Hoe politieke loyaliteit Suriname verzwakt

De gevolgen van politieke benoemingen voor bestuur, economie en gelijke kansen

Suriname staat voor grote uitdagingen. De bevolking verwacht beter onderwijs, betaalbare gezondheidszorg, meer werkgelegenheid, een veiligere samenleving en een economie die perspectief biedt aan jong en oud. Om deze doelen te bereiken, zijn goed bestuur, deskundigheid en een verantwoord beheer van staatsmiddelen onmisbaar. Toch blijft één hardnekkig probleem de ontwikkeling van ons land afremmen: politieke loyaliteit die belangrijker wordt geacht dan kennis, ervaring en vakbekwaamheid.

Het is begrijpelijk dat een nieuwe regering personen benoemt die haar beleid kunnen helpen uitvoeren. Dat gebeurt overal ter wereld. Het probleem ontstaat wanneer politieke loyaliteit de belangrijkste voorwaarde wordt voor een functie en deskundigheid naar de achtergrond verdwijnt. Dan ontstaat een systeem waarin partijbelangen soms zwaarder wegen dan het nationale belang.

Veel Surinamers zien hoe gekwalificeerde burgers en afgestudeerden moeite hebben om passend werk te vinden. Jongeren investeren jaren in hun opleiding, behalen diploma’s en ontwikkelen vaardigheden in de hoop een bijdrage te leveren aan de samenleving. Toch ervaren velen dat vacatures niet altijd worden ingevuld op basis van de beste kwalificaties. Hierdoor komen talentvolle mensen aan de zijlijn te staan, terwijl functies soms worden toegekend aan personen met minder ervaring of onvoldoende kennis.

De gevolgen hiervan reiken verder dan persoonlijke teleurstelling. Wanneer deskundigheid niet wordt beloond, neemt de motivatie af om te investeren in opleiding en ontwikkeling. Bovendien vertrekken steeds meer gekwalificeerde Surinamers naar het buitenland op zoek naar betere kansen. Deze braindrain kost het land waardevolle kennis, ervaring en innovatiekracht die juist nodig zijn om Suriname vooruit te helpen.

Daarnaast blijft de omvang van het ambtenarenapparaat een punt van zorg. Door de jaren heen zijn veel overheidsinstanties uitgegroeid tot organisaties waarvan de personeelsbestanden soms groter zijn dan de werkelijke behoefte. Regelmatig wordt gesteld dat er medewerkers zijn voor wie nauwelijks structureel werk beschikbaar is. In sommige gevallen moeten werkplekken worden gedeeld of zijn de beschikbare faciliteiten onvoldoende om iedereen adequaat te huisvesten.

Dit brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Een groot deel van de staatsbegroting gaat op aan salarissen, toelagen en andere personeelsuitgaven. Geld dat ook kan worden ingezet voor scholen, ziekenhuizen, wegen, veiligheid en economische stimulering. Elke dollar die ondoelmatig wordt besteed, is een dollar die niet kan worden geïnvesteerd in de ontwikkeling van het land.

Ook de praktijk waarbij politieke functionarissen of hoge ambtsdragers na hun ambtsperiode nog gedurende langere tijd aanspraak kunnen maken op bepaalde financiële voorzieningen, roept vragen op binnen de samenleving. Veel burgers vragen zich af of dergelijke regelingen nog passen binnen de economische realiteit van Suriname, zeker wanneer werknemers in de particuliere sector na tientallen jaren hard werken moeten rondkomen van relatief bescheiden pensioenvoorzieningen.

Het verschil tussen de publieke en de particuliere sector wordt hierdoor steeds zichtbaarder. Ondernemers en werknemers in het bedrijfsleven dragen dagelijks bij aan economische groei, belastinginkomsten en werkgelegenheid. Tegelijkertijd ervaren velen dat de bescherming en voordelen waarover sommige politieke functionarissen beschikken, buiten hun bereik liggen. Dit voedt gevoelens van ongelijkheid en vermindert het vertrouwen in de rechtvaardigheid van het systeem.

Nog zorgwekkender is dat politieke benoemingen vaak leiden tot een cultuur waarin loyaliteit belangrijker wordt dan prestaties. In een dergelijke omgeving kunnen kritische geluiden worden ontmoedigd en ontstaat het risico dat beslissingen worden genomen op basis van politieke overwegingen in plaats van objectieve feiten en deskundig advies. Op de lange termijn verzwakt dit niet alleen instellingen, maar ook het vertrouwen van burgers in de overheid.

Suriname heeft behoefte aan een bestuurscultuur waarin kwaliteit centraal staat. Functies binnen de overheid zouden zoveel mogelijk moeten worden ingevuld op basis van opleiding, ervaring, competenties en integriteit. Transparante selectieprocedures, onafhankelijke toetsing en duidelijke functie-eisen kunnen daarbij helpen. Ook moet het ambtenarenapparaat regelmatig worden geëvalueerd om ervoor te zorgen dat personeelsbestanden aansluiten bij de werkelijke behoeften van de overheid.

Daarnaast verdienen jongeren en afgestudeerden eerlijke kansen om door te groeien op basis van hun talenten. Een samenleving die kennis en vakmanschap waardeert, investeert niet alleen in haar mensen, maar ook in haar eigen toekomst.

De discussie over politieke benoemingen gaat daarom niet over personen of politieke partijen. Het gaat over de vraag welk Suriname wij willen achterlaten voor de volgende generatie: een land waarin kansen worden verdeeld op basis van loyaliteit, of een land waarin inzet, deskundigheid en prestaties de doorslag geven.

Geen enkel land kan duurzaam groeien wanneer politieke loyaliteit wordt beloond boven kennis en bekwaamheid. Uiteindelijk betaalt niet de politiek, maar de samenleving de rekening.

Chamsoender Jan Gopi