VN: Krachtige El Niño versterkt hitte op een 'planeet die al in brand staat'

Het door El Niño veroorzaakte droge seizoen heeft dit jaar wereldwijd bosbranden aangewakkerd. (Getty Images) Een snel intensiverende El Niño gaat de wereldwijde weerspatronen de komende maanden domineren en extreme weersomstandigheden veroorzaken, waarschuwt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). De nieuwste update van het VN-weerinstituut die vrijdag is gepubliceerd, stelt dat dit periodieke klimaatfenomeen het risico op hittegolven, droogtes en overstromingen wereldwijd verhoogt. Dit nieuws komt terwijl landen in Afrika en Europa kampen met enorme bosbranden en de moesson in Zuid-Azië voor grote

overlast zorgt.

"De El Niño is niet alleen op de drempel, hij is al binnen en zet de hitte aan," zei VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. "Dit is slechts een opwarmer. El Niño wordt sterker en voegt brandstof toe aan een planeet die al in brand staat."

De temperatuur van het zeewater in de centrale Stille Oceaan zal naar verwachting meer dan 2,9 graden Celsius boven normaal stijgen. Deze abnormale opwarming van het oceaanoppervlak verstoort weersystemen en drijft wereldwijde temperatuurstijgingen aan.

Guterres riep landen op om klimaatactie te versnellen, aangezien de effecten van El Niño samenkomen met door de mens veroorzaakte klimaatverandering. Hij wees specifiek op de uitbreiding van fossiele brandstoffen als de kernoorzaak die de crisis verergert, en pleitte voor een onmiddellijke stop op nieuwe kolen-, olie- en gasprojecten.

De WMO verwacht bovengemiddelde temperaturen op bijna alle landgebieden, met de heftigste hitte vooral in Afrika, Zuid-Europa, het Indiase subcontinent, Oost-Azië en Zuid-Amerika.

WMO-secretaris-generaal Celeste Saulo benadrukte dat hoewel El Niño goed wordt gevolgd, vroege waarschuwingen moeten leiden tot concrete acties van overheden en hulporganisaties om kwetsbare gemeenschappen te beschermen. "Voorspellingen voorkomen gevaren niet; mensen doen dat", zei ze. "De beslissingen die we vandaag nemen, bepalen de impact van morgen."

In Europa woeden momenteel meerdere grote bosbranden, vooral in Zuid-Europa, waar hittegolven het landschap hebben uitgedroogd en het risico op natuurbranden sterk hebben verhoogd. Spanje, Portugal en Griekenland melden recordaantallen branden, die duizenden hectares natuurgebied verwoesten en duizenden mensen dwingen te evacueren.

Daarnaast veroorzaakt El Niño elders in de wereld ernstige droogtes. In delen van Oost-Afrika leidt het fenomeen tot mislukte regenseizoenen, met voedselonzekerheid en waterschaarste als gevolg. Zuid-Amerikaanse landen zoals Peru en Brazilië ervaren ook aanhoudende droogte, die landbouwproductie en watervoorziening bedreigt.

Wetenschappers waarschuwen dat deze El Niño mogelijk recordsterkte kan bereiken in de tweede helft van het jaar, wat de kans op extreme weersomstandigheden verder vergroot. Ondanks onzekerheden in de computermodellen is duidelijk dat de combinatie van El Niño en klimaatverandering de planeet onder zware druk zet.