De megafoon van het geld en de stem van de leden
| starnieuws | Door: Redactie
Bij de twee grootste politieke partijen van Suriname staat de verdeling van de macht opnieuw ter discussie. De VHP bereidt zich voor op de hoofdbestuursverkiezingen. Vanaf november zouden de verkiezingen van de ressortbesturen moeten beginnen. Glenn Oehlers, die na het overlijden van Chan Santokhi het voorzitterschap overnam, leidt voorlopig de partij. Bij de NDP ligt het ingewikkelder. Het in juli 2024 gekozen bestuur heeft een mandaat van vijf jaar, maar nu partijvoorzitter Jennifer Simons ook president is, groeit de discussie over haar
Het gaat om meer dan een voorzitterszetel. Wie de partijorganisatie beheerst, heeft invloed op kandidatenlijsten, benoemingen en de koers richting 2030. Interne machtsverhoudingen bepalen mede welke keuzes de kiezer krijgt voorgelegd. Toch heeft het gewone partijlid daarop vaak weinig directe invloed.
De verkiezing van Simons in 2024 illustreert dat. Van de 72 stemgerechtigden brachten er 71 hun stem uit. Simons kreeg 46 stemmen, Ramon Abrahams 23; twee stemmen waren ongeldig. Een partij met tienduizenden kiezers liet de keuze van haar voorzitter daarmee over aan enkele tientallen vertegenwoordigers. Statutair wellicht correct, maar democratisch discutabel. Waarom vraagt een partij het vertrouwen van een heel volk, terwijl haar eigen leden nauwelijks rechtstreeks mogen meebeslissen?
Wanneer de beslissingsmacht bij een kleine groep ligt, wegen persoonlijke relaties en afhankelijkheden zwaarder. Enkele vertegenwoordigers
Daar komt het geld bij. In de Surinaamse politiek heeft geld formeel geen stem. Het heeft iets wat nog veel machtiger is: een megafoon. Geld financiert campagnes, advertenties, bijeenkomsten, vervoer en toegang tot media. Wie meer middelen heeft, kan zijn boodschap vaker laten horen. Dat garandeert geen overwinning, maar beïnvloedt wel de voorwaarden van de politieke strijd.
Hoe gevoelig de relatie tussen politiek en media ligt, bleek in januari 2025. VHP-politicus Cedric van Samson beschuldigde de NDP ervan te investeren in mediakanalen om de publieke opinie te beïnvloeden. D-TV Express betwistte die beschuldiging en verlangde rectificatie. De aantijging staat daarmee niet vast. De controverse benadrukt wel het belang van transparantie over politieke financiering en
Die ondoorzichtigheid kan ook het interne debat beïnvloeden. Politici hoeven niet daadwerkelijk onder druk te worden gezet om terughoudend te worden. De verwachting dat kritiek hun positie schaadt, kan al voldoende zijn. Wie afhankelijk is van steun bij een volgende kandidaatstelling of bestuursverkiezing, zal afwegen hoe openlijk hij of zij de partijleiding tegenspreekt. Zo dreigt loyaliteit zwaarder te wegen dan inhoud.
Beide partijen hebben gevoelige onderwerpen te bespreken. De NDP moet zich verhouden tot de nalatenschap van Bouterse, die voor zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden werd veroordeeld en in juli 2024 tot erevoorzitter werd benoemd. De VHP moet het presidentschap van Santokhi en de verkiezingsnederlaag van 2025 kritisch kunnen evalueren. Zulke discussies mogen niet verdwijnen achter een beroep op partijdiscipline.
Een partij heeft samenhang nodig, maar discipline is geen eensgezindheid en eensgezindheid is
Daarom verdienen voorstellen voor interne democratisering serieuze aandacht. Geef ieder partijlid een rechtstreekse stem bij de verkiezing van de voorzitter. Publiceer de financiële bijdragen aan partijen en interne verkiezingscampagnes, met duidelijke regels voor openbaarmaking en onafhankelijk toezicht. En leg vast dat het presidentschap en het partijvoorzitterschap niet in dezelfde handen behoren te liggen. Een president moet het hele land dienen en niet tegelijkertijd de interne machtsstrijd van zijn of haar partij leiden.
Deze hervormingen zullen belangenverstrengeling niet volledig voorkomen. Ook een rechtstreeks gekozen voorzitter kan afhankelijk zijn van financiers, en ook een transparante partij kan moeite hebben met kritiek. Maar democratische regels maken macht controleerbaar en beperken de ruimte voor verborgen afhankelijkheden.
Uiteindelijk gaat het om
Politieke partijen die de democratie willen verdedigen, moeten haar eerst binnenshuis serieus nemen. Want een democratie verliest niet alleen aan kwaliteit wanneer stemmen worden gekocht. Zij verliest ook wanneer geld zoveel invloed krijgt dat andere stemmen nauwelijks nog worden gehoord.
Vincent Roep
opvolging. De kritiek op het gebrek aan intern overleg en de waarschuwingen over de timing van partijverkiezingen worden steeds luider.
Het gaat om meer dan een voorzitterszetel. Wie de partijorganisatie beheerst, heeft invloed op kandidatenlijsten, benoemingen en de koers richting 2030. Interne machtsverhoudingen bepalen mede welke keuzes de kiezer krijgt voorgelegd. Toch heeft het gewone partijlid daarop vaak weinig directe invloed.
De verkiezing van Simons in 2024 illustreert dat. Van de 72 stemgerechtigden brachten er 71 hun stem uit. Simons kreeg 46 stemmen, Ramon Abrahams 23; twee stemmen waren ongeldig. Een partij met tienduizenden kiezers liet de keuze van haar voorzitter daarmee over aan enkele tientallen vertegenwoordigers. Statutair wellicht correct, maar democratisch discutabel. Waarom vraagt een partij het vertrouwen van een heel volk, terwijl haar eigen leden nauwelijks rechtstreeks mogen meebeslissen?
Wanneer de beslissingsmacht bij een kleine groep ligt, wegen persoonlijke relaties en afhankelijkheden zwaarder. Enkele vertegenwoordigers
kunnen doorslaggevend zijn. Dat biedt ruimte voor loyaliteiten, belangenbehartiging en verwachtingen over toekomstige functies. Lobbyen is niet per definitie ongeoorloofd. Maar zonder transparantie valt moeilijk te onderscheiden waar overtuiging eindigt en wederzijdse belangen beginnen.
Daar komt het geld bij. In de Surinaamse politiek heeft geld formeel geen stem. Het heeft iets wat nog veel machtiger is: een megafoon. Geld financiert campagnes, advertenties, bijeenkomsten, vervoer en toegang tot media. Wie meer middelen heeft, kan zijn boodschap vaker laten horen. Dat garandeert geen overwinning, maar beïnvloedt wel de voorwaarden van de politieke strijd.
Hoe gevoelig de relatie tussen politiek en media ligt, bleek in januari 2025. VHP-politicus Cedric van Samson beschuldigde de NDP ervan te investeren in mediakanalen om de publieke opinie te beïnvloeden. D-TV Express betwistte die beschuldiging en verlangde rectificatie. De aantijging staat daarmee niet vast. De controverse benadrukt wel het belang van transparantie over politieke financiering en
mediabelangen. Zonder inzicht in financiers blijft onduidelijk welke belangen mogelijk achter politieke boodschappen schuilgaan.
Die ondoorzichtigheid kan ook het interne debat beïnvloeden. Politici hoeven niet daadwerkelijk onder druk te worden gezet om terughoudend te worden. De verwachting dat kritiek hun positie schaadt, kan al voldoende zijn. Wie afhankelijk is van steun bij een volgende kandidaatstelling of bestuursverkiezing, zal afwegen hoe openlijk hij of zij de partijleiding tegenspreekt. Zo dreigt loyaliteit zwaarder te wegen dan inhoud.
Beide partijen hebben gevoelige onderwerpen te bespreken. De NDP moet zich verhouden tot de nalatenschap van Bouterse, die voor zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden werd veroordeeld en in juli 2024 tot erevoorzitter werd benoemd. De VHP moet het presidentschap van Santokhi en de verkiezingsnederlaag van 2025 kritisch kunnen evalueren. Zulke discussies mogen niet verdwijnen achter een beroep op partijdiscipline.
Een partij heeft samenhang nodig, maar discipline is geen eensgezindheid en eensgezindheid is
geen democratie. Wanneer kritiek vooral wordt beoordeeld op mogelijke schade voor de leiding, verdwijnt de inhoud. Dan dreigt een verstikkende consensus waarin het behoud van posities belangrijker wordt dan politieke overtuiging.
Daarom verdienen voorstellen voor interne democratisering serieuze aandacht. Geef ieder partijlid een rechtstreekse stem bij de verkiezing van de voorzitter. Publiceer de financiële bijdragen aan partijen en interne verkiezingscampagnes, met duidelijke regels voor openbaarmaking en onafhankelijk toezicht. En leg vast dat het presidentschap en het partijvoorzitterschap niet in dezelfde handen behoren te liggen. Een president moet het hele land dienen en niet tegelijkertijd de interne machtsstrijd van zijn of haar partij leiden.
Deze hervormingen zullen belangenverstrengeling niet volledig voorkomen. Ook een rechtstreeks gekozen voorzitter kan afhankelijk zijn van financiers, en ook een transparante partij kan moeite hebben met kritiek. Maar democratische regels maken macht controleerbaar en beperken de ruimte voor verborgen afhankelijkheden.
Uiteindelijk gaat het om
een eenvoudige vraag: wie bepaalt de politieke koers, de leden of degenen die over geld, netwerken en toegang tot de partijtop beschikken? Zolang die vraag onbeantwoord blijft, kan de megafoon van het geld zwaarder wegen dan de stem van het gewone partijlid.
Politieke partijen die de democratie willen verdedigen, moeten haar eerst binnenshuis serieus nemen. Want een democratie verliest niet alleen aan kwaliteit wanneer stemmen worden gekocht. Zij verliest ook wanneer geld zoveel invloed krijgt dat andere stemmen nauwelijks nog worden gehoord.
Vincent Roep
| starnieuws | Door: Redactie
