS.

De documenten betreffen een set richtlijnen die de juridische en regelgevende basis legt voor de uitvoering van het Energie Sector Plan. Terwijl het ESP de visie schetst voor de komende twintig jaar, bieden de nieuwe documenten de instrumenten, normen en procedures om deze

visie te vertalen naar beleid en praktijk. Volgens minister Abiamofo zijn de kaders essentieel voor transparantie, vertrouwen en goed bestuur. Hij voegde daaraan toe dat een plan nooit een eindpunt, maar een begin is.

EAS-directeur Anand Kalpoe benadrukte bij de overhandiging dat de afronding van deze documenten een lang en zorgvuldig traject afsluit: “Met deze set regels en richtlijnen leggen we een professionele en toekomstbestendige basis onder de sector. Het ESP krijgt hiermee zijn juridische ruggengraat.” Kalpoe gaf aan dat financiering via onder andere de Inter-American Development Bank (IDB) een cruciaal aandachtspunt blijft, maar dat de sector met dit fundament sterker

richting uitvoering in 2028 kan bewegen.

Consultant Viren Ajodhia gaf tijdens het programma een toelichting op meerdere staatsbesluiten die het regelgevend kader verder moeten versterken. Daarbij legde hij bijzondere nadruk op het feit dat het binnenland in de huidige wet- en regelgeving en zelfs in het ESP ontbreekt. Op instructie van het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen is bij deze herziening expliciet aandacht besteed aan het binnenland, zodat de bijzondere omstandigheden in deze gebieden nu wel zijn verankerd in de nieuwe kaders. Ajodhia gaf aan dat de regulering van het binnenland niet in een aparte wet wordt ondergebracht, maar wordt geïntegreerd in de bestaande nationale wetgeving. Dit, omdat het binnenland geen aparte entiteit is maar een integraal onderdeel van Suriname. De regulering moet dat ook weerspiegelen.

Daarnaast kwamen operationele knelpunten uitgebreid aan bod. EBS-directeur, Leo Brunswijk, wees op de snelle opkomst van elektrisch vervoer en de noodzaak van versneld beleid voor laadpunten en netversterking. De EBS pleit daarom voor een landelijk laadpuntenplan, uitbreiding van opwekcapaciteit en duidelijke regelgeving, waarbij eventuele tariefaanpassingen gepaard gaan met gerichte compensatie voor kwetsbare groepen.

Een ander belangrijk onderdeel van het documentenpakket zijn de Regulatory Accounting Requirements (RAR 2025). Deze regels bepalen hoe elektriciteitsbedrijven hun kosten, activa en opbrengsten moeten vastleggen volgens IFRS-principes, internationale verslagleggingsnormen en sectorspecifieke richtlijnen. Volgens Brigitte Burnett, hoofd Economische Regulering en Toezicht bij de EAS, vormen de RAR 2025 een cruciale bouwsteen voor transparante tariefregulering en professioneel toezicht, een noodzaak voor eerlijke tarieven en een toekomstbestendige sector.

De combinatie van het ESP, de Legal and Regulatory Services-documenten en de RAR 2025 vormt volgens minister Abiamofo een stevig fundament voor transparantie, goed bestuur, investeringszekerheid en duurzame groei. Hij benadrukte dat succesvolle uitvoering gezamenlijke inzet vraagt: van de overheid, EBS, SPCS, de EAS en vooral ook de private sector, die op termijn een grotere rol moet krijgen volgens internationale standaarden.

Auteur: Rumi Knoppel RK

De wereldwijde 100 ml-regel voor handbagagevloeistoffen, ingesteld voor vliegveiligheid (ICAO/IATA), wordt ook in Suriname gehanteerd. Echter, de handhaving via inbeslagname roept bij passagiers ernstige ethische en juridische vragen op, met name over de schending van het eigendomsrecht.

De inbeslagname van vloeistoffen die de 100 ml-grens overschrijden, is de standaardpraktijk van de douane. Echter, critici stellen dat er een gebrek is aan duidelijke regelgeving die de inbeslagname en het weggooien daadwerkelijk rechtvaardigt. Zij vragen zich af of het doel – voorkomen dat de vloeistoffen in het vliegtuig komen – niet op een minder ingrijpende wijze bereikt kan worden dan

via inbeslagname. Het ontbreken van transparantie over wat er met de in beslag genomen goederen gebeurt, voedt de bezorgdheid dat deze mogelijk door dienstdoenden voor eigen gebruik worden meegenomen, wat neerkomt op wederrechtelijke toe-eigening. Dit zou een schending zijn van het eigendomsrecht van de burger, dat de staat juist zou moeten beschermen.

Een bijkomend probleem is de onduidelijkheid over hoe de regel precies wordt gehandhaafd. Wordt er gekeken naar de werkelijke inhoud van een fles of naar de opdruk van de verpakking? Het in beslag nemen van een fles van 250 ml die slechts 40 ml vloeistof bevat, zou logischerwijs even

onwenselijk zijn als het weigeren van een lege fles van 200 ml, puur op basis van de opdruk. Anderzijds zou het manipuleren van de opdruk op grotere flessen (bijvoorbeeld 50 ml op een fles van 200 ml) de veiligheidsdoelstelling van de regel ondermijnen. Voor onervaren reizigers is deze nuance vaak onbekend, wat leidt tot het onverwachte verlies van soms dure producten zonder enige vorm van compensatie.

Passagiers, die vaak als klanten en inkomstenbronnen voor de luchtvaartsector worden beschouwd, voelen zich door deze praktijk behandeld als criminelen. Zij pleiten voor alternatieve, minder ingrijpende oplossingen die zowel de veiligheid waarborgen als het eigendomsrecht respecteren. Een van de voorgestelde oplossingen is het aanbieden van een bewaaroptie. Door vloeistoffen te registreren en tegen een vergoeding te bewaren, kunnen reizigers de producten na terugkeer ophalen. Voor niet-ingezetenen zou de optie kunnen bestaan om een familielid of vriend de items te laten ophalen. Dergelijke middelen zouden de inbreuk op eigendomsrechten minimaliseren terwijl de vliegveiligheid gewaarborgd blijft.

De huidige praktijk van inbeslagname en wegdoen, zonder compensatie en met onduidelijkheid over de bestemming van de producten, staat onder druk en dwingt tot een heroverweging van de handhaving van de veiligheidsregels, waarbij een betere balans tussen veiligheid en burgerrechten wenselijk is.

UNITEDTRAVEL