• dinsdag 03 November 2026
  • Het laatste nieuws uit Suriname
Democraten hopen Republikeinse meerderheid te doorbreken, terwijl Trump onder druk staat

Democraten hopen Republikeinse meerderheid te doorbreken, terwijl Trump onder druk staat

| starnieuws | Door: Redactie

Een kiezer vult een stembiljet in tijdens de laatste dag van vervroegd stemmen voor de tussentijdse verkiezingen in Virginia. (Foto: Reuters) De stembureaus zijn dinsdag in delen van de Verenigde Staten geopend voor de midtermverkiezingen van 2026. De verkiezingen worden gezien als een belangrijke graadmeter voor het vertrouwen van de Amerikanen in president Donald Trump, die aan zijn tweede ambtstermijn bezig is. Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 zetels in de Senaat worden verdeeld. Daarnaast
kiezen kiezers in verschillende staten nieuwe gouverneurs en beslissen zij over tal van lokale functies en kwesties.


De Republikeinen van Trump hebben momenteel de meerderheid in beide kamers van het Congres. De Democraten hopen daar verandering in te brengen en willen de controle over ten minste één van de twee kamers overnemen. Daarmee zouden zij de ruimte voor het beleid van de president aanzienlijk kunnen beperken.

De vooruitzichten zijn gunstiger voor de Democraten dan aan het begin van het verkiezingsjaar werd verwacht. Peilingen wijzen op onvrede over de economische situatie, de stijgende kosten van levensonderhoud en de Amerikaanse betrokkenheid bij de oorlog met Iran. Ook de relatief lage waardering voor Trumps functioneren speelt een rol.

Volgens een recente peiling van Reuters/Ipsos bedraagt de goedkeuring voor het functioneren van Trump ongeveer 32 procent. Dat vergroot de druk op Republikeinse kandidaten, vooral in districten en staten waar de partij
eerder op een comfortabele achterban kon rekenen.

Toch staat een Democratische overwinning niet vast. De Republikeinen beschikken over aanzienlijke financiële middelen en kunnen profiteren van de steun van kiezers die bezorgd zijn over de koers van de Democratische Partij. Ook de opkomst onder jonge kiezers en andere groepen die doorgaans vaker op Democraten stemmen, kan doorslaggevend zijn.

Huis van Afgevaardigden: eerste grote graadmeter

In het Huis van Afgevaardigden staan alle 435 zetels op het spel. De Democraten hebben een netto winst van enkele zetels nodig om de Republikeinse meerderheid te doorbreken. De precieze zetelverdeling na de verkiezingen bepaalt hoeveel ruimte de oppositie krijgt om wetgeving tegen te houden en het beleid van de regering kritisch te onderzoeken.

Analisten beschouwen het Huis als de kamer waarin een machtswisseling voor de Democraten het meest waarschijnlijk is. Een overwinning zou de partij de mogelijkheid geven om hoorzittingen te organiseren, het
optreden van de regering te onderzoeken en wetsvoorstellen van het Witte Huis tegen te houden.

Voor Trump zou verlies van de meerderheid betekenen dat hij voor belangrijke wetgeving vaker steun van Democratische congresleden nodig heeft. De president behoudt zijn uitvoerende bevoegdheden, maar zijn vermogen om zijn binnenlandse agenda door het Congres te loodsen, kan worden beperkt.



Senaat blijft een belangrijke strijd
De strijd om de Senaat is eveneens van groot belang. De Republikeinen hebben daar momenteel een meerderheid van 53 tegen 47 zetels. De Democraten moeten netto vier zetels winnen om de controle over te nemen.

Verschillende verkiezingen kunnen de doorslag geven, waaronder die in Alaska, Kansas, Maine, North Carolina, Ohio en Texas. Vooral de strijd in staten die bij de presidentsverkiezingen van 2024 duidelijk voor Trump kozen, wordt nauwlettend gevolgd. Een Democratische overwinning in zulke staten zou erop wijzen dat de onvrede over de regering ook
onder een deel van de Republikeinse achterban groeit.

De Senaat speelt onder meer een belangrijke rol bij de goedkeuring van benoemingen voor hoge federale functies en rechters. Een machtswisseling zou daarom ook gevolgen kunnen hebben voor de verdere invulling van Trumps regering en zijn invloed op de federale rechterlijke macht.


Een kiezer brengt een stem uit in een stembureau in het Brooklyn Museum, New York. (Foto: Reuters)
Economie, immigratie en Iran centraal

De verkiezingscampagnes werden sterk beïnvloed door de kosten van levensonderhoud. De prijzen die Amerikanen betalen voor dagelijkse benodigdheden, de kosten van huisvesting en de stijgende brandstofprijzen behoren tot de onderwerpen die de stemming van kiezers kunnen bepalen.

Daarnaast spelen Trumps immigratiebeleid, de invoerheffingen en de Amerikaanse betrokkenheid bij de oorlog met Iran een belangrijke rol. Voor Republikeinse kandidaten is het van belang dat kiezers de maatregelen van de president zien als noodzakelijk voor de bescherming van
de Amerikaanse economie en nationale belangen. Democratische kandidaten proberen juist de aandacht te vestigen op de financiële gevolgen van het beleid en de internationale risico's.

De verkiezingen geven daarmee niet alleen inzicht in de populariteit van afzonderlijke kandidaten, maar ook in de manier waarop Amerikanen de belangrijkste beleidskeuzes van hun regering beoordelen.

De stembureaus gingen om 06.00 uur lokale tijd open in New York. (Foto: AFP)
De verkiezingsdag begon nadat tientallen miljoenen Amerikanen al gebruik hadden gemaakt van de mogelijkheid om vroegtijdig te stemmen. Volgens gegevens van het University of Florida Election Lab hadden maandag al meer dan 57 miljoen kiezers hun stem uitgebracht.

Dat aantal ligt hoger dan de circa 46 miljoen vroege stemmen bij de midterms van 2022. Een hoge vroege opkomst zegt op zichzelf echter niet welke partij zal winnen. Daarvoor is ook van belang welke groepen stemmen, hoe de opkomst op de verkiezingsdag
verloopt en hoe de stemmen over de verschillende districten en staten zijn verdeeld.

Wat betekenen de uitslagen voor Trump?
De midterms bepalen niet wie president wordt. Trump blijft aan tot het einde van zijn huidige ambtstermijn, maar de verkiezingsuitslag kan zijn politieke positie aanzienlijk veranderen.

Als de Republikeinen hun meerderheden behouden, kan Trump zijn wetgevingsagenda mogelijk met minder tegenstand voortzetten. Als de Democraten één of beide kamers overnemen, krijgen zij meer mogelijkheden om de regering te controleren, onderzoeken naar haar optreden te starten en wetgeving tegen te houden.

Een zwaar verlies zou bovendien de discussie binnen de Republikeinse Partij over de koers van Trump kunnen aanwakkeren. De uitslagen kunnen ook invloed hebben op de positionering van kandidaten die zich voorbereiden op de presidentsverkiezingen van 2028.


De staten die zullen bepalen wie de Senaat wint.
De midterms worden daarom beschouwd als een eerste grote landelijke beoordeling van Trumps
tweede presidentschap. De omvang van eventuele Democratische winst zal minstens zo belangrijk zijn als de vraag welke partij uiteindelijk de meerderheid behaalt.

Wanneer komen de uitslagen?
De stembureaus sluiten niet overal op hetzelfde moment. De openingstijden verschillen per staat en de uitslagen worden bekendgemaakt zodra de stemmen zijn geteld en de resultaten voldoende duidelijk zijn.

Hoewel de eerste aanwijzingen al tijdens de verkiezingsnacht kunnen binnenkomen, hoeft de controle over het Congres niet onmiddellijk vast te staan. Vooral in staten met spannende races of grote aantallen briefstemmen kan het tellen langer duren.

De aandacht gaat daarom in eerste instantie uit naar de eerste uitslagen in competitieve districten en staten. Die kunnen een indicatie geven van de omvang van een mogelijke Democratische winst, maar zijn niet automatisch representatief voor het uiteindelijke landelijke resultaat.

| starnieuws | Door: Redactie