Child-friendly budgeting: een zichtbaar begrotingsbeleid voor kinderrechten?
| starnieuws | Door: Redactie
Wanneer over kinderrechten wordt gesproken, gaat het vaak over wetgeving, beleid,voorzieningen en de uitvoering daarvan. Als jurist houd ik mij vooral bezig met de vraag in hoeverre kinderrechten worden nageleefd en geschonden en of onze nationale wetgeving in overeenstemming is met het IVRK. Een daarmee direct samenhangende vraag krijgt echter minder aandacht: welke financiële middelen worden beschikbaar gesteld om kinderrechten daadwerkelijk te verwezenlijken: de financiële vertaling van kinderrechten.
Dat is een relevante vraag, ook voor juristen, want het naleven van de
Wat wordt bijvoorbeeld besteed aan een kind in Paramaribo en wat aan een kind in het binnenland? En hoe verschilt dit voor een kind met een beperking? Hoeveel wordt binnen een bepaald geografisch gebied besteed aan kinderrechten? Welk percentage van de nationale begroting is voor kinderen bestemd en kunnen wij dat in de begroting terugzien of nalezen?
Begrotingen hebben rechtstreeks invloed op de verwezenlijking van kinderrechten: op onder meer onderwijs, gezondheidszorg, voeding, sociale en juridische bescherming, de ontwikkeling van kinderen, bescherming tegen geweld en psychosociale begeleiding van kindslachtoffers. Dit roept de vraag op of een overheid juridisch verplicht is om bij het opstellen van haar begroting bewust en zichtbaar rekening te houden met kinderrechten. We horen de voornemens in de regeringsverklaring(en) en lezen ze in meerjarenprogramma's en beleidsplannen, maar zijn de bestedingen voor kinderen traceerbaar? En blijkt uit de
Wat is child-friendly budgeting?
Child friendly budgeting betekent dat bij het opstellen, vaststellen, uitvoeren en evalueren van overheidsbegrotingen systematisch wordt nagegaan welke gevolgen financiële keuzes hebben voor kinderen en hun rechten.
Het gaat niet alleen om een afzonderlijke begrotingspost voor “kinderen”, maar ook uitgaven die direct of indirect bijdragen aan de verwezenlijking van kinderrechten. Een kindvriendelijke begroting maakt daarom zichtbaar welke middelen voor kinderen beschikbaar zijn, hoe deze worden verdeeld en wat ermee wordt bereikt, bijvoorbeeld op het gebied van vroege kindontwikkeling (ECD), onderwijs, gezondheidszorg, voeding, sociale bescherming en reproductieve gezondheidszorg.
De juridische basis ligt in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), in het bijzonder artikel 4. Dit artikel verplicht staten alle passende wettelijke, bestuurlijke en andere maatregelen te nemen om de rechten uit het Verdrag te verwezenlijken.
/>Dat is een relevante vraag, ook voor juristen, want het naleven van de
juridische en morele verplichting tegenover kinderen kost immers geld.
Wat wordt bijvoorbeeld besteed aan een kind in Paramaribo en wat aan een kind in het binnenland? En hoe verschilt dit voor een kind met een beperking? Hoeveel wordt binnen een bepaald geografisch gebied besteed aan kinderrechten? Welk percentage van de nationale begroting is voor kinderen bestemd en kunnen wij dat in de begroting terugzien of nalezen?
Begrotingen hebben rechtstreeks invloed op de verwezenlijking van kinderrechten: op onder meer onderwijs, gezondheidszorg, voeding, sociale en juridische bescherming, de ontwikkeling van kinderen, bescherming tegen geweld en psychosociale begeleiding van kindslachtoffers. Dit roept de vraag op of een overheid juridisch verplicht is om bij het opstellen van haar begroting bewust en zichtbaar rekening te houden met kinderrechten. We horen de voornemens in de regeringsverklaring(en) en lezen ze in meerjarenprogramma's en beleidsplannen, maar zijn de bestedingen voor kinderen traceerbaar? En blijkt uit de
begroting hoeveel prioriteit kinderen werkelijk hebben in het beleid?
Wat is child-friendly budgeting?
Child friendly budgeting betekent dat bij het opstellen, vaststellen, uitvoeren en evalueren van overheidsbegrotingen systematisch wordt nagegaan welke gevolgen financiële keuzes hebben voor kinderen en hun rechten.
Het gaat niet alleen om een afzonderlijke begrotingspost voor “kinderen”, maar ook uitgaven die direct of indirect bijdragen aan de verwezenlijking van kinderrechten. Een kindvriendelijke begroting maakt daarom zichtbaar welke middelen voor kinderen beschikbaar zijn, hoe deze worden verdeeld en wat ermee wordt bereikt, bijvoorbeeld op het gebied van vroege kindontwikkeling (ECD), onderwijs, gezondheidszorg, voeding, sociale bescherming en reproductieve gezondheidszorg.
De juridische basis ligt in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), in het bijzonder artikel 4. Dit artikel verplicht staten alle passende wettelijke, bestuurlijke en andere maatregelen te nemen om de rechten uit het Verdrag te verwezenlijken.
Artikel 4 verplicht staten niet om één afzonderlijke “begroting voor kinderen” op te stellen. De verplichting is breder: publieke middelen moeten zodanig worden ingezet dat zij bijdragen aan de daadwerkelijke verwezenlijking van kinderrechten.
Het VN-Kinderrechtencomité heeft deze verplichting verder uitgewerkt in General Comment No. 5 (2003) over de algemene maatregelen voor de uitvoering van het IVRK en, in het bijzonder, in General Comment No. 19 (2016) over publieke begrotingen voor de verwezenlijking van kinderrechten.
Van kinderrechten naar begrotingsbeleid
General Comment No. 19 maakt duidelijk dat begrotingen niet los kunnen worden gezien van kinderrechten. Daarbij zijn onder meer doelmatigheid, doeltreffendheid, gelijkheid, transparantie en duurzaamheid van belang. Het gaat dus niet alleen om de vraag hoeveel geld aan kinderen wordt besteed, maar ook waar het terechtkomt, welke kinderen worden bereikt en welke resultaten worden behaald.
Alle kinderen hebben dezelfde rechten, maar niet ieder kind heeft dezelfde uitgangspositie. Kinderen
die in armoede leven, kinderen met een beperking, kinderen in het binnenland en kinderen die te maken hebben met geweld of andere vormen van kwetsbaarheid kunnen meer ondersteuning nodig hebben.
Wat betekent dit voor Suriname?
Voor Suriname is deze discussie bijzonder relevant. De overheidsbegroting bestaat uit de begrotingen van verschillende ministeries. Uitgaven die kinderen betreffen, zijn daardoor verspreid over meerdere begrotingen en soms verscholen binnen begrotingsposten, waardoor ze moeilijk herkenbaar zijn.
Dat betekent niet dat Suriname geen middelen voor kinderen beschikbaar stelt. De vraag is echter in hoeverre zichtbaar en traceerbaar is welke middelen specifiek bijdragen aan de verwezenlijking van kinderrechten.
De begroting als instrument voor kinderrechten
De kern van child-friendly budgeting is uiteindelijk eenvoudig: kinderen moeten zichtbaar zijn in de overheidsbegroting. Voor Suriname ligt de uitdaging daarom niet alleen in de vraag hoeveel geld aan kinderen wordt besteed, maar vooral in de vraag of zichtbaar kan
worden gemaakt waar dat geld staat, waarvoor het wordt gebruikt, welke kinderen ermee worden bereikt en wat het oplevert.
Een begroting waarin kinderen financieel niet zichtbaar zijn, maakt het moeilijk om vast te stellen in hoeverre de overheid haar verplichtingen tegenover kinderen daadwerkelijk nakomt. Aan de andere kant kan een begroting waarin kinderrechten systematisch worden meegenomen, een krachtig instrument zijn voor meting, transparantie, verantwoording (ook naar kinderen) en de daadwerkelijke verwezenlijking van kinderrechten.
Sharon Geerlings-Headley
Hoofddocent Jeugd- en Familierecht Adek
Stichting Gezin en Recht
| starnieuws | Door: Redactie
