Lachwekkend: uitgerekend de NDP geeft nu lesjes over de Grondwet

Er zijn momenten waarop de nationale Democratische Partij zichzelf overtreft. De verklaring van DNA-voorzitter Ashwin Adhin, waarin hij zijn besluit om De Nationale Assemblee te verdagen verdedigt met een uitvoerig beroep op de Grondwet, is zo’n moment.

De Grondwet. Het document dat volgens NDP’er Adhin boven alles staat. Het fundament van de Republiek. De maatstaf waaraan iedere parlementariër zich zou moeten houden. Prachtige woorden. Alleen komen ze uit de mond van een prominente politicus van de partij die werd opgericht door Desi Bouterse, de man die de Grondwet jaren met de voeten heeft betreden.

Juist dát maakt de verklaring zo wrang.

Want waar was die heilige eerbied voor de Grondwet toen in 1980 met een staatsgreep de democratische rechtsorde werd omvergeworpen? Waar was dat constitutionele bewustzijn toen een militaire machthebber de gekozen regering afzette en jarenlang

zonder democratisch mandaat regeerde? Waar was de Grondwet toen de persvrijheid werd beknot, media onder druk werden gezet en kritische stemmen moesten vrezen voor represailles?

Waar was diezelfde Grondwet toen vijftien Surinamers in december 1982 werden vermoord, een zaak waarvoor Desi Bouterse uiteindelijk onherroepelijk werd veroordeeld?

Maar nu in 2026 is de Grondwet plotseling het hoogste gezag. Plotseling worden artikelen geciteerd. Plotseling wordt iedere letter van de constitutie heilig verklaard. Dat is natuurlijk het goed recht van Ashwin Adhin. Sterker nog: iedere politicus zou de Grondwet serieus moeten nemen. Maar geloofwaardigheid ontstaat niet doordat je vandaag met wetsartikelen zwaait. Geloofwaardigheid ontstaat wanneer je partij ook bereid is eerlijk terug te kijken naar haar eigen geschiedenis.

Dat is precies wat ontbreekt. Wanneer het over de staatsgreep gaat, volgt relativering. Wanneer het over de Decembermoorden gaat, volgt stilte of verdediging.

Wanneer het over de democratische rechtsstaat gaat, wordt de geschiedenis ineens ongemakkelijk. Maar zodra een politieke tegenstander, zoals in dit geval Van Samson, iets zegt dat als strijdig met de Grondwet kan worden uitgelegd, wordt dezelfde Grondwet uit de kast gehaald alsof de NDP al decennialang haar trouwste beschermer is.

Dat is geen principiële rechtsstatelijkheid. Dat is selectief constitutionalisme. De rechtsstaat is geen instrument dat je alleen gebruikt wanneer het politiek goed uitkomt. Wie werkelijk de Grondwet wil verdedigen, zal ook moeten erkennen wanneer diezelfde Grondwet in het verleden met voeten is getreden.

Juist daarom voelt het beroep van Ashwin Adhin op de Grondwet voor veel Surinamers niet als een principieel standpunt, maar als een historische ironie die nauwelijks groter kan zijn.

Met het beroep op de Grondwet negeert Adhin overigens een fundamentele parlementaire conventie: wat buiten De

Nationale Assemblée wordt gezegd, wordt niet ín De Nationale Assemblée uitgevochten. Die grens beschermde het parlement jarenlang tegen politieke spektakelstukken over interviews en mediaoptredens.

Door die traditie te doorbreken, creëert Adhin een precedent waarbij voortaan iedere publieke uitspraak van een parlementariër aanleiding kan zijn voor een debat of zelfs een verdaging van de vergadering. Dat is niet het beschermen van het parlement, maar het openzetten van een deur die juist altijd gesloten bleef door de slechtste DNA-voorzitter ooit.