Praten over suïcidaliteit kan verschil maken

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) roept de samenleving op signalen van ernstige mentale druk, wanhoop en suïcidaliteit niet te negeren en het gesprek hierover aan te gaan. In verband met Wereld Suïcidepreventiedag, donderdag 10 september, benadrukt het ministerie dat tijdige aandacht, een luisterend oor en professionele hulp een belangrijk verschil kunnen maken. De in juni opnieuw gestarte Crisishulplijn 114 wordt volgens VWA goed gebruikt.

De internationale boodschap voor Wereld Suïcidepreventiedag in de periode 2024-2026 is Changing the Narrative

on Suicide, met de oproep Start de Conversatie. VWA sluit daar in Suriname op aan met de boodschap: Je bent niet alleen – begin met het gesprek. Volgens het ministerie hoeft niemand die worstelt met ernstige mentale druk, wanhoop of gedachten aan zelfdoding zijn of haar problemen alleen te dragen. Suïcidaliteit kan samenhangen met een opeenstapeling van omstandigheden, waaronder langdurige stress, verlies van een dierbare, eenzaamheid, relationele problemen, financiële zorgen, traumatische ervaringen en psychische of lichamelijke klachten.

VWA vindt daarom dat gesprekken over mentale gezondheid en suïcidaliteit niet uit de weg moeten worden gegaan. Preventie begint volgens het ministerie niet altijd met grote oplossingen, maar kan juist plaatsvinden in het gezin, op school, op de werkplek en in de buurt. Door naar mensen te luisteren zonder te oordelen en mentale problemen bespreekbaar te maken, kunnen signalen eerder worden herkend en kan sneller hulp worden ingeschakeld.

Een concrete voorziening daarbij is de nationale

Crisishulplijn 114, die op 5 juni opnieuw is gelanceerd. De kosteloze en vertrouwelijke lijn is bedoeld voor mensen in acute psychische of sociale nood en wordt bemand door speciaal getrainde counselors. Zij bieden eerste ondersteuning en begeleiding en kunnen mensen waar nodig doorverwijzen naar professionele hulp. Volgens VWA blijkt uit de eerste bevindingen dat goed gebruik wordt gemaakt van de telefonische crisishulp. Het ministerie noemt geen cijfers over het aantal gesprekken dat sinds de herstart via 114 is gevoerd.

De hulplijn kwam tot stand na samenwerking tussen VWA, het Psychiatrisch Centrum Suriname, PAHO/WHO, Rotaryclub Paramaribo Central en andere partners. VWA wil de dienstverlening en doorverwijzing verder versterken. Het streven is te voorkomen dat mensen die hulp nodig hebben tussen verschillende instanties verloren raken.

Het ministerie werkt daarnaast aan de voorbereiding van een Integraal Welzijnsplan, waarbij het welzijnsbeleid verder moet worden uitgevoerd op ressort- en districtsniveau. Daarvoor wordt samenwerking voorzien tussen onder meer buurtorganisaties, poliklinieken, politieposten, welzijnswerkers, scholen, religieuze organisaties en andere maatschappelijke organisaties.

Met zo'n lokaal netwerk wil VWA maatschappelijke en mentale problemen eerder signaleren en ervoor zorgen dat mensen sneller bij de juiste hulp terechtkomen. Ook bewustwording over suïcidepreventie moet hiervan onderdeel worden. VWA staat op Wereld Suïcidepreventiedag tevens stil bij mensen die door suïcide zijn overleden en de nabestaanden. Het ministerie wijst erop dat beschikbare cijfers van het Korps Politie Suriname en voorlopige gegevens over 2026 aantonen dat blijvende aandacht voor preventie, vroegsignalering en begeleiding nodig is. In de verklaring zijn echter geen concrete cijfers opgenomen.

Mensen die gedachten aan zelfdoding hebben of zich ernstig zorgen maken over iemand anders, worden opgeroepen niet te wachten met het zoeken van hulp. Bij een mentale crisis of direct gevaar kan de Crisishulplijn 114 worden gebeld. Volgens VWA hoeft iemand niet eerst te bewijzen dat de situatie ernstig genoeg is om hulp te vragen.