Eisenkot krijgt opdracht regering te vormen, Netanyahu op achterstand
| starnieuws | Door: Redactie
Voormalig Israëlisch legerleider Gadi Eisenkot is de leider van de partij Yashar. (Foto: Reuters) De Israëlische president Isaac Herzog heeft voormalig legerleider Gadi Eisenkot aangewezen als eerste kandidaat om de volgende regering te vormen. Daarmee krijgt Benjamin Netanyahu, de langstzittende premier van Israël, een gevoelige politieke tegenvaller te verwerken. Eisenkot moet proberen een coalitie te smeden die een einde maakt aan de jarenlange regeringsperiode van Netanyahu.
Herzog maakte zijn beslissing zaterdagavond bekend, nadat hij de afgelopen dagen overleg had gevoerd met
Bij de parlementsverkiezingen van 27 oktober wist geen van de twee belangrijkste politieke blokken een meerderheid te behalen. Het rechtse en religieuze blok rond Netanyahu kwam uit op 53 zetels, terwijl het oppositieblok onder leiding van Eisenkot 48 zetels behaalde. De Arabische partijen veroverden gezamenlijk een recordaantal van 19 zetels.
Voor een meerderheid in de 120 zetels tellende Knesset zijn minimaal 61 zetels nodig.
Tijdens de consultaties bij de president spraken fracties met in totaal 67 parlementariërs hun steun uit voor Eisenkot als kandidaat-premier. Netanyahu kreeg de steun van fracties met 46 zetels. De ultraorthodoxe partij Verenigd Torah-jodendom, die zeven zetels heeft, onthield zich van een aanbeveling voor een kandidaat.
Moeizame coalitieonderhandelingen
Eisenkot krijgt na de formele overhandiging van het mandaat 28 dagen om een
Hoewel Eisenkot bij de consultaties de meeste steun kreeg, is het vormen van een meerderheid allerminst verzekerd. Zijn eigen politieke blok beschikt over 48 zetels. De steun van de Arabische partijen zou het totaal op 67 brengen, maar Eisenkot heeft tot dusver uitgesloten dat hij deze partijen in zijn regering opneemt.
Een andere mogelijkheid is steun zoeken bij de ultraorthodoxe partijen Shas en Verenigd Torah-jodendom. Samen beschikken zij over dertien zetels. Als beide partijen zich bij Eisenkots blok aansluiten, zou dat precies voldoende zijn voor een meerderheid van 61 zetels. Dat scenario brengt echter nieuwe politieke tegenstellingen met zich mee, onder meer over de militaire dienstplicht voor ultraorthodoxe Israëliërs.
Ook een minderheidsregering, die bij belangrijke parlementaire stemmingen van buitenaf steun krijgt van Arabische partijen, behoort tot de mogelijkheden.
Arabische partijen spelen sleutelrol
De
Ahmad Tibi, een vooraanstaand lid van de gezamenlijke lijst, noemde de keuze voor Eisenkot verwacht. Volgens hem wilden de Arabische partijen vooral voorkomen dat Herzog zou aansturen op een nationale eenheidsregering waarin Netanyahu opnieuw een rol zou krijgen.
Tibi heeft aangegeven dat zijn partij bereid is een minderheidsregering van Eisenkot van buitenaf te ondersteunen. Hoewel een dergelijke regering niet hun ideale politieke uitkomst is, zien de Arabische partijen het vertrek van Netanyahu en zijn rechtse coalitiepartners als een belangrijke prioriteit.
Netanyahu waarschuwde eerder zaterdag dat een regering die afhankelijk is van Arabische partijen Israël van binnenuit zou verzwakken. Hij sprak over een regering die afhankelijk zou zijn van islamistische partijen. Ahmad Tibi
Politieke toekomst onzeker
Eisenkot, die van 2015 tot 2019 stafchef van het Israëlische leger was, trad na de Hamas-aanvallen van 7 oktober 2023 toe tot het oorlogskabinet van Netanyahu. Hij bleef daar als waarnemer betrokken totdat hij zich in 2024 terugtrok. Hij uitte toen kritiek op het uitblijven van vooruitgang bij het beëindigen van de oorlog in Gaza en het vrij krijgen van de Israëlische gijzelaars.
Mocht Eisenkot er niet in slagen binnen de gestelde termijn een regering te vormen, dan kan Herzog een andere parlementariër aanwijzen. Als ook die poging mislukt, kan een meerderheid in de Knesset nog een derde kandidaat voordragen. Leidt ook dat niet tot een nieuwe regering, dan moeten binnen negentig dagen nieuwe verkiezingen worden gehouden. Netanyahu blijft in dat geval aan als demissionair premier.
/>De komende weken zullen uitwijzen of de oppositie erin slaagt haar gezamenlijke verzet tegen Netanyahu om te zetten in een werkbare regeringscoalitie. De politieke machtsverhoudingen zijn veranderd, maar zijn vertrek uit het premierschap is nog niet verzekerd. Herzog maakte zijn beslissing zaterdagavond bekend, nadat hij de afgelopen dagen overleg had gevoerd met
de verschillende politieke partijen. De president zal Eisenkot zondag om 17.00 uur lokale tijd tijdens een officiële ceremonie de opdracht overhandigen.
Bij de parlementsverkiezingen van 27 oktober wist geen van de twee belangrijkste politieke blokken een meerderheid te behalen. Het rechtse en religieuze blok rond Netanyahu kwam uit op 53 zetels, terwijl het oppositieblok onder leiding van Eisenkot 48 zetels behaalde. De Arabische partijen veroverden gezamenlijk een recordaantal van 19 zetels.
Voor een meerderheid in de 120 zetels tellende Knesset zijn minimaal 61 zetels nodig.
Tijdens de consultaties bij de president spraken fracties met in totaal 67 parlementariërs hun steun uit voor Eisenkot als kandidaat-premier. Netanyahu kreeg de steun van fracties met 46 zetels. De ultraorthodoxe partij Verenigd Torah-jodendom, die zeven zetels heeft, onthield zich van een aanbeveling voor een kandidaat.
Moeizame coalitieonderhandelingen
Eisenkot krijgt na de formele overhandiging van het mandaat 28 dagen om een
regering samen te stellen. Herzog kan die termijn met maximaal veertien dagen verlengen.
Hoewel Eisenkot bij de consultaties de meeste steun kreeg, is het vormen van een meerderheid allerminst verzekerd. Zijn eigen politieke blok beschikt over 48 zetels. De steun van de Arabische partijen zou het totaal op 67 brengen, maar Eisenkot heeft tot dusver uitgesloten dat hij deze partijen in zijn regering opneemt.
Een andere mogelijkheid is steun zoeken bij de ultraorthodoxe partijen Shas en Verenigd Torah-jodendom. Samen beschikken zij over dertien zetels. Als beide partijen zich bij Eisenkots blok aansluiten, zou dat precies voldoende zijn voor een meerderheid van 61 zetels. Dat scenario brengt echter nieuwe politieke tegenstellingen met zich mee, onder meer over de militaire dienstplicht voor ultraorthodoxe Israëliërs.
Ook een minderheidsregering, die bij belangrijke parlementaire stemmingen van buitenaf steun krijgt van Arabische partijen, behoort tot de mogelijkheden.
Arabische partijen spelen sleutelrol
De
steun van de Arabische partijen is bepalend geweest voor de aanbeveling van Eisenkot bij president Herzog. De gezamenlijke lijst, waarin verschillende Arabische partijen samenwerken, en de Verenigde Arabische Lijst (Ra'am) beschikken samen over 19 zetels.
Ahmad Tibi, een vooraanstaand lid van de gezamenlijke lijst, noemde de keuze voor Eisenkot verwacht. Volgens hem wilden de Arabische partijen vooral voorkomen dat Herzog zou aansturen op een nationale eenheidsregering waarin Netanyahu opnieuw een rol zou krijgen.
Tibi heeft aangegeven dat zijn partij bereid is een minderheidsregering van Eisenkot van buitenaf te ondersteunen. Hoewel een dergelijke regering niet hun ideale politieke uitkomst is, zien de Arabische partijen het vertrek van Netanyahu en zijn rechtse coalitiepartners als een belangrijke prioriteit.
Netanyahu waarschuwde eerder zaterdag dat een regering die afhankelijk is van Arabische partijen Israël van binnenuit zou verzwakken. Hij sprak over een regering die afhankelijk zou zijn van islamistische partijen. Ahmad Tibi
verwierp die uitspraken en beschuldigde Netanyahu op zijn beurt van het aanwakkeren van vijandigheid tegenover de Arabische bevolking.
Politieke toekomst onzeker
Eisenkot, die van 2015 tot 2019 stafchef van het Israëlische leger was, trad na de Hamas-aanvallen van 7 oktober 2023 toe tot het oorlogskabinet van Netanyahu. Hij bleef daar als waarnemer betrokken totdat hij zich in 2024 terugtrok. Hij uitte toen kritiek op het uitblijven van vooruitgang bij het beëindigen van de oorlog in Gaza en het vrij krijgen van de Israëlische gijzelaars.
Mocht Eisenkot er niet in slagen binnen de gestelde termijn een regering te vormen, dan kan Herzog een andere parlementariër aanwijzen. Als ook die poging mislukt, kan een meerderheid in de Knesset nog een derde kandidaat voordragen. Leidt ook dat niet tot een nieuwe regering, dan moeten binnen negentig dagen nieuwe verkiezingen worden gehouden. Netanyahu blijft in dat geval aan als demissionair premier.
| starnieuws | Door: Redactie
