Op 5 en 6 april 2025 hebben meer dan 30 huisartsen deelgenomen aan een intensieve training in Paramaribo, gericht op het verbeteren van de eerstelijnszorg voor patiënten met chronische aandoeningen zoals hypertensie en diabetes. Deze training maakte deel uit van het Suriname HEARTS-initiatief, een programma van het ministerie van Volksgezondheid dat sinds 2021 wordt uitgevoerd met steun van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) en de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB).

Tijdens de tweedaagse sessies werd het HEARTS PAHO Control Drivers-model geïntroduceerd, een innovatief raamwerk ontwikkeld door PAHO om de controle van hypertensie in de eerstelijnszorg te verbeteren. Dit model identificeert essentiële factoren

die bijdragen aan effectieve hypertensiebeheersing en biedt een gestructureerde aanpak voor kwaliteitsverbetering binnen huisartsenpraktijken.

Het benadrukt het belang van systematische zelfevaluatie en continue verbetering, waardoor zorgverleners hun behandelstrategieën kunnen optimaliseren en patiëntresultaten kunnen verbeteren. De training werd gekenmerkt door groot enthousiasme en actieve betrokkenheid van de deelnemers. Huisartsen gaven aan dat het nieuwe model een waardevolle aanvulling is in hun streven naareffectieve en duurzame zorg.

De focus lag op praktische toepassing van richtlijnen, patiëntopvolging en het meten van behandelresultaten. Het ministerie van Volksgezondheid benadrukt dat deze trainingsreeks een belangrijke stap is richting de landelijke implementatie van het HEARTS-initiatief.

Het streven

is om 80% van de volwassenen hoge bloeddruk patienten te vinden, bij 80% van deze patiënten met verhoogde bloeddruk de behandeling te starten en bij 80% van hen de bloeddruk effectief onder controle te brengen. Met de succesvolle afronding van deze training is weer een belangrijke mijlpaal bereikt in het versterken van de eerstelijnszorg in Suriname.

Het ministerie van Volksgezondheid informeert de samenleving dat wegens technische omstandigheden een aantal bloedtesten niet gedaan kunnen worden door het Klinisch Chemisch Laboratorium van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP).

Het ministerie vraagt het publiek om, voor minder urgente spoedbehandelingen, tijdelijk gebruik te maken van de diensten van overige spoedposten in de omgeving. In Paramaribo zijn dat de spoedposten bij het St. Vincentius Ziekenhuis aan de Julianastraat en RCR Medical Center aan de Anton Dragtenweg.

Voor specifieke en dringende gevallen zoals hartaanval, halfzijdige verlammingen en ernstige ongevallen die uitsluitend bij het AZP kunnen worden behandeld, blijft het mogelijk om de SEH van

het Academisch Ziekenhuis te bezoeken. Het ministerie vraagt hierbij om begrip en medewerking. AZP werkt met spoed aan een oplossing en houdt u op de hoogte van verdere ontwikkelingen.

De naam van Edward Belfort wordt gehandhaafd op de kandidatenlijst van de NDP. Belfort is gisteren overleden. Hij stond op de 50e plek van de lijst. Nasier Eskak, de directeur van Binnenlandse Zaken, zegt dat de Kiesregeling niet voorziet in dergelijke gevallen, waarbij een kandidaat voor de verkiezingen komt te overlijden. In samenspraak met het Centraal Hoofdstembureau is besloten om zijn naam te laten op de lijst. Er kan nogsteeds op Belfort worden gestemd; de stemmen zijn van de partij. Dit geval doet zich voor het eerst voor.

Veertien politieke organisaties hebben op 25 maart hun kandidatenlijsten ingediend. Politieke organisaties

kregen tot en met 29 maart de gelegenheid om hun verzuimen te herstellen en hadden tot 5 april de mogelijkheid om in beroep te gaan bij de president. Op 14 april vindt de loting plaats waarmee wordt bepaald in welke volgorde de politieke organisaties zullen voorkomen op het stembiljet.

In tegenstelling tot voorgaande verkiezingen vindt de loting niet meer plaats op de hoofdstembureaus. Er zal maar één loting worden gehouden op het CHS, waarmee tegelijkertijd ook de volgorde van politieke organisaties op het stembiljet voor RR zal worden bepaald. De volgorde waarin de politieke organisaties voorkomen op het stembiljet voor DNA

zal hetzelfde zijn op het stembiljet voor RR. Politieke organisaties die in bepaalde ressorten geen kandidaten hebben gesteld, zullen in een lege, smaller kolom voorkomen op het stembiljet.

De Surinaamse Energieautoriteit (EAS) en de Suriname Energy Chamber (SEC) hebben samen met andere lokale energiepartners een strategisch werkbezoek gebracht aan de Texas Christian University (TCU) in de Verenigde Staten. Het bezoek,

dat plaatsvond op 5 april en samenviel met het Global Energy Symposium, stond in het teken van samenwerking op het gebied van duurzame en toekomstgerichte energieoplossingen.

De Surinaamse delegatie bestond uit Orlando Olmberg (SEC), Anand Kalpoe (EAS) en Peter Donk (Energie Bedrijven Suriname – EBS). De missie werd gefaciliteerd door de energieafdeling van TCU, onder leiding van Nikki Morris, voormalig Vice President Business Development van TotalEnergies Suriname.

Met het oog op de snelgroeiende energiebehoefte—mede door de ontwikkeling van de olie- en gassector—verkenden de partijen innovatieve oplossingen zoals hernieuwbare energie, energieopslag en het gebruik van waterstof. De fluctuaties in de waterstand van het Afobakka-stuwmeer, die kunnen leiden tot een verminderde beschikbaarheid van goedkope hydro-energie, vormen hierbij een belangrijke aanleiding voor actie.

Structurele aanpak voor energietoekomst
"De situatie vraagt om langetermijnoplossingen. We moeten af van de afhankelijkheid van tijdelijke noodstroom," benadrukte Olmberg. "Door nu te investeren in zonne-energie, windprojecten en moderne opslagtechnologieën bouwen we aan een toekomstbestendig energiesysteem."

Tijdens het bezoek werd niet alleen kennis uitgewisseld, maar ook het fundament gelegd voor publiek-private samenwerking. EAS en SEC spraken de intentie uit om samen een concreet traject te ontwikkelen dat private investeringen in de energiesector moet stimuleren. Daarbij wordt gedacht aan slimme pilotprojecten in samenwerking met TCU en lokale stakeholders.

Unieke energiebalans als uitgangspunt
Suriname beschikt momenteel over een vrijwel gelijke verdeling tussen waterkracht en thermische energie. Deze unieke energiebalans vormt de basis voor het nationale Energy Sector Plan (ESP), dat de koers uitzet voor de energietransitie in de komende twintig jaar.

Volgens de delegatie biedt internationale samenwerking, gecombineerd met gerichte investeringen in innovatieve technologie, een uitgelezen kans om toekomstige energietekorten te voorkomen én tegelijkertijd te bouwen aan een duurzamer Suriname.

De verschillende vertegenwoordigers van de politieke partijen tijdens de persconferentie in Residence Inn. (Foto: René Gompers)

De rechtsstaat is compleet vernietigd. De basis is gelegd met het besluit dat hoofdstembureaus onder het

Centraal Hoofdstembureau vallen. De verkiezingsautoriteiten op lokaal niveau zijn monddood gemaakt. Dat zegt Jennifer van Dijk-Silos van het Anti Fraude Platform op een persconferentie die politieke partijen nu houden over de klachten die ze hebben over de kandidaatstelling.

Ze is blij dat politieke partijen eindelijk gezamenlijk in het geweer komen, omdat ze ook gezamenlijk nadeel zullen ondervinden als ze hun mond houden. Ze hoopt dat niet bij blablabla zal blijven.

De organisatie van de verkiezingen is een wantoestand zonder weerga, zegt Van Dijk-Silos. "Het is hemelschreiend." Ze zat in het publiek, maar deelde haar mening en ervaring als voormalige voorzitter van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB). Van Dijk-Silos was vanaf 2004 tot 2015 voorzitter van het OKB.

De verschillende politieke partijen waaronder NPS, BEP, NDP, VLS, PL en DA 91 hebben hun ervaringen gedeeld over de kandidaatstelling. Volgens Van Dijk-Silos is er iets heel ernstigs aan de hand en is het grimmiger dan het op het eerste oog lijk. "Alles wordt gedirigeerd vanuit 1 plek en is op lokaal niveau alles kapot gemaakt."

Alle partijen doen een beroep om een vuist te maken en gezamenlijk op te treden. "Alertheid en waakzaamheid moeten aan de dag worden gelegd," zegt BEP-voorzitter Ronny Asabina.

De partijvertegenwoordigers benadrukken dat ze eerlijke verkiezingen willen. Er moet voor gewaakt worden dat de verkiezingen worden gemanipuleerd.

Kort en bondig zegt Van Dijk-Silos dat het verkiezingspersoneel dat niet deugt, moet worden opgedonderd. Het zijn partijloyalisten en dat is onkan.

Binnen een tijdsbestek van één week heeft de justitie nu ook een stopgezet op de uitvoering van het infrastructurele project Van 't Hogerhuysstraat-Slangenhoutstraat. De Staat wordt door rechter Deborah Haakmat-Sniphout verboden om

enige aanbesteding te doen of voort te zetten, het werk te gunnen, of een overeenkomst aan te gaan met een bedrijf voor de uitvoering van het project.

De kantonrechter heeft de Staat tevens bevolen dat, indien er al een aannemingsovereenkomst is gesloten voor de uitvoering van het project, deze per direct moet worden stopgezet.

Rond dit IDB-project aan de Van 't Hogerhuysstraat is eerder al veel commotie ontstaan in de samenleving. De IDB had de gunning al eerder afgeblazen, omdat informatie over het gunningsproces via het ministerie van Openbare Werken zou zijn ‘uitgelekt’ naar andere bedrijven. De IDB eiste dat het ministerie onderdelen van het project opnieuw zou aanbesteden.

Bij dit project zijn ook het ministerie van Openbare Werken en het bedrijf Baitali betrokken. Dit bedrijf heeft deze rechtszaak aangespannen en heeft van de rechter toestemming gekregen om tegen de Staat te procederen.

Tegenover Starnieuws en de Ware Tijd verklaart algemeen directeur Farsi Khudabaks van Baitali geen andere keuze te hebben dan de Staat ook in deze zaak voor het gerecht te dagen. Een eerder protest bij het ministerie van Openbare Werken heeft niets opgeleverd. De IDB is wel bereid te praten over het project, maar beperkt haar betrokkenheid tot de financiering ervan. “Wij wilden dat er een onderzoek kwam en dat de gunning zou worden stopgezet,” stelt Khudabaks.

Afgelopen week verbood kantonrechter Rewita Chatterpal de Staat al om enige handelingen te verrichten rond het infrastructurele project wegstrekking Nickerie-Apoera. In beide projecten gaat het om tientallen miljoenen Amerikaanse dollars.

Net als haar collega heeft nu ook rechter Haakmat-Sniphout bepaald dat op de procesdagen 10, 17 en 24 april geen gebruik mag worden gemaakt van de mogelijkheid om uitstel aan te vragen.

De overgang naar duurzame, groene economische activiteiten in het Caribisch gebied wordt gezien als een cruciale weg voor het realiseren van Decent Work and Social Justice in de regio. Dit kwam naar voren tijdens de bijeenkomst op maandag 7 april 2025 in Georgetown, Guyana, waar ministers van Arbeid en beleidsmakers uit de regio samenkwamen voor de 13e vergadering van Caribische ministers van Arbeid, georganiseerd door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO).

Namens Suriname nam minister Steven Mac Andrew van Arbeid, Werkgelegenheid & Jeugdzaken deel aan de bijeenkomst. Deze bijeenkomst stond in het teken van het thema: “Decent Work for Resilience: Securing the

Future of Caribbean Labour”. Het forum bracht overheidsfunctionarissen, sociale partners en andere belanghebbenden van de landen in de regio bijeen om te overleggen over arbeid- en werkgelegenheid vraagstukken, met als doel de toekomst van werk in de regio actief vorm te geven. Deze tripartiete samenwerking benadrukt de gezamenlijke inzet voor een harmonieuze en inclusieve arbeidsmarkt in de regio die in staat is om effectief te reageren op veranderende economische en ecologische omstandigheden.

ILO directeur-generaal (DG), Gilbert Houngbo, heeft deze bijeenkomst bijgewoond om rechtstreeks met de ministers van Arbeid uit het Caribisch gebied in gesprek te gaan. De DG prees bij deze

gelegenheid de geboekte vooruitgang op het gebied van Decent Work, met name arbeidsverhoudingen en werknemersrechten in de regio. Tegelijkertijd deed hij een oproep tot meer samenwerking en gezamenlijke inspanningen. Volgens Houngbo is de weg vooruit alleen mogelijk via samenwerking, onderling vertrouwen en een gedeelde toewijding aan het opbouwen van samenlevingen waarin eerlijkheid, waardigheid en gelijke kansen centraal staan.

Het CARICOM-secretariaat heeft op dinsdag 8 april 2025 een vergadering van de Raad voor Menselijke en Sociale Ontwikkeling (COHSOD) – (Arbeid) bijeengeroepen, aansluitend op de 13e vergadering van Caribische ministers van Arbeid, om kritieke kwesties met betrekking tot arbeid in het Caribisch gebied verder aan te pakken.

Minister Mac Andrew werd bij deze gelegenheid vergezeld door Glenn Piroe, onderdirecteur Juridische en Internationale Zaken van het ministerie.

Paramaribo, 8 april 2025

Communicatie Unit

Ministerie van Arbeid Werkgelegenheid & Jeugdzaken

De 13e vergadering van Caribische ministers van Arbeid gehouden in Georgetown, Guyana, georganiseerd door de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Tweede van rechts op de voorgrond, minister Steven Mac Andrew. 

Het Universiteitsinstituut Kinderrechten (UK) valt onder de Faculteit der Juridische Wetenschappen van de Anton de Kom Universiteit van Suriname.

Enkele belangrijke doelstellingen zijn:
- het bevorderen c.q. beoefenen van wetenschappelijk onderzoek over het onderwerp kinderrechten;
- het vergroten van wetenschappelijke kennis en inzichten omtrent kinderrechten en kinderwetgeving onder de studenten en in de samenleving.

Vanaf 1 mei 2025 treedt het nieuw Burgerlijk Wetboek (BW) in werking. Het is van belang om de zaken die vernieuwend werken voor de kinderen van Suriname toe te lichten. In een serie artikelen zal het UK enkele belangrijke onderwerpen toelichten vanuit een kinderrechtenperspectief. In dit artikel worden in het kort enkele vernieuwingen ten aanzien van erkenning van kinderen in het nieuw BW belicht.

In het nieuw BW is de meerderjarigheidsgrens verlaagd van 21 jaar naar 18 jaar, conform het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). De ouders zijn nog verplicht om hun kind tot de leeftijd van 21 jaar te voorzien in de kosten van levensonderhoud en studie. Het kind heeft tot het 21ste jaar nog toestemming van de ouders nodig voor een huwelijk.

Er zijn voorts enkele wijzigingen in de juridische banden tussen ouders en kinderen. In dit artikel wordt in het kort uitgelegd op welke wijze het nieuw recht de juridische banden tussen ouders en kinderen regelt.

Geen wettige en onwettige kinderen meer
Geen enkel kind mag gediscrimineerd worden, hetgeen is opgenomen in het IVRK. Op 1 mei 2025 zal er in ons land een nieuw afstammingsrecht in werking treden, waarin het discriminerend onderscheid tussen wettige (kinderen geboren of verwekt tijdens het huwelijk van de moeder) en onwettige kinderen (buiten het huwelijk verwekte en geboren kinderen) komt weg te vallen. Kinderen worden niet meer wettig of onwettig genoemd.

Voor kinderen van ouders die niet met elkaar getrouwd zijn, ontstaat het juridisch vaderschap niet automatisch. Deze kinderen verkrijgen door erkenning een juridische vader en worden opgenomen in diens familieverband. De erkenner hoeft niet de biologische vader te zijn (mits hij ongehuwd is).

Onder het vorige Burgerlijk Wetboek, mocht een getrouwde man een kind dat hij buiten zijn huwelijk had verwekt, niet erkennen. In het nieuw BW is dat wel toegestaan, mits hij de biologische vader is én een sterke band heeft met het kind. Deze wetswijziging wordt beargumenteerd vanuit het recht van het kind om te weten wie zijn ouders zijn en het recht op erkenning van zijn identiteit, inclusief familiebanden.

Een kind dat nooit erkend kan worden door zijn vader, omdat die getrouwd is met een andere vrouw, zal nooit (juridische) familierechtelijke betrekkingen kunnen hebben met de biologische vader en zijn familie.

Kinderen hebben het recht op contact met beide ouders, ook als ze niet bij beide ouders wonen.

Vervangende toestemming van de rechter
Voor een erkenning is voorafgaand toestemming van de moeder (zolang het kind nog geen 16 jaar is) en het kind (indien het kind 12 jaar of ouder is) vereist. Wanneer de moeder geen toestemming wil verlenen aan de man die het kind wil erkennen, kan hij de rechter om toestemming vragen. Dit kan echter alleen als de man de verwekker is van het kind én de erkenning de belangen van de moeder en het kind niet schaadt.

Meer mogelijkheden voor aantasting vaderschap door het kind
In bepaalde gevallen en onder bepaalde voorwaarden, die met het oog op de rechtszekerheid nauwkeurig in de wet zijn omschreven, kan het vaderschap dat is ontstaan door de geboorte tijdens het huwelijk of door erkenning ongedaan gemaakt worden door het kind.

Een kind dat een vader krijgt door het huwelijk van zijn moeder met een andere man dan zijn biologische vader, kan deze juridische vaderschap nu ontkennen. Het verzoek dient uiterlijk binnen twaalf jaar na het bereiken van de meerderjarigheid (18 jaar) te worden ingediend bij de rechter.

Wanneer het kind pas na zijn dertigste ontdekt dat de man vermoedelijk niet zijn biologische vader is, kan hij alsnog een verzoek indienen, mits dit binnen drie jaar na de ontdekking gebeurt. Zolang het kind minderjarig is wordt het kind vertegenwoordigd door een bijzondere curator, tijdens het verzoek bij de rechter tot ontkenning van de erkenning door de man die niet zijn vader is.

Universiteitsinstituut Kinderrechten

Het Ministerie van Regionale Ontwikkeling en Sport (ROS), onder leiding van minister Gracia Emanuel, heeft een belangrijke stap gezet in het verbeteren van gemeenschapsvoorzieningen in Marowijne. Op 4 en 5 april zijn drie vernieuwde projecten feestelijk geopend: een mini kunstgrasveld in Peto-Ondro, een doorgangshuis in Albina, en een multifunctioneel gebouw in Erowate.

Deze twee gebouwen werden geopend in aanwezigheid van de vicepresident Ronnie Brunswijk, voorzitter van De Nationale Assemblee Marinus Bee, onderminister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap Genevievre Jordan, districtscommissaris Clyde Hunswijk en de directeur van stichting Nyun Combe Maria Misiedjan.

De gebouwen verkeerden jarenlang in slechte staat, maar dankzij de

inspanningen van het ministerie en betrokken partners konden deze voorzieningen worden gerenoveerd en opgeleverd. Hiermee wordt niet alleen de leefbaarheid verhoogd, maar ook de sociale cohesie in de wijken versterkt.

Het mini kunstgrasveld in Peto-Ondro werd met enthousiasme opgeleverd. Het veld biedt ruimte voor sport, spel en samenkomst en ook een belangrijke ontmoetingsplek voor jongeren en buurtbewoners.

Bij de opening waren naar de minister aanwezig: de vicepresident Ronnie Brunswijk, kapitein Ricardo, districtscommissaris Olivia Domini en onderminister Genevievre Jordan.

Op vrijdag 4 april 2025 organiseerde het Directoraat Cultuur een intern symposium, waarbij medewerkers van verschillende afdelingen hun werkzaamheden en bijdragen presenteerden in het kader van het nationale cultuurbeleid. De focus lag op de beleidsdomeinen kunst, cultuur en erfgoed, met speciale aandacht voor de onderlinge samenhang tussen bonding, bridging en linking binnen beleidsontwikkeling.

De dag werd geopend door directeur Dweight Warsodikromo, die het belang van het symposium onderstreepte als een belangrijke stepping stone naar het toekomstige Nationale Cultuurcongres en het op te stellen beleidsplan. “Het is cruciaal om te bepalen: wat willen we, en hoe gaan we dat realiseren, aldus

Warsodikromo. De sleutel ligt in het begrijpen van de dynamiek tussen verbinding binnen groepen (bonding), tussen groepen (bridging) en tussen burgers en instellingen (linking).

De aftrap werd verzorgd door professor Franklin Jabini, die eerder Interculturele Studies doceerde aan diverse internationale universiteiten. Hij nodigde de deelnemers uit om kritisch na te denken over de aard van de Surinaamse samenleving. Zijn centrale vragen luidde:

“Zijn wij een salade of een soep?” vroeg Jabini beeldend. Daarmee verwees hij naar de mate van culturele integratie binnen de samenleving. Hoewel Suriname nu vaak als multicultureel wordt bestempeld, schetste Jabini het ideaal van een écht interculturele samenleving waarin

iedere cultuur actief bijdraagt aan het geheel.

Vervolgens presenteerden de verschillende afdelingen van het directoraat, hun visie en rol binnen het toekomstige cultuurbeleid. Het programma werd afgesloten met een interactieve workshop waarin de aanwezigen de eerste stappen zetten naar een beleidsanalyse op basis van de SOAR-methode, een planningstechniek die de sterktes, ambities, kansen en resultaten van een organisatie onderzoekt voor het ontwikkelen van strategische doelen. De resultaten hiervan zullen worden meegenomen in het verdere beleidsvormingsproces.