Qatar neemt afscheid van visionair leider Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani

President Barack Obama schudt de hand met Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani van Qatar in de Oval Offfice in het Witte Huis op 23 april 2013. (Foto: AP) De Vader-Emir van Qatar, Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani, is op 74-jarige leeftijd overleden en in een eenvoudige, islamitische ceremonie ten ruste gelegd op de begraafplaats Lusail, ten noorden van Doha. Hij was de architect achter de indrukwekkende transformatie van Qatar tot een moderne, welvarende natie met wereldwijde invloed.

Het overlijden van Sjeik Hamad, die regeerde van 1995 tot 2013, werd zondagochtend bekendgemaakt. Het gebed voor de overledene vond plaats na het zonsonderganggebed in de Imam Muhammad ibn Abd al-Wahhab Moskee in de hoofdstad. Daarbij droegen rouwenden in traditionele kledij de omhulde kist, waarna zijn zoon en opvolger, emir Sjeik Tamim bin Hamad Al Thani, en andere familieleden zijn lichaam naar de laatste rustplaats brachten.

De plechtigheid werd omschreven als een "bescheiden gebeurtenis", waarbij de emir in een "eenvoudig graf" werd begraven. Deze eenvoud is niet alleen in overeenstemming met de islamitische traditie, maar ook "een treffend voorbeeld van hoe de vader-emir zich in zijn leven gedroeg. Hij hechtte geen waarde aan de uiterlijke tekenen van rijkdom, maar richtte zich op het welzijn van zijn eigen volk. De officiële rouwperiode duurt tot en met woensdag, waarna emir Sjeik Tamim staatshoofden en hoogwaardigheidsbekleders zal ontvangen in het Lusail Paleis.

Nabestaanden verzamelen zich voor gebeden na de aankondiging van het overlijden van de voormalige leider van Qatar, Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, in de Imam Mohammed ibn Abd al-Wahhab-moskee in Doha. (Foto: AFP)

Erfenis van een baanbrekend leider
Tijdens het bewind van Sjeik Hamad steeg het bruto binnenlands product van Qatar meer dan 24-voudig, grotendeels dankzij zijn focus op de ontwikkeling van de reusachtige gasreserves van het land. In 2006 was de kleine natie al de grootste exporteur van vloeibaar aardgas (LNG) ter wereld.

Zijn invloed reikte echter verder dan de economie. In 1996 lanceerde hij Al Jazeera, dat uitgroeide tot een van 's werelds meest invloedrijke medianetwerken. Het netwerk omschreef hem als "de visionair achter het oorspronkelijke idee" die met "onverschrokken vastberadenheid" het medialandschap in de regio transformeerde.

In 2004 werd de eerste permanente grondwet afgekondigd en werden gemeenteraadsverkiezingen ingevoerd, waarbij vrouwen zowel mochten stemmen als zich verkiesbaar konden stellen.

Qatar groeide onder zijn leiding uit tot een bemiddelende partij in verschillende conflicten, waaronder de spanningen tussen de VS en Iran, en verwierf internationale faam met de organisatie van het WK voetbal in 2022.

Rouwenden bidden bij het lichaam van Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani. (Foto via AP)

Unieke machtswisseling
In 2013 deed Sjeik Hamad iets wat in de Golfregio uitzonderlijk was: hij deed afstand van de troon ten gunste van zijn toen 33-jarige zoon Sjeik Tamim. Deze overdracht, waarbij hij de leiding doorgaf aan een nieuwe generatie, wordt gezien als een zeldzame troonsafstand onder een erfelijke heerser in de regio.

De heerser, door Qatarese functionarissen aangeduid als de 'Vader-Emir', liet een blijvende indruk achter op zijn volk en ver daarbuiten. Zoals professor Abdulla Banndar Al-Etaibi van de Qatar Universiteit het samenvatte: "We hebben het over iemand die een nalatenschap heeft achtergelaten over de hele wereld, niet alleen in Qatar. Hij heeft zich enorm ingezet om van Qatar een vooraanstaand en buitengewoon land te maken in plaats van een gewoon land."