Drie keer gewaarschuwd in nog geen half jaar: wanneer handelt de regering?

Assembléelid Ann Sadi

Op 15 oktober heeft Suriname opnieuw een notificatie van de Europese Unie ontvangen. Bij een controle in Nederland werd een partij bevroren Surinaamse sopropo getest en afgekeurd. In het product werd het insecticide acetamiprid aangetroffen in een gehalte van 0,20 mg/kg, wat vier keer de toegestane Europese norm van 0,05 mg/kg is.

Het is al de derde afkeuring in nog geen zes maanden tijd. Op 30 april werd rode peper afgekeurd en op 4 mei kouseband, waarin carbendazim werd aangetroffen. Alle drie de gevallen zijn door Europa als ernstig beoordeeld. Een systeem dat naar behoren werkt, produceert niet herhaaldelijk dezelfde incidenten.

Acetamiprid is een insecticide dat inwerkt op het zenuwstelsel. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit heeft de veilige dagelijkse inname in 2024 aanzienlijk verlaagd vanwege mogelijke schade aan het zich ontwikkelende zenuwstelsel van ongeboren en jonge kinderen. Carbendazim, aangetroffen in de kouseband, is in de EU al jaren verboden omdat het erfelijk materiaal kan beschadigen en schadelijk is voor de vruchtbaarheid en het ongeboren kind.

Hoewel één maaltijd iemand niet direct ziek maakt, schuilt het gevaar in herhaalde, langdurige blootstelling via dagelijkse voeding. Aangezien pesticiden, in tegenstelling tot bedorven voedsel, niet te zien of te ruiken zijn, lopen met name zwangere vrouwen en kinderen risico. Europa weigert dit risico voor zijn burgers te nemen; de vraag is waarom de Surinaamse overheid dat wel accepteert.

Tijdens de Dag der Agrariërs op 9 oktober benadrukte de minister van LVV dat boeren verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun producten. Een teler die verkeerd spuit, draagt verantwoordelijkheid, maar de overheid mag haar eigen rol niet omzeilen. De minister wees op ontoereikende wetgeving, een nog op te stellen pesticidenwet en een residuenlaboratorium dat al sinds 2012 in aanbouw is.

Dat zijn uitvluchten. Residuenanalyses kunnen in Suriname al geruime tijd worden uitgevoerd. Het echte probleem is dat de Wet Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid (NIVS), die al sinds 2021 van kracht is, niet wordt uitgevoerd. Daarnaast dateert de huidige Voedingsmiddelenwet uit 1911. De concept-Levensmiddelenwet ligt al geruime tijd bij De Nationale Assemblée. Met een operationeel NIVS en een moderne levensmiddelenwet kan de overheid direct optreden, zonder te hoeven wachten op nieuwe laboratoria of aanvullende wetten.

Zolang het NIVS niet operationeel is, blijft het toezicht bij het ministerie van LVV. Dat ministerie bepaalt welke middelen worden geïmporteerd, controleert de verkoop en licht telers voor. Het nemen van monsters vóór de export en op de lokale markt is echter bij wet opgedragen aan het NIVS, een instituut dat de minister zelf operationeel moet maken.

De Wet NIVS legt de verantwoordelijkheid voor het voedselveiligheidsbeleid bij drie bewindslieden: de ministers van LVV, VWA en EZOTI. Volgens de artikelen 15 en 16 van deze wet moet dit overlegorgaan minimaal drie keer per jaar bijeenkomen om het toezicht te versterken. Tot op heden zijn deze drie ministers echter nog geen enkele keer bijeengekomen. Bovendien heeft het NIVS al bijna twee jaar geen Raad van Toezicht. De overheid stelt dat andere instanties het werk al goed uitvoeren, maar de opeenvolgende Europese notificaties bewijzen het tegendeel. Waarom ontdekt Europa onze voedselveiligheidsproblemen en doen wij dat niet zelf?

In Europa worden afgekeurde partijen vernietigd of uit de handel gehaald om consumenten te beschermen. In Suriname is er na de notificaties in april en mei geen publieke waarschuwing of terugroepactie geweest. Landbouwarealen die voor de export produceren, leveren eveneens aan de lokale markt. Het gevolg is dat groente die niet voldoet aan de Europese normen, op het bord van Surinaamse gezinnen terechtkomt.

De Surinaamse consument is geen tweederangsburger. Europa beschermt zijn burgers; het wordt dringend tijd dat de Surinaamse regering hetzelfde doet voor haar eigen volk.

Ann Sadi

Lid van De Nationale Assemblée (NDP)

U kunt het gehele artikel hier downloaden

Documenten: Drie_keer_gewaarschuwd_in_nog_geen_half_jaar_.pdf