VHP: Geen nieuwe beloften, maar concrete resultaten

INGEZONDEN

De Jaarrede van president Jennifer Simons voor het dienstjaar 2027 bevat tal van ambities. De regering presenteert plannen voor economische groei, goed bestuur, sociale ontwikkeling, institutionele versterking en de voorbereiding op de verwachte olie- en gasinkomsten.

Voor de VHP is de belangrijkste vraag niet hoeveel voornemens de regering presenteert, maar wat daadwerkelijk wordt uitgevoerd, wat het kost, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer de samenleving concrete resultaten mag verwachten. Suriname heeft in het verleden vaker ambitieuze beleidsplannen gezien die uiteindelijk onvoldoende werden uitgevoerd. Juist daarom moet 2027 niet het jaar worden van nieuwe beloften, maar van aantoonbare uitvoering.

Grote ambities, beperkte financiële ruimte. Voor 2027 worden de inkomsten van de overheid geraamd op circa SRD 70,1 miljard, terwijl de uitgaven uitkomen op ongeveer SRD 80,9 miljard. Dat betekent een geraamd begrotingstekort van circa SRD 10,8 miljard, oftewel ongeveer 4 procent van het BBP. Deze cijfers  vragen om een duidelijke uitleg over

hoe het tekort wordt gefinancierd en welke gevolgen dit heeft voor de staatsschuld en de toekomstige begrotingsruimte.

De VHP benadrukt dat de huidige financiële positie moet worden bekeken tegen de achtergrond van de zware schuldenlast die in 2020 werd aangetroffen, de daaropvolgende schuldherstructurering en de internationale verplichtingen die Suriname moest nakomen. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat het verleden voortdurend als verklaring wordt gebruikt voor nieuwe financiële problemen. verplichtingen tijdens haar eigen regeerperiode zijn ontstaan.

Verantwoord financieel beleid betekent immers niet alleen problemen uit het verleden oplossen, maar ook voorkomen dat nieuwe problemen worden gecreëerd. Oliegeld is geen vrijbrief voor nieuwe uitgaven. Suriname staat voor een historische economische ontwikkeling. De verwachte olie- en gasinkomsten kunnen de financiële mogelijkheden van de staat aanzienlijk vergroten.

De VHP vindt dat toekomstige olie-inkomsten niet mogen worden gebruikt als rechtvaardiging voor structureel hogere overheidsuitgaven. Goed bestuur betekent daarom dat vandaag al wordt bepaald hoe deze middelen worden beheerd, gecontroleerd

en geïnvesteerd. De opbrengsten moeten bijdragen aan duurzame ontwikkeling: versterking van de staatsfinanciën, infrastructuur, onderwijs, gezondheidszorg, economische diversificatie en menselijk kapitaal.

De oliedollars moeten niet alleen worden uitgegeven, zij moeten worden omgezet in blijvende waarde voor Suriname. De regering spreekt terecht over local content. Maar local content mag geen beleidsbegrip blijven dat vooral in toespraken goed klinkt. Surinaamse bedrijven moeten daadwerkelijk toegang krijgen tot opdrachten. Surinaamse werknemers moeten daadwerkelijk kunnen doorgroeien. Jongeren moeten daadwerkelijk worden opgeleid voor de banen die de olie- en gassector creëert.

Dat vereist transparante aanbestedingen, duidelijke criteria, opleiding, kennisoverdracht en controle op de naleving van afspraken. Als Suriname straks miljarden aan olie- en gasinkomsten ontvangt, maar voor cruciale kennis en werkzaamheden grotendeels afhankelijk blijft van buitenlandse expertise, heeft het land een belangrijke kans laten liggen.

De VHP onderschrijft de aangekondigde aandacht voor digitalisering, corruptiebestrijding, toezicht en institutionele versterking. Maar ook hier geldt: een instituut op papier is nog geen

garantie voor goed bestuur. Sterke instituties vragen onafhankelijkheid, deskundigheid en continuïteit. De regels moeten voor iedereen gelden en overheidsbesluiten moeten controleerbaar zijn.

Burgers moeten kunnen zien waar belastinggeld naartoe gaat. Aanbestedingen en overheidscontracten moeten transparant zijn. Nieuwe leningen en financiële verplichtingen moeten inzichtelijk worden gemaakt. Transparantie is geen gunst van de overheid aan de samenleving. Het is een voorwaarde voor vertrouwen in de overheid.

Onderwijs en zorg mogen niet op de tweede plaats komen. De ontwikkeling van menselijk kapitaal moet veel meer zijn dan een hoofdstuk in de begroting. Als Suriname zich wil voorbereiden op de nieuwe economische werkelijkheid, moet het investeren in jongeren, vakopleidingen, technisch onderwijs en hoger onderwijs. Hetzelfde geldt voor de gezondheidszorg. Beschikbaarheid van geneesmiddelen, voldoende gekwalificeerd personeel, digitalisering, preventie en duurzame financiering vragen om concrete maatregelen en niet alleen beleidsvoornemens.

Diaspora en CARICOM bieden kansen. De VHP verwelkomt de aandacht voor de Surinaamse diaspora. Surinamers in binnen- en buitenland

beschikken over kennis, ervaring, ondernemerschap en internationale netwerken die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het land. Ook het CARICOM-voorzitterschap in 2027 biedt mogelijkheden om de regionale economische samenwerking te versterken. Het moet daarbij niet alleen gaan om diplomatieke bijeenkomsten, maar om concrete resultaten op het gebied van handel, investeringen, voedselzekerheid en regionale samenwerking.

De VHP zal de regering-Simons beoordelen op haar daden. Niet op het aantal aangekondigde plannen, maar op de resultaten. Bij ieder belangrijk beleidsvoornemen moet daarom duidelijk zijn: Wat wordt gedaan? Wanneer gebeurt het? Wat kost het? Wie is verantwoordelijk? En wat krijgt de samenleving ervoor terug?

De VHP zal beleid dat aantoonbaar bijdraagt aan de ontwikkeling van Suriname zeker ondersteunen. Tegelijkertijd zal de partij kritisch blijven waar financiële onderbouwing ontbreekt, uitvoering achterblijft of transparantie onvoldoende is. Suriname heeft genoeg aan plannen op papier. Wat het land nodig heeft, zijn resultaten in de praktijk.

VHP