• vrijdag 29 August 2025
  • Het laatste nieuws uit Suriname
Chander Mahabier Foto: Johan Jansen

Chirurg Mahabier (72) lobbyt in Nederland en opereert in Suriname

| culturu.com | Door: Robin Austen en Zoë Deceuninck

De gezondheidszorg in Suriname ligt voor een groot deel op z’n gat. In Paramaribo vinden er nog enkele specialistische ingrepen plaats, maar voor veel inwoners is de reis naar de hoofdstad al snel te ver, of te duur. Pendeldiensten van Nederlandse chirurgen en artsen blussen de hoogste nood, maar een langetermijnvisie ontbreekt.

Foto: Chander Mahabier Foto: Johan Jansen

Hij leed zoveel pijn en had geen geld . Hij moest voor zijn behandeling naar Paramaribo. Zijn thuissituatie was zo uitzichtloos dat hij  ervoor koos om een einde te maken aan zijn leven, vertelt Chander Mahabier (72) in zijn familieappartement naast vijfsterrenhotel Huis ter Duin, waar

hij ons trakteert op koffie en bonbons. Met zijn blik op de gure Noordzee denkt Mahabier aan zijn tweede leven in Nickerie, zijn geboortedorp in Suriname. Een deel van zijn dorpsgenoten verliezen een been of zelfs het leven, omdat het lokale ziekenhuis al jaren met een groot financieel probleem kampt. “Veel mensen kunnen het niet betalen om steeds naar de hoofdstad te gaan voor hun behandeling”, verzucht Mahabier, die na een leven werken in de operatiekamer van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht sinds 2014 met pensioen is.

src="https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-scaled.jpg" srcset="https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-scaled.jpg 2560w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-150x100.jpg 150w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-300x200.jpg 300w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-600x400.jpg 600w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-696x464.jpg 696w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-1392x928.j… 1392w, https://image.culturu.com/files/2022/01/uncategorized-id2051-1068x712.j… 1068w" width="2560" />
Chander Mahabier Foto: Johan Jansen

Medisch aanspreekpunt

Maar stilzitten doet hij niet. De voormalig chirurg is al meer dan 35 jaar een medisch aanspreekpunt voor patiënten in Nickerie. Vanuit Nederland coördineert hij de chirurgie in het Mungra Medisch Centrum, het plaatselijke ziekenhuis in Nickerie, dat dienst moet bieden aan de ruim 34000 inwoners van het gelijknamig district. Maar door een tekort aan gespecialiseerde artsen en de meest basale medicijnen, schiet het ziekenhuis tekort in haar taakstelling. Het is Mahabier die mede zorgt draagt voor de aanwas van keel-neus-en-oor-artsen, cardiologen, radiologen, orthopaedische chirurgen en gynaecologen uit Nederland. Via zijn Stichting Coördinatie en Ondersteuning Gezondheidszorg  en zijn enorme netwerk, raapt hij daarvoor de nodige sponsoring bijeen.

Twee keer per jaar stapt Mahabier zelf op het vliegtuig naar Suriname. Aangekomen op Zanderij gaat de reis meteen verder naar Nickerie, soms een halve dag rijden op een slecht wegdek vol gaten en snelheidsduivels. In het Mungra Medisch Centrum staat Mahabier  met groete regelmaat zelf in de operatiekamer. “Ik heb daar vaak genoeg gestaan terwijl ik nauwelijks voldoende operatiemateriaal had om te werken. Als er dan hierdoor iets misloopt, gaat het je niet in je koude kleren zitten”, zegt Mahabier, terwijl hij een stevige slok van zijn koffie neemt. Na zijn intense uren in de operatiekamer sluit de  vitale zeventiger de dag af met een rondje op de fiets, langs de rijstpolders waar Nickerie om bekend staat.

Wie weg kan

Suriname kampt met een ernstige economische crisis en een enorme schuldenlast. Na een aanvankelijke bloeiperiode kunnen Surinaamse ziekenhuizen, door een gebrek aan geld ook in de hoofdstad Paramaribo, tegenwoordig nauwelijks aanvaardbare zorg bieden. Gezondheidsmedewerkers, van verpleegsters tot IC-personeel en artsen, vertrekken naar – al dan niet op aanvraag van – Nederland of een van de overzeese Nederlandse eilanden. Die ‘braindrain’ begon tijdens de onafhankelijkheid in 1975 en is eigenlijk nooit gestopt. Begin dit jaar berichtte Dagblad Suriname dat bijna de helft van het personeel in de operatiekamers uit het Algemeen Ziekenhuis Paramaribo ‘is vertrokken naar het buitenland’. Een Surinaams verpleegstersalaris van omgerekend 100 euro netto per maand tipt niet aan de vergoeding van zo’n 2000 euro netto die ze daarvoor in Nederland krijgen. Wie weg kan, heeft dat vaak al gedaan.

In ruil daarvoor krijgt Suriname jaar in, jaar uit, pendeldiensten van Nederlandse artsen, verpleegkundigen, adviseurs en stagiaires over de vloer, al dan niet met een persoonlijke affiniteit voor of geschiedenis in Suriname. Mahabier vindt voor elke trip over de oceaan wel enkele Nederlandse collega’s die hem vergezellen op weg naar Nickerie. Tegen een kleine vergoeding, huisvesting en een fiets als lokaal vervoer trekken deze collega’s hier hun operatiekleren aan. Hoewel ze allemaal zijn gepensioneerd, staan ze in Nederland nog steeds geregistreerd als chirurg en zijn ze dus bevoegd om – ook in Suriname – operaties uit te voeren, legt Mahabier uit. “En het is hoogstnoodzakelijk, want als de Nederlandse specialisten niet komen, heeft het ziekenhuis geen specialisten.”

Ook in de rest van Suriname blijkt medische hulp uit Nederland noodzakelijk. Zo wordt de urologische zorg het Sint Vincentius Ziekenhuis in Paramaribo in stand gehouden door een uroloog die elke maand uit Nederland naar Suriname afreist. In 2019 heeft een Nederlands team uit Leiden nog ‘15 Surinaamse hartpatiëntjes’ geopereerd en tijdens de Covid-19 uitbraak vlogen afwisselend Nederlandse verpleegkundigen en artsen naar Suriname om het tekort aan ziekenhuispersoneel op te vangen. De voormalig directeur van het RIVM, epidemioloog Marc Sprenger, werd als speciaal gezant van de Nederlandse regering uitgezonden naar Suriname om te adviseren in de coronazorg.

Armulov-regeling

Ondanks alle hulp die naar Suriname komt, moeten Surinaamse patiënten ook zelf naar het buitenland voor een specifieke behandeling of operatie. Daarvoor kunnen inwoners zich beroepen op de zogenaamde ‘Armulov-regeling’, de Afbouw Regeling Medisch Uitzending Lokale Opbouw Voorziening, die medische behandeling in het buitenland bekostigt. De Stichting Staats Ziekenfonds begeleidt patiënten die in aanmerking komen voor deze regeling. Vorig jaar kon voormalig president van Suriname Jules Wijdenbosch zo naar Nederland afreizen voor een operatie ter waarde van 25.000 euro.

Het was onder het presidentschap van diezelfde Wijdenbosch  toen in 1998 de Regeling Laagfrequente Aandoeningen (RLA), zeg maar de voorloper van de Armulov, tussen Nederland en Suriname werd afgeschaft vanwege politieke onenigheid. De RLA-regeling werd beginjaren negentig in het leven geroepen. Mensen met een bijzondere afwijking konden daarmee voor medische behandeling in Nederland terecht, waarbij de kosten werden gedekt uit verdragsmiddelen.

In de huidige Armulov-regeling betaalt de Staat Suriname voor de medische kosten, maar moet de patiënt zelf voor de reiskosten opdraaien. Via sociale media en crowdfundingwebsites en -acties wordt daarom geregeld geld ingezameld voor de reis naar Nederland of Colombia. Door de openstaande schuld die de Surinaamse Staat heeft bij onder meer het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam kan het SZF bovendien niet iedereen helpen.

Geld en goed bestuur

Volgens Mahabier ontbreekt het in Suriname aan geld en goed bestuur. “De afgelopen 10 jaar onder het vorige bewind hebben de gezondheidszorg er niet op doen vooruitgaan. Twee elementaire voorwaarden om de Surinaamse gezondheidszorg op peil te houden. Met goed bestuur kun je met beperkte middelen toch nog iets bereiken. Met kennis van zaken en netwerken kun je lobbyen. De minister van Volksgezondheid in Suriname moet zijn netwerken optimaal kunnen inschakelen en eigenlijk voor handelaar spelen om het maximale uit de gezondheidszorg te halen”, zegt Mahabier.

Zich definitief vestigen in Suriname ziet er voor Mahabier niet in. “Voor mij is de afstand, het er niet fysiek zijn, geen belemmering. De meeste hulp krijg ik uiteindelijk van m’n netwerken hier in Nederland en daar hebben de mensen in Suriname er het meeste aan.” Met een vrouw die nog in Nederland werkt en acht kleinkinderen op de teller vindt Mahabier het ‘egoïstisch’ om voorgoed naar Suriname te vertrekken. “Ik heb dat weleens overwogen, maar hoe egoïstisch kun je zijn als je hier je gezin, kinderen en kleinkinderen hebt. Om dat allemaal te laten en naar Suriname te gaan… Vanuit Nederland is er best veel hulp mogelijk”, zegt hij overtuigd.

Maar dat de grootste noden, van paracetamol tot verpleegkundigen, bijna 50 jaar na de Onafhankelijkheid (in 2025 is Suriname 50 jaar onafhankelijk) nog steeds dezelfde zijn, is voor Mahabier een bittere pil.  “ We zijn weer terug bij af en om deze vicieuze cirkel te doorbreken is er een lange termijnvisie nodig. Men moet spoedig starten met goede opleidingen en afstappen van het ad hoc- brandjes blussen”, zegt Mahabier. Maar of hij er zelf mee stopt? Hij lacht. “Er écht mee kappen, heb ik nooit serieus overwogen. Je laat je kondre man (eigen mensen) nooit in de steek.”

Dit artikel is onderdeel van de serie ‘Surilines’, die onderzoek doet naar de banden tussen Suriname en Nederland in de aanloop naar 50 jaar onafhankelijkheid. Het resultaat is een reeks bitterzoete verhalen.

Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten  www.fondsbjp.nl

Bron: https://www.culturu.com/nieuws/suriname/chirurg-mahabier-72-lobbyt-in-n…

 

| culturu.com | Door: Robin Austen en Zoë Deceuninck

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 07:15

    RvC besloot zelf tot schorsing SLM-directeur

    Minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) heeft zich woensdag voor aanvang van de wekelijkse Raad van Ministers (RvM) uitgebreid uitgelaten over de schorsing van de waarnemend directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh; een beluit dat inmiddels is teruggedraaid. De minister benadrukte de rol van de raad van commissarissen (RvC): deze is

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 05:05

    Regering hoopt binnen twee weken nieuwe RvC bij SLM te hebben

    Regering hoopt binnen twee weken nieuwe RvC bij SLM te hebben De regering is drukdoende om een nieuwe Raad van Commissarissen te installeren bij de SLM. Dat vertelde vicepresident Gregory Rusland voor aanvang van de wekelijkse raad van ministersvergadering. Hij vindt dat er omzichtig moet worden omgegaan met zaken die de SLM regarderen. De sollicitatieprocedure voor het betrekken van een nieuwe p

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 03:52

    Gonesh beraadt zich met advocaat over stappen tegen RvC SLM

    De waarnemend-algemeen directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh, beraadt zich met zijn advocaat over te nemen stappen tegen de Raad van Commissarissen bij het bedrijf. De RvC heeft hem gisteren geschorst en dat vervolgens weer ingetrokken. Gonesh spreekt van een onterechte bejegening en rancune. Het geeft iets van de kunde aan van de RvC-leden, meent hij. Er wordt

  • abc-Suriname

    28-aug-2025 - 01:23

    RvC SLM ‘totaal onbevoegd’ om Gonesh zwijgverbod op te leggen

    Aan waarnemend-directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Steven Gonesh, werd bij zijn schorsing een verbod opgelegd om met de media te praten of om op sociale media te publiceren. Op de vraag of dat verbod kan worden opgelegd door een bedrijf, zegt advocaat Hugo Essed dat dit geen bevoegdheid is van een RvC. Alleen de procureur-generaal of de rechter-commissaris kunnen dergelijke

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 22:20

    Distributie Indiase voedselpakketten gaat door; “niet meer via politieke structuren”

    De voortzetting van de distributie van voedselpakketten uit India door de nieuwe regering is gestuit op veel kritiek. Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS) zegt dat hij ten aanzien hiervan het algemene en nationale belang voorop heeft gesteld en dat is dat een bevriende natie middelen heeft geschonken voor behoeftige mensen in Suriname.“Ik zeg

  • cds

    27-aug-2025 - 16:59

    LVV en China versterken agrarische samenwerking na succesvolle fase 1

    Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en Hunan Linshi Agricultural Service Co., Ltd., hebben de eerste fase van het project ‘Agricultural Technical Cooperation Center (SATCC)’ succesvol afgerond. In een evaluatief gesprek op donderdag 21 augustus spraken de Chinese delegatie en LVV-minister Mike Noersalim over de behaalde successen en de plannen voor een ambitieuze tweede fa

  • united news

    27-aug-2025 - 14:43

    SURINAME NODIGT BEDRIJVEN UIT NAAR OLIE EN GAS TE BOREN VOOR DE KUST

    Bron: Nu.nlStaatsolie gaat in november vergunningen veilen voor het boren naar olie en gas voor de kust.Het bedrijf biedt verschillende samenwerkingsvormen aan. Internationale firma’s kunnen niet alleen helpen bij het opsporen, maar ook bij het winnen van olie en gas.De veilig gaat op 24 november van start. De te veilen vergunningen zijn voor gebieden ten zuiden en oosten van locaties waar eerde

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 12:55

    Begroting 2025 biedt geen ruimte voor aanpak grote wegen

    Minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO), zei tijdens de eerste regeringspersconferentie dat grote wegen-rehabilties voorlopig niet kunnen worden uitgevoerd, aangezien de begroting van 2025 daar geen ruimte voor biedt.Er zullen gesprekken plaatsvinden met de Wegenautoriteit Suriname, die verantwoordelijk is voor het beheer van de primaire wegen, om de voortgang te

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 11:15

    Simons: ‘we hebben niets tegen de gewezen korpschef’

    President Jennifer Geerlings-Simons zegt dat de regering niets tegen de voormalig korpschef, Bryan Isaacs heeft. Hij werd uit zijn functie ontheven nadat aanzienlijke geldbedragen en sieraden bij de Narcotica Brigade werden ontvreemd en meer dan SRD 1 miljoen verdween uit het kluis van het politiebureau te Munder.‘Laat het duidelijk zijn dat we absoluut niets tegen de gewezen korpschef hebben,

  • snc.com

    27-aug-2025 - 10:28

    Critici noemen optreden RvC SLM chaotisch en amateuristisch

    De Raad van Commissarissen (RvC) van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SL

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 09:15

    Kabinet wil meer onafhankelijkheid bij RVC’s

    President Jennifer Geerlings- Simons zei tijdens de regeringspersconferentie dat de afspraken binnen de coalitie over de benoeming van nieuwe president-commissarissen voor diverse raden van commissarissen (RVC’s) helder zijn. Zij benadrukt dat er een verandering moet komen in de manier waarop deze posities worden ingevuld. Hoewel het gebruikelijk is dat coalitie-partijen hierover onderhandelen,

  • snc.com

    27-aug-2025 - 08:34

    Schorsing SLM-topman Gonesh voorlopig stopgezet, maar niet van de baan

    De geplande schorsing van Steven Gonesh, waarnemend algemeen directeur v

  • snc.com

    27-aug-2025 - 07:00

    Nog geen zaak naar PG, maar al veel personen ontheven

    Sinds het aantreden van de regering-Simons is nog geen enkele vermeende

  • snc.com

    27-aug-2025 - 05:47

    Miljoenen verdwijnen bij handmatige uitbetaling sociale uitkeringen in Boven-Marowijne

    Op instructie van minister Diana Pokie is aangifte gedaan bij de politie wege

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 05:01

    Al langer dan 10 jaar geen deugdelijk overzicht van uitgegeven gronden en lopende aanvragen

    Landmeters blijken in de praktijk tegen problemen te stuiten bij de uitvoer van hun werkzaamheden. Zo is het overzicht van reeds uitgegeven gronden, al langer dan 10 jaar niet meer bijgehouden. Dat vertelt Niel Kalpoe, voorzitter van de Vereniging van Landmeters in Suriname. In ABC Actueel ging zij in op de klacht die minister Stanley Soeropawiro indiende tegen landmeter Giovanni Winter bij het T

  • snc.com

    27-aug-2025 - 02:11

    Minister Brunings sluit DIN uit bij brainstormsessie in Nederland

    Het Diaspora Instituut Nederland (DIN) heeft met verbazing gereageerd op een

  • abc-Suriname

    27-aug-2025 - 00:55

    RAVAKSUR Plus zit donderdag met president Simons

    RAVAKSUR Plus zal donderdag aanstaande aan tafel zitten met president Jennifer Simons. Twee belangrijke onderwerpen zullen aan de orde komen, die betrekking hebben op niet nagekomen afspraken tussen de vakbeweging en de regering. Dat vertelt Armand Zunder, de woordvoerder van RAVAKSUR Plus.Zo heeft de Centrale van Landsdienaren Organisaties (CLO) in 2020 overeenstemming bereikt met de toenmalige

  • abc-Suriname

    26-aug-2025 - 23:26

    Politie start pilot project met ‘body cams’ bij veiligheidshandhaving

    Vandaag heeft de leiding van het Korps Politie Suriname (KPS) een persconferentie belegd om de samenleving te informeren over de verhoogde veiligheidsmaatregelen in verband met de vakantieperiode. Zowel te land als te water zal de surveilliance 1×24 uur aangescherpt worden. De verschillende regio-commandaten en hoge politiefunctionarissen gaven een uiteenzetting hoe de aanpak eruit zal zien binn

  • united news

    26-aug-2025 - 20:17

    VERSCHUIFING VAN IMF-STRATEGIE: VAN FINANCIËLE REDDER NAAR INSTITUTIONELE ADVISEUR

    In haar streven naar economische stabiliteit en hervorming, kiest de regering-Simons van Suriname voor een duidelijke, nieuwe aanpak ten aanzien van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Deze aanpak staat in schril contrast met het beleid van de voorgaande regering-Santokhi, die zich committeerde aan een traditioneel en grootschalig leningprogramma.Onder de regering van president Santokhi, die

  • abc-Suriname

    26-aug-2025 - 19:39

    Simons onbiedt pres-com SLM na schorsing Gonesh

    President Jennifer Simons heeft de president-commissaris van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), Ganesh Laighsingh, ontboden voor een gesprek op het kabinet. Vandaag is de waarnemend-algemeen directeur Steven Gonesh met onmiddelijke ingang geschorst vanwege vermeende onregelmatigheden in de directievoering. Het gesprek tussen de president en Laighsingh is vandaag. LIM FM maakte de schors

  • abc-Suriname

    26-aug-2025 - 17:20

    Consumentenprijzen in juli 10% duurder dan een jaar eerder

    Volgens voorlopige cijfers van de Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS) zijn de consumenten prijzen op maandbasis in juli 2025 t.o.v. juni 2025 gemiddeld met 2.0 % gestegen. Wordt juli 2025 met juli 2024 vergeleken, dan zijn de consumenten prijzen gemiddeld met 10.0 % gestegen. Het betreft de prijzen opgenomen van 2 juli 2025 t/m 31 juli 2025.De consumentenprijsindex (CPI) is een maa

  • cds

    26-aug-2025 - 16:52

    Huawei presenteert technische opties voor digitalisering Surinaams onderwijs met Smart devices

    Het Surinaams onderwijs kan binnenkort een digitale sprong voorwaarts maken. Technologiebedrijf Huawei heeft tijdens een ontmoeting op donderdag 21 augustus 2025 met minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur zijn bereidheid uitgesproken om een digitaliseringsproject uit te voeren. Centraal hierin staat de introductie van Smart Schermen in klaslokalen, waarmee onderwijs interactiev

  • united news

    26-aug-2025 - 15:35

    REGERING ZAL GELD ZOEKEN OM FRANK ESSED-GEBOUW TE RENOVEREN

    Foto: Het Frank Essed-gebouw.Het Frank Essed-gebouw, officieel het hoofdkwartier van het kabinet van de vicepresident, staat momenteel symbool voor achterstallig onderhoud binnen de overheid.Vicepresident Gregory Rusland weigerde eerder zijn intrek te nemen in het gebouw vanwege onveilige en onbruikbare delen van het gebouw aan de dr. Sophie Redmondstraat.Hoewel sommige secties nog operationeel zi

  • united news

    26-aug-2025 - 15:00

    MINOWC HEEFT GEEN BUDGET MEER VOOR SCHOOLVOEDING | REKENT OP PRIVATE SECTOR VOOR STEUN

    Foto: Onderwijsminister Dirk Currie.Het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur beschikt niet over voldoende middelen voor het schoolvoedingsprogramma in het nieuwe schooljaar.Volgens minister Dirk Currie is hem onlangs een document ter ondertekening voorgelegd van SRD 4,7 miljoen, terwijl in de begroting slechts SRD 4,5 miljoen is opgenomen. Het bedrag van SRD 4,7 miljoen dekt reeds uitge

  • snc.com

    26-aug-2025 - 13:22

    Baitali N.V. wint opnieuw rechtszaak tegen de Staat over Southdrain–Apoera

    Kantonrechter Rewita Chatterpal heeft bepaald dat de aanbesteding van het weg

  • united news

    26-aug-2025 - 12:51

    ELEKTRICITEITSSUBSIDIE 2025 STIJGT NAAR RUIM SRD 2,4 MILJARD

    De uitgaven aan elektriciteitssubsidie lopen in 2025 op tot meer dan SRD 2,4 miljard.Dit bedrag ligt aanzienlijk hoger dan aanvankelijk voorzien. In de ontwerpstaatsbegroting was geen reservering opgenomen en in de Nota van Wijziging werd slechts SRD 800 miljoen uitgetrokken. Uiteindelijk stemde De Nationale Assemblee (DNA) tijdens de begrotingsbehandeling in met een verhoging van 200 procent via

  • snc.com

    26-aug-2025 - 09:30

    Open sollicitaties bij SZF, BGVS en SLM: eerst zien, dan geloven

    Voor het eerst worden topfuncties bij drie staatsbedrijven via een open solli

  • snc.com

    26-aug-2025 - 06:00

    Boot- en bushouders leggen werk neer; samenleving hard getroffen

    De samenleving is opnieuw de dupe van de aanhoudende betalingsproblemen bij d