VES pleit voor kritische evaluatie van benoemingen en voordrachten

Er is opnieuw veel discussie ontstaan over de benoemingen van raadsleden bij bedrijven waarvan de overheid (mede)aandeelhouder is. Volgens het Economistenblad Inzicht van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) volstaat het in 2026 niet meer om dergelijke benoemingen af te doen als de “politieke realiteit”.

De VES wijst erop dat verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden van bestuurders inmiddels zijn verankerd in vernieuwde wetgeving, waaronder het Nieuw Burgerlijk Wetboek dat in mei 2025 is afgekondigd en meer in lijn is gebracht met het internationaal recht. Daarnaast kijken controlerende accountants kritischer naar de handelingen van managers en bestuurders, worden management letters scherper, verscherpen banken hun due diligence en zijn subsidies zonder gecertificeerde jaarrekeningen niet langer vanzelfsprekend. Ook toezichthoudende instanties zoals de Rekenkamer werken volgens de VES steeds zakelijker, terwijl burgers meer transparantie, verantwoording en rekenschap verlangen.

Hoewel het onderwerp niet nieuw is, stelt de VES dat bestuurlijke

missers zich in korte tijd opstapelen, in een tempo dat bijna systematisch lijkt. De maatschappelijke verontwaardiging neemt volgens de organisatie toe, niet omdat het om politieke benoemingen gaat, maar omdat de kwalificaties van benoemde raadsleden, bestuursleden en directieleden vaak niet overeenkomen met de vereiste profielen zoals vastgelegd in wetgeving, statuten, richtlijnen voor deugdelijk bestuur, handboeken en ordereglementen.

Volgens de VES heeft dit een negatieve invloed op het functioneren van overheidsorganen en staatsbedrijven. Daarnaast zou het ambtenaren en medewerkers die beter weten ontmoedigen en bijdragen aan passiviteit en laksheid.

De organisatie benadrukt dat politieke macht uiteindelijk moet worden omgezet in politiek gezag. Wanneer gezag goed functioneert, accepteren burgers de besluiten van de overheid zonder veel discussie. Wanneer dat niet het geval is, dreigt volgens de VES verlies van zowel gezag als draagvlak.

In het artikel wordt gesteld dat voordrachten in lijn moeten

zijn met het gedachtegoed dat is vastgelegd in de Grondwet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek. Toezichthoudende organen dienen daarom zodanig te zijn samengesteld dat sprake is van een passende diversiteit op het gebied van deskundigheid, ervaring, competenties, persoonlijke kwaliteiten, gender, leeftijd en maatschappelijke achtergrond.

De VES wijst in dit verband op het belang van duidelijke profielschetsen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar deskundigheid, omvang en onafhankelijkheid. Elk lid moet beschikken over de specifieke kennis die nodig is voor de uitoefening van de taken en in staat zijn de hoofdlijnen van het beleid te beoordelen. De omvang van een toezichthoudend orgaan is afhankelijk van de aard, complexiteit en omvang van de organisatie en wordt vastgelegd bij wet of in de statuten. Daarnaast moeten leden onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren ten opzichte van elkaar en van de directie, ongeacht deelbelangen of politieke belangen.

De VES doet

een dringende oproep aan de machthebbers om reeds gepleegde benoemingen, voordrachten en voorgenomen voordrachten kritisch te evalueren en waar nodig bij te sturen. Volgens de organisatie moeten eerdere missers achteraf incidenten blijken en geen structurele foutieve inschattingen. “Van een klapband vanwege een verkeerd profiel kunnen wij leren om een goede rit af te maken”, aldus de slotboodschap in het artikel.

Redactie Chronos